§3.9.1vix tandem legi litteras dignas Ap. Claudio, plenas humanitatis, offici, diligentiae.
\n마침내 마침내, 아피우스 클라우디우스에게 어울리는, 친절함과 예의와 성의가 가득한 편지를 읽었습니다.
aspectus videlicet urbis tibi tuam pristinam urbanitatem reddidit;
아무래도 로마 시의 광경이 당신에게 당신 본래의 세련됨을 되찾아 준 모양입니다.
nam quas ex itinere ante quam ex Asia egressus es ad me litteras misisti, unas de legatis a me prohibitis proficisci, alteras de Appianorum aedificatione impedita, legi perinvitus;
당신이 아시아를 떠나기 전 여정 중에 나에게 보낸 편지들, 즉 한 통은 내가 당신의 사절들의 출발을 금지한 것에 대한 것이었고, 다른 한 통은 아피아인들의 건설 공사가 지체된 것에 관한 것이었는데, 나는 이 편지들을 아주 마지못해 읽었습니다.
itaque conscientia meae constantis erga te voluntatis rescripsi tibi subiratus.
그래서 당신에 대한 나의 변함없는 호의를 자각하며 다소 화가 난 채로 답장을 썼던 것입니다.
Iis vero litteris lectis, quas Philotimo, liberto meo, dedisti, cognovi intellexique in provincia multos fuisse, qui nos, quo animo inter nos sumus, esse nollent, ad urbem vero ut accesseris vel potius ut primum tuos videris, cognosse te ex iis, qua in te absentem fide, qua in omnibus officiis tuendis erga te observantia et constantia fuissem.
하지만 당신이 나의 해방노예 필로티무스에게 맡긴 그 편지를 읽었을 때, 나는 속주에 우리가 서로에 대해 품고 있는 마음으로 있기를 바라지 않는 많은 이들이 있었다는 것을 알았고 이해했습니다. 하지만 당신이 도시에 접근하자마자, 혹은 오히려 당신의 사람들을 처음 만나자마자, 부재중인 당신에 대해 내가 얼마나 신의를 지켰는지, 당신에 대한 모든 의무를 다함에 있어서 얼마나 큰 경의와 일관성을 유지했는지를 그들로부터 당신이 알게 되었다는 것을 나는 이해했습니다.
itaque quanti illud me aestimare putas, quod est in tuis litteris scriptum, si quid inciderit, quod ad meam dignitatem pertineat, etsi vix fieri possit, tamen te parem mihi gratiam relaturum? tu vero facile facies;
그러므로 만일 나의 존엄에 관련된 어떤 일이 일어난다면, 비록 그런 일이 일어날 가능성은 거의 없지만, 당신이 나에게 동등한 보답을 하겠다고 당신의 편지에 쓰인 것을 내가 얼마나 크게 평가할지 당신은 생각하십니까? 실제로 당신은 그것을 쉽게 하실 것입니다.
nihil est enim quod studio et benevolentia vel amore potius effici non possit. §3.9.2ego, etsi ipse ita iudicabam et fiebam crebro a meis per litteras certior, tamen maximam laetitiam cepi ex tuis litteris de spe minime dubia et plane explorata triumphi tui, neque vero ob eam causam, quo ipse facilius consequerer (nam id quidem *)epikou/reion est), sed mehercule quod tua dignitas atque amplitudo mihi est ipsa cara per se.
열의와 호의, 혹은 오히려 사랑에 의해 이루어질 수 없는 일은 아무것도 없기 때문입니다.\n\n나 자신도 그렇게 판단하고 있었고 나의 사람들로부터 편지를 통해 자주 소식을 듣고 있었지만, 그럼에도 불구하고 당신의 개선식에 대한 전혀 의심의 여지가 없고 분명히 확실한 전망에 관한 당신의 편지로부터 나는 가장 큰 기쁨을 얻었습니다. 그것은 내가 그것을 더 쉽게 얻기 위한 이유 때문이 아니라(그것은 실로 실리적인 일이기 때문입니다), 맹세컨대 당신의 존엄과 위대함 자체가 그 자체로 나에게 소중하기 때문입니다.
qua re, quoniam pluris tu habes quam ceteri, quos scias in hanc provinciam proficisci, quod te adeunt fere omnes, si quid velis, gratissimum mihi feceris, si ad me, simulatque adeptus eris quod et tu confidis et ego opto, litteras miseris.
