Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §3.5.1-3.5.5

アッピウスの使者との面会と今後の会合日程の調整

44 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはアッピウスに対し、アッピウスの使者ルキリウスとの面会、およびアッピウスとの今後の会合に向けた旅程の予定と調整状況について報告している。

§3.5.1Trallis veni a. d. vi K. Sext.
私は七月二十七日にトラッレスに到着しました。
ibi mihi praesto fuit L. Lucilius cum litteris mandatisque tuis;
そこにはルキウス・ルキリウスがあなたからの手紙と指示を携えて待機しておりました。
quo quidem hominem neminem potuisti nec mihi amiciorem nec, ut arbitror, ad ea cognoscenda, quae scire volebam, aptiorem prudentioremve mittere.
彼以上に、私に対してこれほど友友好で、また私の知りたかった事柄を把握するのに、これほど適しており聡明な人物を、あなたは送ることはできなかったでしょう。
ego autem et tuas litteras legi libenter et audivi Lucilium diligenter.
私はといえば、あなたからの手紙を喜んで読み、ルキリウスの話を熱心に聞きました。
nunc, quoniam et tu ita sentis (scribis enim, quae de nostris officiis ego ad te scripserim, etsi tibi iucunda fuerint, tamen, quoniam ex alto repetita sint, non necessaria te putasse), et re vera con-firmata amicitia et perspecta fide commemoratio officiorum supervacanea est, eam partem orationis praetermittam, tibi tamen agam, ut debeo, gratias;
さて、あなたもそのようにお考えであり(というのも、私が私たちの義務に関してあなたに書いたことについて、それはあなたにとって愉快なものではあったにせよ、昔のことに遡るものであるため、不要なものであるとあなたが考えたと書いておられるからです)、また、実際に友情が固められ忠実さが確かめられているときには、義務に言及することは不必要でありますから、私はその部分の談話を省き、それでもなお、義務の通りあなたに感謝を捧げることにいたします。
animadverti enim et didici ex tuis litteris te omnibus in rebus habuisse rationem, ut mihi consuleres restitueresque et parares quodam modo omnia, quo mea ratio facilior et solutior esse posset.
というのも、あなたがすべてのことにおいて、私に配慮し、私の活動がより容易に、またより自由に行われるように、ある意味ですべてを修復し準備するよう考慮してくださったことを、私はあなたの手紙から気づき、知ったからです。
§3.5.2hoc tuum officium cum mihi gratissimum esse dicam, sequitur illud, ut te existimare velim mihi magnae curae fore atque esse iam, primum ut ipse tu tuique omnes, deinde ut etiam reliqui scire possint me tibi esse amicissimum.
あなたのこのご親切が私にとって極めて嬉しいものであると申し上げる一方で、次のようなことが続きます。 すなわち、あなた自身やあなたの身内のすべての人々が第一に、次いで他の人々もまた、私があなたにとって極めて親密な友であることを知ることができるようにすることが、私にとって大きな関心事であり、またすでにそうであることを、あなたに思っていただきたいということです。
quod quibus adhuc non satis est perspectum, ii mihi nolle magis nos hoc animo esse quam non intellegere videntur;
このことが未だ十分に分かっていない人々は、私には、私たちがこのような気持ちでいることを理解できないというよりは、むしろそうであってほしくないと思っているように見えます。
sed profecto intellegent, neque enim obscuris personis nec parvis in causis res agetur.
しかし、彼らもきっと理解するでしょう。 なぜなら、無名の人々の間でもなく、取るに足らない事柄においてでもなく、事が運ばれるのですから。
sed haec fieri melius quam dici aut scribi volo.
しかし、私はこれらのことが、語られたり書かれたりすることよりも、行われることを望みます。
§3.5.3quod itinerum meorum ratio te non nullam in dubitationem videtur adducere, visurusne me sis in provincia, ea res sic se habet: Brundisi cum loquerer cum Phania, liberto tuo, veni in eum sermonem, ut dicerem me libenter ad eam partem provinciae primum esse venturum, quo te maxime velle arbitrarer.
私の旅の計画が、属州で私に会うことになるのだろうかという、少なからぬ疑念をあなたに抱かせているように見えることについて、その事情は次の通りです。
tunc mihi ille dixit, quod classe tu velles decedere, per fore accommodatum tibi si ad illam maritimam partem provinciae navibus accessissem.
ブルンディシウムであなたの解放奴隷ファニアスと話していたとき、私は、あなたが最も望んでいると私が思うような属州のその地域にまず喜んで行くつもりだ、という話になりました。
