Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §13.19.1-13.19.3

パトライの客友リュソーンとその家族の推薦

317 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはパトライの古い客友リュソーンをアカイア総督に熱烈に推薦し、リュソーンの安全が確定した今、彼の家族や養子の遺産相続問題に特別な配慮を払うよう懇願している。

§13.19.1Cum Lysone Patrensi est mihi quidem hospitium vetus, quam ego necessitudinem sancte colendam puto;
パトライのリュソーンと私との間には、確かに古い客遇関係があり、私はこの関係を神聖に守るべきものと考えています。
sed ea causa est etiam cum aliis compluribus, familiaritas tanta nullo cum hospite, et ea cum officiis eius multis tum etiam consuetudine cotidiana sic est aucta, ut nihil sit familiaritate nostra coniunctius.
しかし、その関係は他の多くの人々とも共有されている一方で、いかなる客友とも、これほど大きな親密さは存在しません。 そしてその親密さは、彼の多くの親切な尽力によっても、また日々の付き合いによっても、私たちの親密さより緊密なものは何もないほどに増大させられたのです。
is cum Romae annum prope ita fuisset, ut mecum viveret, etsi eramus in magna spe te meis litteris commendationeque diligentissime facturum id, quod fecisti, ut eius rem et fortunas absentis tuerere, tamen, quod in unius potestate erant omnia et quod Lyso fuerat in nostra causa nostrisque praesidiis, cotidie aliquid timebamus.
彼がローマにほぼ1年の間、私と一緒に暮らすように滞在していたとき、たとえ私たちが、私が送った手紙と推薦によってあなたが実際にしてくれたあのこと、すなわち、不在である彼の財産と地位を守るということを、この上なく熱心に実行してくれるだろうという大きな期待を抱いていたとしても、それでも、万事が一人の人間の権力の中にあり、かつリュソーンが私たちの側(党派)に属し、私たちの保護下にあったために、私たちは毎日何かを心配していました。
effectum tamen est et ipsius splendore et nostro reliquorumque hospitum studio ut omnia quae vellemus a Caesare impetrarentur, quod intelleges ex iis litteris, quas Caesar ad te dedit.
しかしながら、彼自身の社会的名声と、私やその他の客友たちの熱意とによって、私たちが望むすべてのことがカエサルから得られるという結果になりました。 そのことは、カエサルがあなたに送った手紙から、あなたも理解されるでしょう。
§13.19.2nunc non modo non remittimus tibi aliquid ex nostra commendatione quasi adepti iam omnia, sed eo vehementius a te contendimus ut Lysonem in fidem necessitudinemque tuam recipias;
今や、私たちはすでにすべてを達成したかのように、あなたへの推薦からいくらかでも力を緩めるどころか、むしろそれだけいっそう激しく、あなたがリュソーンをあなたの信頼と庇護関係の中に受け入れてくれるようあなたに請い願うものです。
cuius dubia fortuna timidius tecum agebamus verentes ne quid accideret eius modi ut ne tu quidem mederi posses;
彼の運命が不安定であった間、私たちは、あなたでさえ対処できないような何かが起こるのではないかと恐れて、あなたに対してより遠慮がちに交渉していました。
explorata vero eius incolumitate omnia a te summo studio et cura peto.
しかし、彼の安全が確実になった今や、私は最高の熱意と配慮をもって、すべてのことをあなたに求めます。
quae ne singula enumerem, totam tibi domum commendo, in his adulescentem filium eius, quem C. Maenius Gemellus, cliens meus, cum in calamitate exsili sui Patrensis civis factus esset, Patrensium legibus adoptavit1 ut eius ipsius hereditatis ius causamque tueare.
これらを一つ一つ列挙してしまわないために、私は彼の家全体をあなたに推薦します。 その中には、私のクリエンスであるC・マエニウス・ゲメッルスが、自身の追放という災難の中でパトライの市民となった際に、パトライの法律に従って養子にした彼の若い息子が含まれますが、あなたがその彼自身の遺産に対する権利と法的立場を守ってくださるよう望みます。
§13.19.3caput illud est ut Lysonem, quem ego virum optimum a gratissimumque cognovi, recipias in necessitudinem tuam.
最も重要なことは、私が極めて優れた、かつ非常に感謝を知る男であると知っているリュソーンを、あなたの親密な関係の中に受け入れてくれることです。
quod si feceris, non dubito quin in eo diligendo ceterisque postea commendando idem quod ego sis iudici et voluntatis habiturus.
もしそうしてくれたなら、彼を重んじ、また後に他の人々を推薦するにあたって、あなたが私と同じ判断と意志を抱くようになることを私は疑いません。
quod cum fieri vehementer studeo tum etiam illud vereor ne, si minus cumulate videbere fecisse aliquid eius causa, me ille neglegenter scripsisse putet, non te oblitum mei.
私はそのことが実現することを強く望んでいる一方で、もしあなたが彼のために十分に行っていないように見えるならば、彼が、あなたが私を忘れた(軽視した)のではなく、私が推薦状を怠慢に書いたのだと考えてしまうのではないか、ということもまた恐れているのです。
quanti enim me faceres cum ex sermonibus cotidianis meis tum ex epistulis etiam tuis potuit cognoscere.
なぜなら、あなたがどれほど私を重んじているかを、彼は私の日々の話からも、またあなたの手紙からも知ることができたからです。

語釈・文法注

  1. 13.19.1quam ego necessitudinem — 先行する hospitium(客遇関係)を関係代名詞 quam が受けつつ、その同義の関係名詞 necessitudinem(緊密な絆、親密関係)が関係節内に取り込まれている構造。通常の関係節なら quod hospitium または単に quam となるところだが、先行詞の概念をより一般的な「緊密な絆」として関係節内に再定義・挿入している。
  2. 13.19.2cuius dubia fortuna — cuius は前文の Lysonem を指す関係代名詞(連結の関係詞)。dubia fortuna は状況・状態を表す奪格、あるいは絶対奪格。全体で「彼の境遇(運命)が不安定であった間」という時間・状況の副詞的ニュアンスを表す。
  3. 13.19.2quae ne singula enumerem — 文頭の関係代名詞 quae は前述の「彼のために願い求めるすべての事柄」を指す。ne ... enumerem は目的の接続法だが、主節 totam tibi domum commendo に直接かかるのではなく、発話全体の意図(「私がこれらを一つずつ列挙することを避けるために言うなら」)を修飾する括弧(挿入)的な副詞節(いわゆる発話目的の副詞節)である。
  4. 13.19.3idem quod ego sis iudici et voluntatis habiturus — iudici(= iudicii)と voluntatis は、代名詞 idem(同じこと)に係る部分属格(genitive of the whole / partitive genitive)。また、sis ... habiturus は non dubito quin(〜であることを私は疑わない)に導かれる接続法・能動未来記述の構造である。quod ego [habeo] は idem に対する関係節。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §13.19.1-13.19.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:13.19.1-13.19.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。