그러므로 당신을 거쳐 가는 이들이 거의 전부인 만큼, 이 속주로 출발할 예정임을 당신이 알고 있는 사람들을 당신이 다른 이들보다 더 많이 접하고 있으니, 만일 바라는 바가 있다면, 당신이 확신하고 내가 바라는 바를 당신이 성취하자마자 나에게 편지 보내 주신다면 나에게 가장 기쁜 일이 될 것입니다.
'longi subselli,' ut noster Pompeius appellat, iudicatio et mora si quem tibi item unum alterumve diem abstulerit (quid enim potest amplius?), tua tamen dignitas suum locum obtinebit;
우리의 폼페이우스가 부르는 바와 같이 '긴 벤치'의 심의와 지체가 당신에게서 똑같이 하루나 이틀을 빼앗아 간다 하더라도(그 이상 무엇을 할 수 있겠습니까?), 당신의 존엄은 여전히 자신의 자리를 지킬 것입니다.
sed, si me diligis, si a me diligi vis, ad me litteras, ut quam primum laetitia adficiar, mittito. §3.9.3et velim, reliquum quod est promissi ac muneris tui, mihi persolvas.
하지만 만일 당신이 나를 사랑하고, 나에게 사랑받기를 원한다면, 내가 하루빨리 기쁨에 젖을 수 있도록 나에게 편지를 보내 주십시오.\n\n그리고 당신의 약속과 선물의 남은 부분을 나에게 갚아 주시기를 바랍니다.
Cum ipsam cognitionem iuris auguri consequi cupio tum mehercule tuis incredibiliter studiis erga me muneribusque delector.
나는 점술법의 지식 자체를 습득하고 싶어 할 뿐만 아니라, 맹세컨대 나에 대한 당신의 믿을 수 없을 정도의 열의와 선물들에 대단히 기뻐하고 있습니다.
quod autem a me tale quiddam desideras, sane mihi considerandum est, quonam te remunerer potissimum genere.
그런데 당신이 나에게서 그러한 무언가를 원하고 계시는 것에 대해서는, 내가 어떤 방식으로 당신에게 가장 잘 보답해야 할지 정말로 숙고해 보아야 합니다.
nam profecto non est meum, qui in scribendo, ut soles admirari, tantum industriae ponam, committere ut neglegens in scribendo fuisse videar, praesertim cum id non modo neglegentis, sed etiam ingrati animi crimen futurum sit.
당신이 늘 감탄하듯이 글을 쓰는 데 이토록 많은 노력을 기울이는 내가, 글을 쓰는 데 태만했던 것처럼 보이도록 내버려 두는 것은 결코 나에게 어울리는 일이 아니기 때문입니다. 특히 그것이 단지 태만함뿐만 아니라 은혜를 모르는 마음이라는 비난마저 사게 될 일이라면 더욱 그렇습니다.\n\n하지만 이 일들은 추후에 보도록 합시다.
§3.9.4verum haec videbimus. illud, quod polliceris, velim pro tua fide diligentiaque et pro nostra non instituta, sed iam inveterata amicitia cures, enitare, ut supplicatio nobis quam honorificentissime quam primumque decernatur.
당신이 약속한 그것에 대해서는, 당신의 신의와 열성, 그리고 새로이 맺어진 것이 아니라 이미 오래된 우리의 우정을 생각하여, 우리를 위한 감사제가 가능한 한 영예롭고 가능한 한 신속하게 결의될 수 있도록 신경 쓰고 노력해 주시기를 바랍니다.
omnino serius misi litteras quam vellem (in quo cum difficultas navigandi fuit odiosa, tum in ipsum discessum senatus incidisse credo meas litteras), sed id feci adductus auctoritate et consilio tuo idque a me recte factum puto, quod non statim, ut appellatus imperator sim, sed aliis rebus additis aestivisque confectis litteras miserim.
전혀 내가 원했던 것보다 늦게 편지를 보내기는 했습니다만(이 일에는 항해의 곤란함이 성가셨을 뿐만 아니라, 내 편지가 원로원의 폐회 자체와 겹쳐 버렸다고 믿습니다), 나는 당신의 권위와 권고에 이끌려 그렇게 한 것이며, 그것이 나에게 올바르게 행해진 일이라고 생각합니다. 내가 임페라토르로 선포되자마자 즉시 편지를 보낸 것이 아니라 다른 일들이 추가되고 하계 작전이 끝난 후에 보냈기 때문입니다.
haec igitur tibi erunt curae, quem ad modum ostendis, meque totum et mea et meos commendatos habebis.
그러므로 이 일들은 당신이 보여주는 바와 같이 당신의 배려 대상이 될 것이며, 당신은 나 자신과 나의 일과 나의 사람들을 완전히 추천받은 것으로 여겨 주실 것입니다.