dixi me esse facturum itaque fecissem, nisi mi L. Clodius noster Corcyrae dixisset minime id esse faciendum;
そのとき彼が私に言ったのは、あなたが艦隊で退去することを望んでいるため、もし私が船で属州の海岸沿いの地域に到着すれば、あなたにとって非常に好都合だろうということでした。
te Laudiceae fore ad meum adventum.
私はそうするつもりだと答えましたし、私たちのルキウス・クロディウスがコルキュラで、それは決してなすべきではない、あなたが私の到着時にラオディケアにいるだろう、と私に言わなかったならば、その通りにしていたでしょう。
erat id mihi multo brevius multoque commodius, cum praesertim te ita malle arbitrarer.
その方が私にとってもはるかに短く、はるかに都合が良かったのです。 特にあなたがそう望んでいると私が思っていたからです。
tua ratio postea est commutata.
あなたの計画はその後変更されました。
§3.5.4nunc quid fieri possit, tu facillime statues;
今、何ができるかは、あなたが最も容易に決定されるでしょう。
ego tibi meum consilium exponam: Pr.
私はあなたに私の計画を説明いたします。
K. Sextilis puto me Laudiceae fore.
私は七月三十一日にラオディケアにいるだろうと考えています。
perpaucos dies, dum pecunia accipitur, quae mihi ex publica permutatione debetur, commorabor.
公的な為替によって私に支払われるべきお金を受け取る間、ほんの数日滞在するつもりです。
deinde iter faciam ad exercitum, ut circiter id. Sext. putem me ad Iconium fore.
それから軍隊へと旅を続け、八月十三日頃にはイコニウムにいるだろうと考えています。
sed, si quid nunc me fallit in scribendo (procul enim aberam ab. re ipsa et a locis), simul ac progredi coepero, quam celerrime potero et quam creberrimis litteris faciam ut tibi nota sit omnis ratio dierum atque itinerum meorum.
しかし、もし今、書いている最中に何らかの誤りがあれば(というのも、私は実際の状況や場所から遠く離れていたからです)、出発し始めるとすぐに、できるだけ早く、またできるだけ頻繁な手紙によって、私のすべての日程と旅の計画があなたに知られるようにいたします。
oneris tibi imponere nec audeo quicquam nec debeo;
あなたに何か負担を課すことは私には敢えてできませんし、すべきでもありません。
sed, quod commodo tuo fieri possit, utriusque nostrum magni interest ut te videam ante quam decedas.
しかし、あなたの都合に合わせて可能である限り、あなたが退去する前に私があなたに会うことは、私たち双方にとって非常に重要なことです。
quam facultatem si quis casus eripuerit, mea tamen in te omnia officia constabunt non secus ac si te vidissem;
もし何らかの偶然がこの機会を奪い去ったとしても、あなたに対する私のすべての親切は、まるで私があなたに会ったかのように、変わらずに果たされるでしょう。
tibi de nostris rebus nihil sum ante mandaturus per litteras quam desperaro coram me tecum agere posse.
私は、あなたと直接会って協議できる見込みがなくなるまでは、私たちの事柄について手紙であなたに何も委ねるつもりはありません。
§3.5.5quod te a Scaevola petisse dicis, ut, dum tu abesses, ante adventum meum provinciae praeesset, eum ego Ephesi vidi fuitque mecum familiariter triduum illud, quod ego Ephesi commoratus sum, nec ex eo quicquam audivi, quod sibi a te mandatum diceret.
あなたがスケウォラに、あなたが不在の間、私の到着前に属州を統治することを頼んだと書いておられることについて、私はエペソスで彼に会い、私がエペソスに滞在したあの三日間、彼は私と親しく過ごしましたが、彼から、あなたが自分に委ねたと彼が言うようなことは何も聞きませんでした。
ac sane vellem potuisset obsequi voluntati tuae;
そして、彼があなたの望みに従うことができていれば本当に良かったのですが。
non enim arbitror noluisse.
彼がそうしたくなかったのだとは、私は思わないからです。

語釈・文法注

  1. §3.5.1quo — 関係代名詞 `qui` の奪格形で、先行詞は `L. Lucilius`。比較の対象を示す「比較の奪格」として機能しており、「彼(ルキリウス)以上に(〜な人をあなたは送ることはできなかった)」という意味。
  2. §3.5.3quod — 文頭の `quod` は、直後に名詞節(または名詞的事実)を伴って「〜ということについては(regarding the fact that...)」という事実や話題を導入する接続詞的・関係詞的な用法。主節の `ea res sic se habet`(その事情は次の通りです)と呼応している。
  3. §3.5.3fecissem, nisi ... dixisset — 接続法過去完了形 `fecissem`(帰結節)と `dixisset`(条件節)による、過去の事実に反する仮定(反実仮想)の構文。「もし〜が言わなかったなら、私はそうしていただろう」を意味する。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §3.5.1-3.5.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:3.5.1-3.5.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。