§3.7.1pluribus verbis ad te scribam, cum plus oti nactus ero;
もっと時間があるときに、あなたにより多くの言葉で書くつもりです。
haec scripsi subito, cum Bruti pueri Laudiceae me convenissent et se Romam properare dixissent.
今回は、ブルトゥスの奴隷たちがラオディケアで私に会い、ローマへ急いでいると言ったので、急いでこれを書きました。
itaque nullas iis praeterquam ad te et ad Brutum dedi litteras
それゆえ、彼らにはあなた宛てとブルトゥス宛て以外のいかなる手紙も渡しせんでした。
§3.7.2legati Appiani mihi volumen a te plenum querelae iniquissimae reddiderunt, quod corum aedificationem litteris meis impedissem.
アッピアの使節たちが、私にあなたからの極めて不当な不満に満ちた書面を手渡しました。 私が手紙によって彼らの建築工事を妨げたという理由からです。
eadem autem epistula petebas ut cos quam primum, ne in hiemem inciderent, ad facultatem aedificandi liberarem, et simul peracute querebare, quod eos tributa exigere vetarem prius quam ego re cognita permisissem;
しかし同じ手紙の中で、あなたは彼らが冬に差し掛からないように、できるだけ早く建築の許可に向けて彼らを解放してほしいと求めており、同時に、私が事態を調査して許可する前に彼らが税を徴収することを禁じたことについて、非常に激しく不満を述べていました。
genus enim quoddam fuisse impediendi, cum ego cognoscere non possem, nisi cum ad hiemem me ex §3.7.3Cilicia recepissem.
なぜなら、私が冬になってキリキアから帰還したときでなければ、私が調査することはできなかったのだから[それが一種の妨害だというわけです]。
ad omnia accipe et cognosce aequitatem expostulationis tuae.
これらすべてについて私の言い分を聞き、あなたの抗議の「正当さ」を認識しなさい。
primum, cum ad me aditum esset ab iis, qui dicerent a se intolerabilia tributa exigi, quid habuit iniquitatis me scribere, ne facerent, ante quam ego rem causamque cognossem? non poteram, credo, ante hiemem;
まず、自分たちから耐え難い税が徴収されていると言う人々によって、私のところに申し立てがなされたとき、私が、事態と原因を調査する前にはそれを行わないようにと手紙を書いたことに、何の不当さがあったというのですか。 私は冬の前には調査できなかった、なるほどそうなのでしょう。
sic enim scribis.
あなたがそう書いているのだから。
quasi vero ad cognoscendum ego ad illos, non illi ad me venire debuerint.
まるで、調査のために私が彼らのところへ行くべきであって、彼らが私のところへ来るべきではなかったかのように!
'tam longe?' inquis.
「そんなに遠くまでか? 」とあなたは言う。
quid? cum dabas iis litteras, per quas mecum agebas, ne eos impedirem, quo minus ante hiemem aedificarent, non eos ad me venturos arbitrabare? tametsi id quidem fecerunt ridicule;
何ですって? あなたが彼らに、私が彼らの冬前の建築を妨げないようにと、私に交渉する手紙を持たせたとき、彼らが私のところへ来るとは思わなかったのですか。 とはいえ、彼らのしたことは実に滑稽でした。
quas enim litteras adferebant, ut opus aestate facere possent, eas mihi post brumam reddiderunt.
というのも、彼らが夏に工事をできるようにするために持ってきた手紙を、冬至を過ぎてから私に手渡したからです。
sed scito et multo pluris esse, qui de tributis recusent, quam qui exigi velint, et me tamen, quod te velle existimem, esse facturum.
しかし、税に抗議する人々のほうが、徴収を望む人々よりもはるかに多いということ、そしてそれでも、私はあなたが望んでいると思うことを行うつもりであることを知っておいてください。
de Appianis hactenus.
アッピアの人々についてはこれまでにしましょう。
§3.7.4A Pausania, Lentuli liberto, accenso meo, audivi, cum diceret te secum esse questum, quod tibi obviam non prodissem.
レントゥルスの解放奴隷で、私の布告使であるパウサニアスから、彼が「あなたが、私があなたを出迎えに行かなかったと彼に不満を漏らした」と言っているのを私は聞きました。
scilicet contempsi te, nec potest fieri me quicquam superbius! Cum puer tuus ad me secunda fere vigilia venisset isque te ante lucem Iconium mihi venturum nuntiasset, incertumque, utra via, cum essent duae, altera Varronem, tuum familiarissimum, altera Q. Leptam, praefectum fabrum meum, tibi obviam misi.
もちろん、私はあなたを軽蔑したのです。 私より傲慢な者など存在し得ないでしょうに! あなたの奴隷が、第二夜警時あたりに私のところへ来て、あなたが夜明け前にイコニウムの私のもとへ到着するだろうと告げたとき、道が二つあってどちらを通るか不確実であったため、一方の道にあなたの極めて親しい友人であるウァロを、もう一方の道に私の工兵隊長であるクィントゥス・レプタを、あなたを出迎えるために派遣しました。
mandavi utrique eorum, ut tante ad me excurrerent, ut tibi obviam prodire possem.
私は彼らの双方に、私があなたを出迎えに行けるよう、私のところへ急いで知らせに来るようにと命じました。
currens Lepta venit mihique nuntiavit te iam castra praetergressum esse.
レプタが走ってやって来て、あなたがすでに陣営を通り過ぎてしまったと私に告げました。
confestim Iconium veni.
私は直ちにイコニウムへ行きました。
cetera iam tibi nota sunt.
