Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §3.9.1-3.9.4

向阿庇乌斯的祝贺与关于促成感恩祭的请求

第 50 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗对收到阿庇乌斯充满友好的来信表示欣喜,并祝贺他即将获得凯旋式。同时,他敦促双方履行诺言,并请求阿庇乌斯协助促成关于他自身感恩祭的决议。

§3.9.1vix tandem legi litteras dignas Ap. Claudio, plenas humanitatis, offici, diligentiae.
\n终于,我读到了一封配得上阿庇乌斯·克劳狄乌斯的来信,其中充满了友善、礼数与诚意。
aspectus videlicet urbis tibi tuam pristinam urbanitatem reddidit; nam quas ex itinere ante quam ex Asia egressus es ad me litteras misisti, unas de legatis a me prohibitis proficisci, alteras de Appianorum aedificatione impedita, legi perinvitus; itaque conscientia meae constantis erga te voluntatis rescripsi tibi subiratus.
看来,城中的景象向你恢复了你昔日的儒雅;因为你在离开亚洲之前,在旅途中寄给我的那几封信——一封关于我阻止你的使节出发,另一封关于阿庇亚人的建筑工程受阻——我是极其不情愿地读完的;因此,出于对我对你始终如一的善意的自觉,我带着些许怒意给你写了回信。
Iis vero litteris lectis, quas Philotimo, liberto meo, dedisti, cognovi intellexique in provincia multos fuisse, qui nos, quo animo inter nos sumus, esse nollent, ad urbem vero ut accesseris vel potius ut primum tuos videris, cognosse te ex iis, qua in te absentem fide, qua in omnibus officiis tuendis erga te observantia et constantia fuissem.
然而,在读了你托付给我的解放奴隶菲洛提穆斯的那封信后,我认识到并理解了,行省中曾有许多人并不希望我们之间保持如今这样的友好关系;但是,当你一接近城,或者更确切地说,当你一见到你的亲友,你便从他们那里得知,在你不在此地时,我对你怀有怎样的忠诚,以及在履行对你的所有义务时,我表现出了怎样的尊重与坚定。
itaque quanti illud me aestimare putas, quod est in tuis litteris scriptum, si quid inciderit, quod ad meam dignitatem pertineat, etsi vix fieri possit, tamen te parem mihi gratiam relaturum? tu vero facile facies;
因此,你认为我该如何高度评价你在信中所写的那句话——如果发生任何关乎我尊严的事,尽管这几乎不可能发生,你仍将向我报以同等的恩惠?
nihil est enim quod studio et benevolentia vel amore potius effici non possit.
你确实能轻易做到这一点;因为没有什么事情是凭借热忱、善意,或者更确切地说是爱,所无法实现的。
§3.9.2ego, etsi ipse ita iudicabam et fiebam crebro a meis per litteras certior, tamen maximam laetitiam cepi ex tuis litteris de spe minime dubia et plane explorata triumphi tui, neque vero ob eam causam, quo ipse facilius consequerer (nam id quidem *)epikou/reion est), sed mehercule quod tua dignitas atque amplitudo mihi est ipsa cara per se.
\n\n我自己虽然本来就是这样判断的,也经常从我的人寄来的信中得知,但我依然从你的来信中,因你凯旋式那绝无疑问且显而易见的希望而获得了极大的喜悦;这倒不是因为这能让我自己更容易获得凯旋式(因为那确实是功利性的),而是,凭赫拉克勒斯起誓,因为你的尊严与伟大本身对我而言就是珍贵的。
qua re, quoniam pluris tu habes quam ceteri, quos scias in hanc provinciam proficisci, quod te adeunt fere omnes, si quid velis, gratissimum mihi feceris, si ad me, simulatque adeptus eris quod et tu confidis et ego opto, litteras miseris.
因此,既然你比别人拥有更多你所知道的将前往这个行省的人(因为几乎所有人都会去拜访你),如果你有什么愿望,一旦你获得了你所确信、我也期盼的事情,就请立刻给我寄信,这将使我极为高兴。
