Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §2.19.1-2.19.2

新任財務官へのキリキア着任の要請

39 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロは自らの財務官として配属された相手に対し、相手の到着情報が不鮮明であることへの懸念を示しつつ、速やかにキリキアへ合流するよう要請し、相手とその家系にふさわしい敬意を払う用意があることを伝える。

§2.19.1Cum optatissimum nuntium accepissem te mihi quaestorem obtigisse, eo iucundiorem mihi eam sortem sperabam fore, quo diutius in provincia mecum fuisses;
あなたがいと愛しい財務官として私に割り当てられたというきわめて喜ばしい知らせを受け取ったとき、あなたが属州で私とともにより長く過ごしてくれればくれるほど、その運命は私にとってますます喜ばしいものになるだろうと期待していました。
magni enim videbatur interesse ad eam necessitudinem, quam nobis sors tribuisset, consuetudinem quoque accedere.
なぜなら、運命が私たちに与えたあの絆に、親しい交わりもまた付け加わることが、きわめて重要であると思われたからです。
postea, quom mihi nihil neque a te ipso neque ab ullo alio de adventu tuo scriberetur, verebar ne ita caderet, quod etiam nunc vereor, ne, ante quam tu in provinciam venisses, ego de provincia decederem.
その後、あなた自身からも他の誰からも、あなたの到着について何も書き送られてこなかったため、私は、現在でも恐れていることですが、あなたが属州に到着する前に私が属州を去ることになってしまうという事態になりはしないかと恐れていました。
accepi autem a te missas litteras in Cilicia, cum essem in castris, a.
しかし私は、陣営にいたときに、キリキアにおいてあなたから送られた手紙を受け取りました。
d. x K. Quintilis scriptas humanissime, quibus facile et officium et ingenium tuum perspici posset, sed neque unde nec quo die datae essent aut quo tempore te exspectarem significabant, nec is, qui attulerat, a te acceperat, ut ex eo scirem, quo ex loco aut quo tempore essent datae.
それは6月22日(7月1日のカレンズの10日前)に認められたもので、きわめて丁重に書かれており、それによってあなたの義務感と才能の双方が容易に見て取れるものでした。 しかし、その手紙は、どこから、また何日に差し出されたのか、あるいは私がいつあなたを待つべきなのかを示しておらず、それを持参した者もあなたから直接受け取ったわけではなかったため、彼からどこで、あるいはいつ手紙が差し出されたのかを知ることもできませんでした。
§2.19.2quae cum essent incerta, existimavi tamen faciundum esse ut ad te statores meos et lictores cum litteris mitterem.
これらのことが不確かに思われたので、それでも私は、あなたのもとへ私の使者たちと刑吏たちを手紙とともに派遣すべきだと判断しました。
quas si satis opportuno tempore accepisti, gratissimum mihi feceris, si ad me in Ciliciam quam primum veneris.
もしあなたがその手紙を十分に都合の良い時に受け取ったのなら、できるだけ早くキリキアの私のところに来てくだされば、私にとってこれ以上ない喜びとなるでしょう。
nam, quod ad me Curius, consobrinus tuus, mihi, ut scis, maxime necessarius, quod item C. Vergilius, propinquus tuus, familiarissimus noster, de te accuratissime scripsit, valet id quidem apud me multum, sicuti debet hominum amicissimorum diligens commendatio, sed tuae litterae de tua praesertim dignitate et de nostra coniunctione maximi sunt apud me ponderis.
というのも、ご存知の通り私ときわめて親密なあなたのいとこクーリウス、そして同様に私たちの非常に親しい友人であるあなたの親戚C.ウェルギリウスが、あなたについてきわめて念入りに書いてくれたことは、最も親しい人々の熱心な推薦がそうあるべきであるように、確かに私にとって大きな重みを持っていますが、とりわけあなたの名誉と私たちの結びつきに関するあなた自身の手紙は、私にとって最大の重みを持っているからです。
mihi quaestor optatior obtingere nemo potuit.
私にとって、これ以上望ましい財務官が割り当てられることはあり得ませんでした。
quam ob rem, quaecumque a me ornamenta †ad te proficiscentur, ut omnes intellegant a me habitam esse rationem tuae maiorumque tuorum dignitatis.
それゆえ、私からあなたにどのような栄誉が†もたらされるにせよ、私があなたとあなたの先祖の名誉を考慮に入れたことを誰もが理解できるように[そうするつもりです]。
sed id facilius consequar, si ad me in Ciliciam veneris;
しかし、もしあなたがキリキアの私のところに来てくだされば、私はそれをより容易に達成できるでしょう。
quod ego et mea et rei publicae et maxime tua interesse arbitror.
そしてそのことは、私にとっても、国家にとっても、そして何よりもあなた自身にとっても、重要であると私は判断しています。

語釈・文法注

  1. 2.19.1eo iucundiorem mihi eam sortem sperabam fore, quo diutius in provincia mecum fuisses — 指示代名詞奪格 eo と関係代名詞奪格 quo の相関による「〜であればあるほど、ますます〜」という比例の構文。条件節内の接続法過去完了 fuisses は、過去の期待(sperabam)を視点とした未来完了(直説法)が間接話法および時制の一致によって接続法に変化したものであるか、あるいは「もしより長く一緒にいられたならば」という反実仮想的な含みを持つ。
  2. 2.19.2quod ego et mea et rei publicae et maxime tua interesse arbitror — 非人称動詞 interesse(重要である、利益になる)の構文。関心や利益の対象が三人称の名詞である場合は属格(rei publicae)が用いられ、一人称や二人称の代名詞である場合は所有代名詞の女性単数奪格形(mea, tua)が用いられるという、古典ラテン語の文法規則を正確に示している。
  3. 2.19.2quaecumque a me ornamenta †ad te proficiscentur, ut omnes intellegant — この箇所は写本伝統においてテキストの破損(†印)が疑われており、関係節 quaecumque... と目的を示す ut 節を繋ぐ主節の述語動詞(例えば curabo や ita tribuentur など)が省略されている。翻訳では、キケロが「〜となるように配慮するつもりだ」という主節の意味を補って解釈している。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §2.19.1-2.19.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:2.19.1-2.19.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。