Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §13.17.1-13.17.3

パトライの商人マニウス・クリウスの推薦

315 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはパトライの商人マニウス・クリウスとの長年の個人的な絆、ならびに親友アッティクスを通じての深い関係を説明し、宛先が彼をすでに知っているかどうかに応じて丁重な推薦を行う。

§13.17.1M'. Curius, qui Patris negotiatur, multis et magnis de causis a me diligitur;
パトライで商売をしているマニウス・クリウスは、多くの大きな理由によって私から重んじられています。
nam et amicitia pervetus mihi cum eo est ut primum in forum venit instituta, et Patris cum aliquotiens antea tum proxime hoc miserrimo bello domus eius tota mihi patuit;
というのも、彼が初めてフォルムに出た時に結ばれた非常に古い友情が私と彼の間にありますし、またパトライにおいて、以前にも何度か、そして最近ではこの極めて悲惨な戦争において、彼の家全体が私に開かれていたからです。
qua si opus fuisset tam essem usus quam mea.
もしその家が必要であったなら、私は自分の家と同じようにそれを使ったことでしょう。
maximum autem mihi vinculum cum eo est quasi sanctioris cuiusdam necessitudinis, quod est Attici nostri familiarissimus eumque unum praeter ceteros observat ac diligit.
しかし、私と彼との最大の絆は、いわばより神聖なある種の親密さであり、それは彼が我々のアッティクスの最大の親友であり、他の誰よりも彼一人を敬い、愛していることによるものです。
§13.17.2quem si tu iam forte cognosti, puto me hoc quod facio facere serius;
もしあなたが偶然にもすでに彼を知っているなら、私が今していることをするのは遅すぎる(もう遅い)と私は思います。
ea est enim humanitate et observantia, ut eum tibi iam ipsum per se commendatum putem.
というのも、彼は非常に優れた教養と敬意を備えた人物であるため、私自身が推薦せずとも、彼自身ですでにあなたに推薦されている(あなたに気に入られている)と私は思うからです。
quod tamen si ita est, magno opere a te quaeso ut ad eam voluntatem, si quam in illum ante bas meas litteras contulisti, quam maximus potest mea commendatione cumulus accedat;
しかしながら、もしそうであるなら、この私の手紙の前にあなたが彼に寄せてくれた好意があるなら、それに私の推薦によって、できる限り大きな仕上げが加わることを、私はあなたに強く求めます。
§13.17.3sin autem propter verecundiam suam minus se tibi obtulit aut nondum eum satis habes cognitum aut quae causa est cur maioris commendationis indigeat, sic tibi eum commendo, ut neque maiore studio quemquam neque iustioribus de causis commendare possim, faciamque id quod debent facere ii qui religiose et sine ambitione commendant;
しかし、もし彼が自らの慎み深さのために、あまりあなたに近づかなかったか、あるいはあなたがまだ彼のことを十分に知っていないか、あるいは彼がより強い推薦を必要とする何らかの理由があるならば、私はあなたに彼をこのように推薦します。 すなわち、これ以上の熱意をもってしても、これ以上に正当な理由によっても、私が誰をも推薦することができないほどに。 そして、良心的に、かつ私心なしに推薦する人々がなすべきことを、私は行いましょう。
spondebo enim tibi vel potius spondeo in meque recipio eos esse M'. Curi mores eamque cum probitatem tum etiam humanitatem, ut eum et amicitia tua et tam accurata commendatione, si tibi sit cognitus, dignum sis existimaturus.
というのも、私はあなたに保証するつもりであり、むしろ今保証し、自ら引き受けるのですが、マニウス・クリウスの品格、誠実さ、そして教養は次のようなものだからです。 すなわち、もし彼があなたに知られることになるならば、あなたが彼をあなたの友情にも、このような入念な推薦にも値する人物と見なすようになるほどに。
mihi certe gratissimum feceris, si intellexero has litteras tantum, quantum scribens confidebam, apud te pondus habuisse.
あなたが、私のこの手紙が、私がそれを書きながら確信していたのと同じくらい大きな重みをあなたのもとで持ったことを私が知るならば、あなたは私にとって確かに極めて喜ばしいことをしてくれたことになります。

語釈・文法注

  1. 13.17.1qua si opus fuisset tam essem usus quam mea — 関係代名詞の奪格 qua は先行詞 domus を指し、奪格支配の動詞 utor の接続法過去完了 essem usus と結合しています。si opus fuisset とともに過去の事実に反する条件文(反実仮想)を形成しています。
  2. 13.17.2ea est enim humanitate et observantia, ut... — ea ... humanitate et observantia は性質の奪格 (ablative of quality) であり、コピュラ est とともに「彼はそのような教養と敬意の(人物である)」を意味します。指示形容詞 ea は、後続する結果の ut 節(ut ... putem)を先取りしています。
  3. 13.17.3satis habes cognitum — habeo + 完了受動分詞の構文で、単なる完了時制(cognovisti)に比べて、行為の結果が現在まで保持されている状態を強調します(のちのロマンス語における完了時制の起源)。「あなたは彼を十分に知った状態にある」という意味になります。
  4. 13.17.3eos esse M'. Curi mores... ut eum... dignum sis existimaturus — 対格不定詞構文(AcI)において、eos ... mores が主語対格、esse が不定詞となり、動詞 spondeo / recipio の目的語となっています。指示形容詞 eos に導かれる結果の ut 節では、未来能動分詞を用いた周辺的接続法(sis existimaturus)が用いられ、「~と見なすようになるほどに」という含意を持たせています。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §13.17.1-13.17.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:13.17.1-13.17.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。