残りのことはすでにあなたも知っている通りです。
an ego tibi obviam non prodirem, primum Ap. Claudio, deinde imperatori, deinde more maiorum, deinde, quod caput est, amico, cum in isto genere multo etiam ambitiosius facere soleam, quam honos meus et dignitas postulat? sed haec hactenus.
私があなたを出迎えに行かないなどということがあったでしょうか。 第一にアッピウス・クラウディウスに、第二にインペラトルに、第三に先祖の慣習に従って、そして第四に、最も重要なことですが、友人に。 私はこの種のことにおいては、私の名誉や尊厳が要求するよりも、はるかに熱心に他人の歓心を買うように行うのが常であるというのに。 しかし、これらについてはこれまでにしましょう。
§3.7.5illud idem Pausania dicebat te dixisse: 'quidni? Appius Lentulo, Lentulus Ampio processit obviam, Cicero Appio noluit?' quaeso, etiamne tu has ineptias, homo mea sententia summa prudentia, multa etiam doctrina, plurimo rerum usu, addo urbanitatem, quae est virtus, ut Stoici rectissime putant? ullam Appietatem aut Lentulitatem valere apud me plus quam ornamenta virtutis existimas? Cum ea consecutus nondum eram, quae sunt hominum opinionibus amplissima, tamen ista vestra nomina numquam sum admiratus;
その同じパウサニアスは、あなたがこう言ったと語っていました。 「どうして? アッピウスはレントゥルスを出迎え、レントゥルスはアンピウスを出迎えたのに、キケロはアッピウスを出迎えたがらなかったのか」と。 お聞きしますが、私の考えでは、最高の思慮、多くの学識、きわめて豊富な経験を持ち、さらにストア派がきわめて正しくも考えているように一種の徳である「都会風の洗練」をも備えているあなたのような人でさえ、このようなくだらないことを口にするのですか。 いかなるアッピウス性やレントゥルス性も、徳という装飾以上に、私のところで価値を持つとあなたは考えているのですか。 私は、人々の評判において最も栄えあるものをまだ手に入れていなかったときでさえ、あなたがたのそれらの家名を決して崇拝しませんでした。
viros eos, qui ea vobis reliquissent, magnos arbitrabar.
それらをあなたがたに残した人々は偉大であると思っていましたが。
postea vero quam ita et cepi et gessi maxima imperia, ut mihi nihil neque ad honorem neque ad gloriam adquirendum putarem, superiorem quidem numquam, sed parem vobis me speravi esse factum.
しかし、私が最高の指揮権を獲得し行使したのちは、私自身にとって名誉においても栄光においてもこれ以上獲得すべきものは何もないと思えるほどであったから、私はあなた方より優れているとは決して言いませんが、対等にはなったと望んでいました。
nec mehercule aliter vidi existimare vel Cn. Pompeium, quem omnibus, qui umquam fuerunt, vel P. Lentulum, quem mihi ipsi antepono;
そして誓って、これまでに存在したすべての人々よりも上に置くグナエウス・ポンペイウスも、あるいは私自身が上に置くプブリウス・レントゥルスも、異なった考えを持っているのを見たことがありません。
tu si aliter existimas, nihil errabis, si paulo diligentius, ut, quid sit eu)ge/neia, quid sit nobilitas, intellegas, Athenodorus, Sandonis filius, quid de his rebus dicat, attenderis.
もしあなたが異なった考えを持っているのであれば、何が高貴な生まれ(εὐγένεια)であり何が高貴さ(nobilitas)であるかを理解するために、サンドンの息子アテノドロスがこれらの事柄について何と言っているかに、もう少し注意深く耳を傾けるなら、何も誤ることはないでしょう。
§3.7.6sed ut ad rem redeam, me tibi non amicum modo, verum etiam amicissimum existimes velim.
しかし、本題に戻るなら、あなたが私を単に友人であるだけでなく、極めて親しい友であると考えてくれることを私は望みます。
profecto omnibus officiis meis efficiam, ut ita esse vere possis iudicare.
実際にそうであるとあなたが本当に判断できるように、私は私のあらゆる厚意によって必ず証明してみせます。
tu autem si id agis, ut minus mea causa, dum ego absim, debere videaris, quam ego tua laborarim, libero te ista cura;
しかし、もしあなたが、私が不在の間に私のために尽くす義務が、私があなたの(属州の)ために労苦したことよりも少なくて済むようにと取り計らっている(それによって恩義を相殺しようとしている)のであれば、私はあなたをその心配から解放しましょう。
"
pa/r' e)/moige kai\ a)/lloi
oi(/ ke/ me timh/sousi, ma/lista de\ mhti/eta *zeu/s.
「私には他にも、私を敬ってくれる人々がいる、とりわけ深く配慮されるゼウスが。
"
si autem natura es filai/tios, illud non perficies, quo minus tua causa velim;
」しかし、もしあなたが生まれつき不満を言いたがる性質であるなら、あなたは私にあなたのために尽くしたいと思わせないようにはできないでしょう。
hoc adsequere, ut, quam in partem tu accipias, minus laborem.
ただし、あなたがそれをどのように受け取るかについては、私が配慮するのを少なくする(あまり気に留めない)ようにするだけです。
haec ad te scripsi liberius fretus conscientia offici mei benevolentiaeque, quam a me certo iudicio susceptam, quoad tu voles, conservabo.
私はこれらのことを、私の義務と好意への自負に基づいて、かなり率直にあなたに書き送りました。 その好意は私が確かな判断のもとに抱いたものであり、あなたが望む限り、私はそれを保ち続けるつもりです。