'longi subselli,' ut noster Pompeius appellat, iudicatio et mora si quem tibi item unum alterumve diem abstulerit (quid enim potest amplius?), tua tamen dignitas suum locum obtinebit;
如果像我们的庞培所称呼的“长凳”的审议和延误,同样夺去了你一天或两天(因为它还能多做什么呢?
sed, si me diligis, si a me diligi vis, ad me litteras, ut quam primum laetitia adficiar, mittito.
),你的尊严仍将保持它应有的地位;但是,如果你爱我,如果你希望被我所爱,请给我寄信,好让我能尽快沐浴在喜悦之中。
§3.9.3et velim, reliquum quod est promissi ac muneris tui, mihi persolvas.
\n\n我希望你向我兑现你诺言与礼物的剩余部分。
Cum ipsam cognitionem iuris auguri consequi cupio tum mehercule tuis incredibiliter studiis erga me muneribusque delector.
我不仅渴望获得鸟卜法本身的知识,而且,凭赫拉克勒斯起誓,我也因你对我的惊人热忱与礼物而感到无比欣喜。
quod autem a me tale quiddam desideras, sane mihi considerandum est, quonam te remunerer potissimum genere.
至于你希望从我这里得到类似的东西,我确实必须仔细考虑,我究竟应该用哪种方式来最妥当地回报你。
nam profecto non est meum, qui in scribendo, ut soles admirari, tantum industriae ponam, committere ut neglegens in scribendo fuisse videar, praesertim cum id non modo neglegentis, sed etiam ingrati animi crimen futurum sit.
因为,像你经常赞叹的那样,在写作上投入如此多精力的我,是绝不应该犯下让人觉得我在写作上有所怠慢的错误的,尤其是因为这不仅会被指责为怠慢,还会被指责为忘恩负义。
§3.9.4verum haec videbimus.
\n\n不过这些事我们以后再看。
illud, quod polliceris, velim pro tua fide diligentiaque et pro nostra non instituta, sed iam inveterata amicitia cures, enitare, ut supplicatio nobis quam honorificentissime quam primumque decernatur.
至于你所许诺的那件事,我希望你因你的忠诚与热忱,以及因我们并非新结下而是已经根深蒂固的友谊,去关照并努力,使我们的感恩祭能尽可能隆重、尽可能早地被决定下来。
omnino serius misi litteras quam vellem (in quo cum difficultas navigandi fuit odiosa, tum in ipsum discessum senatus incidisse credo meas litteras), sed id feci adductus auctoritate et consilio tuo idque a me recte factum puto, quod non statim, ut appellatus imperator sim, sed aliis rebus additis aestivisque confectis litteras miserim.
总之,我寄信确实比我希望的要晚(在这件事上,航行的困难不仅令人讨厌,而且我相信我的信恰好撞上了元老院的休会),但我这样做是出于对你的权威和建议的遵从,而且我认为我做得对,因为我并不是在我被尊称为统帅后立刻寄信,而是在增加了其他战果并结束了夏季战役之后才寄信的。
haec igitur tibi erunt curae, quem ad modum ostendis, meque totum et mea et meos commendatos habebis.
因此,正如你所表明的那样,这些事将由你来关照,你也会将我整个人、我的事务以及我的人视为托付于你的。

词汇与语法注释

  1. §3.9.1unas — unas 是数词 unus 的阴性复数宾格形式,在此用于修饰复数名词(仅用复数形式的名词)litteras(意为“一封信”)。
  2. §3.9.1cognosse te — 这是一个“宾格加不定式”结构,其中紧缩形式 cognosse(= cognovisse)作不定式动词,te 作其逻辑主语,整体作为主语动词 cognovi intellexique(我认识到并理解了)的宾语从句。
  3. §3.9.2*)epikou/reion — 希腊语形容词 ἐπικούρειον 的拉丁字母转写。指伊壁鸠鲁主义的利己或功利态度,在此语境中西塞罗用以否认自己因个人利益(如便于自身获得凯旋式)而为阿庇乌斯的成功感到高兴。
  4. §3.9.3non est meum — 物主代词的中性形式 meum 用作表语,意为“这不是我的本分”或“这不是我的作风”,其实际主语是后接的 committere(带 ut... 从句,意为“犯下……的错误”)。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §3.9.1-3.9.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:3.9.1-3.9.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。