Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §2.9.1-2.9.3

カエリウスへの按察官当選の祝意と深い友情

29 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはカエリウス・ルフスが按察官に選出されたことを祝い、それによって共通の笑いものにできる政敵が得られたことへの喜びを、古い喜劇のセリフを引用しながらユーモラスに表現し、カエリウスへの深い信頼を伝えている。

§2.9.1primum tibi, ut debeo, gratulor laetorque cum praesenti tum etiam sperata tua dignitate, serius non neglegentia mea, sed ignoratione rerum omnium;
まず最初に、私は義務としてあなたに祝意を表し、現在のものであれ、また期待されていたものであれ、あなたの尊厳(公職)を喜びます。 遅くなったのは私の怠慢からではなく、すべての事情を私が知らなかったからです。
in iis enim sum locis, quo et propter longinquitatem et propter latrocinia tardissime omnia perferuntur.
というのも、私は、距離の遠さと盗賊の横行のために、あらゆる報せが極めて遅く届くような場所にいるからです。
et cum gratulor tum vero quibus verbis tibi gratias agam non reperio, quod ita factus sis, ut dederis nobis, quem ad modum scripseras ad me, quem semper ridere possemus.
そして、お祝いを申し上げるとともに、実際にどのような言葉で感謝を伝えたらよいか見当たりません。 なぜなら、あなたがそのようになられた(公職に就かれた)ことで、あなたが私に書き送ってくれた通りの、私たちが常に笑いものにできるような人物を私たちに与えてくださったからです。
itaque, cum primum audivi, ego ille ipse factus sum (scis quem dicam) egique omnis illos adulescentis, quos ille iactitat.
それゆえ、初めてその報せを聞いたとき、私はまさにあの男そのものになり(誰のことを言っているかお分かりでしょう)、彼がいつも自慢している若者たち全員を演じたのです。
§2.9.2difficile est loqui;
話すことは困難です。
te autem contemplans absentem et quasi tecum coram loquerer: " non édepol, quantam rem égeris neque quántum facinus féceris;
しかし、不在のあなたを思い浮かべ、まるであなたと面と向かって話しているかのように私は言います。 「誓って、あなたがどれほど大きなことを成し遂げ、どれほど大きな業績を立てたことか!
" quod quia praeter opinionem mihi acciderat, referebam me ad illud: " Íncredibile hoc fáctu obicitur;
」このことが私の予想を超えて起こったので、私はあのセリフを思い浮かべていました。 「信じがたい出来事が目の前に現れた。
" repente vero "incessi omnibus laetitiis laetus.
」しかし突然に、「私はあらゆる喜びに満ちて歩み出た。
" in quo cum obiurgarer, quod nimio gaudio paene desiperem, ita me defendebam " Égo voluptatem ánimi nimiam—.
」その際、過度の喜びのためにほとんど正気を失っていると非難されたとき、私はこのように自己弁護していました。
" §2.9.3quid quaeris? dum illum rideo, paene sum factus ille.
「私は心の過度の喜びを――」要するにどうでしょう。 私は彼を笑っているうちに、ほとんど彼自身のようになってしまったのです。
sed haec pluribus multaque alia et de te et ad te, quom primum ero aliquid nactus oti.
しかし、これらのことについてはもっと詳しく、また他の多くのあなたに関する、あるいはあなたへの事柄については、私が少しでも余暇を得たらすぐに書くことにしましょう。
te vero, mi Rufe, diligo, quem mihi fortuna dedit amplificatorem dignitatis meae, ultorem non modo inimicorum sed etiam invidorum meorum, ut eos partim scelerum suorum, partim etiam ineptiarum paeniteret.
しかし、私のルフスよ、私はあなたを愛しています。 運命は、私の尊厳を高めてくれる者、そして私の敵だけでなく私を妬む者たちをも征伐してくれる者として、あなたを私に与えてくれました。 彼らの一部には彼らの悪行を、また一部にはその愚行を後悔させるために。

語釈・文法注

  1. 2.9.1sperata tua dignitate — 奪格。祝意や喜びを表す動詞 gratulor と laetor が、その原因や対象を奪格(dignitate)で取る。dignitas はここではカエリウスが獲得した「按察官(aedilis)の職位」という具体的な公職を指す。
  2. 2.9.1quod ita factus sis — quod は「〜という理由で」を導く因果節。接続法完了 factus sis(fioの完了)は、キケロが感謝の理由を主観的に提示していることを示す。ita... ut... は結果節(「その結果〜となるように」)を導く。factus sis は「公職に選出された、任命された」という意味。
  3. 2.9.2Íncredibile hoc fáctu — fáctu は、動詞 facio のスピーヌム(目的分詞)の奪格であり、形容詞 incredibile を修飾・制限する観点の奪格(「行うにおいて信じがたい」)。
  4. 2.9.3ut eos partim scelerum suorum, partim etiam ineptiarum paeniteret — 非人称動詞 paeniteret(接続法未完了過去)の構文。後悔する主体が対格(eos)、後悔の対象が属格(scelerum, ineptiarum)で示される。ut は結果または目的を表す節を導く。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §2.9.1-2.9.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:2.9.1-2.9.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。