Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §13.16.1-13.16.4

カエサルへの学者アポロニオスの推薦

314 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはカエサルに対し、かつて愛したプブリウス・クラッススの解放奴隷であり、学識豊かでカエサルの事績をギリシア語で執筆したいと望むアポロニオスを、彼の才能とこれまでの忠実な貢献を挙げて強く推薦する。

§13.16.1P. Crassum ex omni nobilitate adulescentem dilexi plurimum et ex eo cum ab ineunte eius aetate bene speravissem, tum perbone existimare coepi eximus iudiciis quae de eo feceras cognitis.
私はすべての貴族の若者の中で、プブリウス・クラッススを最も深く愛しました。 そして彼に対してその若い頃から私が良い期待を抱いていたのに対して、あなたが彼に対して下した優れた評価を知って、彼のことを非常に高く評価し始めました。
eius libertum Apollonium iam tum equidem cum ille viveret et magni faciebam et probabam;
彼の解放奴隷アポロニオスを、まさに彼が生存していた当時から、私は大いに重んじ、高く評価していました。
erat enim et studiosus Crassi et ad eius optima studia vehementer aptus;
というのも、彼はクラッススを慕っており、彼の最も優れた学究に非常に適していたからです。
itaque ab eo admodum diligebatur.
それゆえ、彼から大いに愛されていました。
§13.16.2post mortem to autem Crassi eo mihi etiam dignior visus est quem in fidem atque amicitiam meam reciperem, quod eos a se observandos et colendos putabat, quos ille dilexisset et quibus carus fuisset.
しかしクラッススの死後、彼は私の保護と友情に受け入れるのにさらにいっそう値する人物のように私には思われました。 なぜなら、彼(クラッスス)が愛し、彼(クラッスス)にとって親しかった人々を、自らが敬い重んじるべきだと考えていたからです。
itaque et ad me in Ciliciam venit multisque in rebus mihi magno usui fuit et fides eius et prudentia et, ut opinor, tibi in Alexandrino bello, quantum studio et fidelitate consequi potuit, non defuit.
それゆえ、彼はキリキアにいた私のところにもやって来て、その忠実さと賢明さは多くのことにおいて私に大いに役立ちましたし、私の考えるところでは、アレクサンドリア戦争においてあなたに対しても、熱意と忠実さによって彼が成し遂げ得た限りのことにおいて、力を尽くすことを怠りませんでした。
§13.16.3quod cum speraret te quoque ita existimare, in Hispaniam ad te maxime ille quidem suo consilio sed etiam me auctore est profectus.
彼はあなたが彼を同様に評価していることを期待して、スペインにいるあなたのところへと、主には彼自身の決意によって、しかし私の勧めもあって出発しました。
cui ego commendationem non sum pollicitus, non quin eam valituram apud te arbitrarer, sed neque egere mihi commendatione videbatur, qui et in bello tecum fuisset et propter memoriam Crassi de tuis unus esset, et, si uti commendationibus vellet, etiam per alios eum videbam id consequi posse;
私は彼に推薦を約束しませんでしたが、それは推薦があなたのところで効果を持たないと考えたからではなく、彼が推薦を必要としているとは私には思えなかったからです。 彼は戦争においてあなたと共にあり、クラッススの思い出のゆえにあなたの身内の一人であったからですし、また、もし彼が推薦を利用したいと思うなら、他の人々を通じてもそれを手に入れられることが私には分かっていたからです。
testimonium mei de eo iudici, quod et ipse magni aestimabat et ego apud te valere eram expertus, ei libenter dedi.
それでも、彼に対する私の評価の証言(彼自身もそれを大いに重んじ、私もそれがあなたのところで効果があることを経験していたのですが)を、私は彼に喜んで与えました。
§13.16.4doctum igitur hominem cognovi et studiis optimis deditum, idque a puero;
したがって、私は彼が教養があり、最も優れた学問に身を捧げている人物であることを知りました。 それも少年の頃からです。
nam domi meae cum Diodoto Stoico, homine meo iudicio eruditissimo, multum a puero fuit.
というのも、彼は少年の頃から私の家で、私の判断では極めて博識な人物であるストア派のディオドトスと、多くの時間を共にしたからです。
nunc autem incensus studio rerum tuarum eas litteris Graecis mandare cupiebat.
しかし現在、彼はあなたの事績に対する熱意に燃やされ、それをギリシア語の著作に書き残したいと望んでいます。
posse arbitror;
彼はそれができると私は思います。
valet ingenio, habet usum, iam pridem in eo genere studi litterarumque versatur, satis facere immortalitati laudum tuarum mirabiliter cupit.
彼は才能に優れ、経験もあり、すでに久しくその種の学問と文学に携わっており、あなたの栄光を不朽にすることに驚くほど応えたいと切望しています。
habes opinionis meae testimonium, sed tu hoc facilius multo pro tua singulari prudentia iudicabis.
あなたは私の意見の証言を得たわけですが、あなたはご自身の並外れた賢明さによって、このことをはるかに容易に判断されることでしょう。
et tamen, quod negaveram, commendo tibi eum.
それにもかかわらず、私が拒んでいた推薦を、私はあなたに対して彼に行います。
quicquid ei coin-modaveris, erit id mihi maiorem in modum gratum.
あなたが彼に便宜を図ってくださることは何であれ、私にとって格別に喜ばしいこととなるでしょう。

語釈・文法注

  1. §13.16.2eo mihi etiam dignior visus est quem in fidem atque amicitiam meam reciperem — dignus に関係代名詞 qui(ここでは対格 quem)と接続法(ここでは未完了過去 reciperem)を伴う構文で、「〜を受け入れるのにふさわしい」という適合性を示す。比較級 dignior を修飾する副詞 eo は差の程度を表す奪格で、「それだけいっそう(ふさわしい)」を意味する。
  2. §13.16.3non quin eam valituram apud te arbitrarer — 「non quin + 接続法」(ここでは arbitrarer)は「〜だからではない(と否定するわけではない)」を意味する慣用表現で、non quod non と同義。主節の過去(non sum pollicitus)に対応して接続法未完了過去が用いられている。valituram [esse] は arbitrarer の目的語となる対格不定詞構文における未来能動分詞。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §13.16.1-13.16.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:13.16.1-13.16.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。