Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §13.15.1-13.15.3

詩句を交えた青年プレキリウスの推薦

313 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロは友人プレキリウスの息子である青年を推薦するため、ギリシア詩の多用を交えた珍しい文体を用いて、彼への支援を要請している。

§13.15.1Precilium tibi commendo unice, tui necessari, mei familiarissimi, viri optimi filium.
私はあなたに、プレキリウスを特にお薦めします。 あなたの親しい友人であり、私の親しい友であり、極めて優れた人物の息子です。
quem cum adulescentem ipsum propter eius modestiam, humanitatem, animum et amorem erga me singularem mirifice diligo, tum patrem eius re doctus intellexi et didici mihi fuisse semper amicissimum.
この青年自身を、私はその控えめさ、教養、気性、そして私に対する並外れた愛ゆえに驚くほど愛している一方で、彼の父親についても、事実に即して知り、私に対して常に極めて好意的な人物であったことを理解し、知るに至りました。
em hic ille est, maxime qui inridere atque obiurgare me solitus est, quod me non tecum, praesertim cum abs te honorificentissime invitarer, coniungerem;
ほら、ここにいるのが、私があなたと、とりわけあなたが非常に敬意を込めて私を誘ってくれた時に、結びつかなかったことを最もからかい、また叱責するのが常であったその人です。
" a)ll' e)mo\n ou)/ pote qumo\n e)ni\ sth/qessin e)/peiqen.
"だが、胸の中にある私の心を決して説得することはできなかった。
" audiebam enim nostros proceres clamitantis: " a)/lkimos e)/ss', i(/na ti/s se kai\ o)yigo/nwn e)u\ ei)/ph|.
"というのも、私は我々の指導者たちが次のように叫んでいるのを聞いていたからです。 "勇敢であれ、後世の誰かもあなたを称賛するように。
w(\s fa/to, to\n d' a)/xeos nefe/lh e)ka/luye me/laina. "
彼はそう言った、すると悲しみの黒い雲が彼を覆った。
§13.15.2sed tamen idem me consolantur etiam;
"しかしながら、同じ彼らは今でも私を慰めてもいます。
hominem perustum etiamnum gloria volunt incendere atque ita loquuntur: " mh\ ma\n a)spoudi/ ge kai\ a)kleiw=s a)poloi/mhn, a)lla\ me/ga r(e/cas ti kai\ e)ssome/noisi puqe/sqai.
すでに名誉への欲求で焼き尽くされている男を、彼らはさらに燃え立たせようとして、このように語るのです。 "努々、戦いもせず名誉もなく滅びるのではなく、何か偉大なことを成し遂げて、後世の人々にも伝わるように。
" sed me minus iam movent, ut vides.
"しかし、彼らは今や私をそれほど動かしません、あなたも御覧の通り。
itaque ab Homeri magniloquentia confero me ad vera praecepta *eu)ripi/dou: " misw= sofisth/n, o(/stis ou)x au(tw=| sofo/s, " quem versum senex Precilius laudat egregie et ait posse eundem et " a(/ma pro/ssw kai\ o)pi/ssw " videre et tamen nihilo minus " ai)e\n a)risteu/ein kai\ u(pei/roxon e)/mmenai a)/llwn. "
そこで、私はホメロスの大言壮語から、エウリピデスの真実の教えへと身を転じるのです。 "己にとって賢くない賢者を、私は憎む。 "この詩行を、老プレキリウスは素晴らしく称賛し、同じ人間が "前方と後方を同時に "見ることができ、それでもなお、 "常に抜きん出て、他者より優れていること "ができると言っています。
§13.15.3sed ut redeam ad id unde coepi, vehementer mihi gratum feceris, si hunc adulescentem humanitate tua, quae est singularis, comprehenderis et ad id, quod ipsorum Preciliorum causa te velle arbitror, addideris cumulum commendationis meae.
しかし、私が始めたところに戻るなら、もしあなたが、あなたの並外れた親切さをもってこの青年を受け入れ、プレキリウス家の人々自身のゆえにあなたが望んでいると私が思っているそのことに、私のこの推薦という積み重ねを加えてくださるなら、私はあなたに非常に感謝することになるでしょう。
genere novo sum litterarum ad te usus, ut intellegeres non vulgarem esse commendationem.
私はあなたに対して、これが並大抵の推薦ではないことを理解してもらうために、新しい文体の手紙を用いました。

語釈・文法注

  1. §13.15.1tui necessari, mei familiarissimi, viri optimi filium — tui necessari, mei familiarissimi, viri optimi はすべて filium(息子)を修飾する属格であり、ここでは viri optimi が名詞として中心にあり、他2つの所有形容詞・形容詞がそれに同格として係りつつ、全体として filium の出自を表している。
  2. §13.15.1quem cum adulescentem ipsum... tum patrem eius — cum... tum... を用いた相関構文。接続関係代名詞 quem は主節の動詞 diligo の直接目的語であり、前半では adulescentem ipsum と同格。後半では patrem eius(彼の父親)が対格不定詞構文 patrem... fuisse... amicissimum の主語として対比されている。
  3. §13.15.1quod me non tecum... coniungerem — quod 節の中の接続法未完了過去 coniungerem。単なる客観的な事実の提示ではなく、老プレキリウスが当時キケロを非難した際の主観的な理由(主張された理由)を表すため、直説法ではなく接続法が用いられている。
  4. §13.15.2eundem et... videre et tamen nihilo minus... — ait posse eundem...(同じ人物ができると言っている)において、対格 eundem(同一の人物が)は不定詞 posse の意味上の主語。posse にはラテン語不定詞 videre と、ギリシア語の不定詞 aristeuein および emmenai が並列で依存している。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §13.15.1-13.15.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:13.15.1-13.15.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。