§13.1.1etsi non satis mihi constiterat cum aliquane animi mei molestia an potius libenter te Athenis visurus essem, quod iniuria, quam accepisti, dolore me adficeret, sapientia tua, qua fers iniuriam, laetitia, tamen vidisse te mallem;
たとえ、私がアテネであなたに会うことが、心にある種の不快感を伴うのか、それともむしろ喜ばしいことなのか十分に決まっていなかったとしても、――というのも、あなたが受けた不義は私に苦痛をもたらし、あなたがその不義に耐える賢明さは喜びをもたらすからですが、――それでも、私はあなたに会った方がよかったのです。
nam quod est molestiae non sane multo levius est, cum te non video, quod esse potuit voluptatis certe, si vidissem te, plus fuisset.
というのも、不快な部分については、私があなたに会わないときでも決してそれほど軽くなるわけではありませんが、私があなたに会っていたなら、確かに喜びとなり得たであろうものは、もっと大きかったはずだからです。
itaque non dubitabo dare operam ut te videam, cum id satis commode facere potuero;
それゆえ、十分に都合よくそれを行うことができるときには、あなたに会うよう努めることをためらわないでしょう。
interea quod per litteras et agi tecum et, ut arbitror, confici potest agam.
その間、手紙を通じてあなたと交渉し、また私の考えるところでは、解決され得ることを、私は進めることにします。
§13.1.2nunc te illud primum rogabo ne quid invitus mea causa facias, sed id, quod mea intelleges multum, tua nullam in partem interesse, ita mihi des, si tibi ut id libenter facias ante persuaseris.
さて、まずあなたに次のことをお願いします。 私のために気が進まないことを何もなさらないように、むしろ、私のために大いに関係があり、あなたのためにはいかなる点でも関係がないと理解されるそのことを、あなたがそれを喜んで行うようあらかじめ自分自身を納得させた場合にのみ、私に与えてくださるように。
Cum zzzPatrone Epicurio mihi omnia sunt, nisi quod in philosophia vehementer ab eo dissentio.
エピクロス派のパトロンと私は、哲学において私が彼と激しく対立していることを除けば、あらゆる関係にあります。
sed et initio Romae, cum te quoque et tuos omnis observabat, me coluit in primis et nuper, cum ea quae voluit de suis commodis et praemiis consecutus est, me habuit suorum defensorum et amicorum fere principem et iam a Phaedro, qui nobis, cum pueri essemus, ante quam Philonem cognovimus, valde ut philosophus, postea tamen ut vir bonus et suavis et officiosus probabatur, traditus mihi commendatusque est.
しかし、彼は、最初ローマにおいて、あなたやあなたの身内のすべての人々をも敬意をもって見守っていたとき、とりわけ私を尊んでくれましたし、最近、彼自身の便宜や恩典に関して望んでいたことを獲得したときにも、彼の擁護者や友人たちのうちでほぼ第一の者として私を扱いました。 そしてすでにパイドロス(私たちが少年であり、ピロンを知る以前に、哲学者として大いに、その後はむしろ善良で、愛らしく、親切な人物として、私たちに認められていた人物)によって、私は彼を紹介され、推薦されていたのです。
§13.1.3is igitur Patro cum ad me Romam litteras misisset, uti te sibi placarem peteremque ut nescio quid illud Epicuri parietinarum sibi concederes, nihil scripsi ad te ob eam rem, quod aedificationis tuae consilium commendatione mea nolebam impediri;
それゆえ、そのパトロンがローマの私のもとに手紙を送り、私があなたを彼のために懐柔すること、またあなたがエピクロスのあのいわゆる廃屋を彼に譲るよう求めることを依頼してきたとき、私はその件についてはあなたに何も書きませんでした。 私の推薦によってあなたの建築計画が邪魔されることを望まなかったからです。
idem, ut veni Athenas, cum idem ad te scriberem rogasset, ob eam causam impetravit, quod te abiecisse illam aedificationem constabat inter omnis amicos tuos.
私がアテネに到着したとき、彼が同じことをあなたに書くよう求めた際、彼は次の理由によってその願いを遂げました。 すなわち、あなたがその建築計画を放棄したことが、あなたのすべての友人の間で明らかだったからです。
§13.1.4quod si ita est et si iam tua plane nihil interest, velim, si qua offensiuncula facta est animi tui perversitate aliquorum (novi enim gentem illam), des te ad lenitatem vel propter summam tuam humanitatem vel etiam honoris mei causa.
もしそれが事実であり、もはやあなたの関心が全くないのであれば、一部の人々の不条理さによって(というのも、私はあの手の連中を知っていますから)あなたの心に何らかの不快感が生じていたとしても、あなたの極めて高い人間性のゆえに、あるいは私の名誉のためにも、寛大になっていただきたいのです。
equidem, si quid ipse sentiam quaeris, nec cur ille tanto opere contendat video, nec cur tu repugnes, nisi tamen multo minus tibi concedi potest quam illi laborare sine causa.
私自身について言えば、私がどう考えているかをあなたが尋ねるなら、なぜ彼がこれほど熱心に要求するのかも、なぜあなたが拒むのかも分かりません。 ただし、彼が理由もなく苦心することよりも、あなたが拒むことは、はるかに認められ難いことですが。
quamquam Patronis et orationem et causam tibi cognitam esse certo scio; honorem, officium, testamentorum ius, Epicuri auctoritatem, Phaedri obtestationem, sedem, domicilium, vestigia summorum hominum sibi tuenda esse dicit.
もっとも、パトロンの主張と理由があなたに知られていることは確信していますが、彼は、名誉、義務、遺言の権利、エピクロスの権威、パイドロスの懇願、かつての居所、住居、偉大な人々の足跡を自分は守らなければならないのだ、と言っています。
totam hominis vitam rationemque quam sequitur in philosophia, derideamus licet, si hanc eius contentionem volumus reprehendere;
もし私たちが彼のこの熱心な要求を非難したいと思うなら、彼の全生涯や彼が哲学において従っている体系をあざ笑うことも許されるでしょう。
sed me hercules, quoniam illi ceterisque, quos illa delectant, non valde inimici sumus nescio an ignoscendum sit huic, si tanto opere laborat;
しかし、ヘラクレスにかけて、私たちは彼や、そうした事柄を喜ぶ他の人々に対してそれほど敵意を抱いていないのですから、彼がこれほど骨折っているとしても、許されるべきではないかと思います。
in quo etiam si peccat, magis ineptiis quam improbitate peccat.
この点において、彼が仮に間違っているとしても、不届きさからではなく、むしろ愚かさから間違っているのです。
§13.1.5sed ne plura (dicendum enim aliquando est), Pomponium Atticum sic amo ut alterum fratrem.
しかし、これ以上多くを語らないために(というのも、いつかは言わねばならないことですが)、私はポンポニウス・アッティクスを第二の兄弟のように愛しています。
nihil est illo mihi nec carius nec iucundius.
私にとって彼以上に愛しく、また喜ばしい存在はありません。
is (non quo sit ex istis; est enim omni liberali doctrina politissimus, sed valde diligit Patronem, valde Phaedrum amavit) sic a me hoc contendit, homo minime ambitiosus, minime in rogando molestus, ut nihil umquam magis, nec dubitat quin ego a te nutu hoc consequi possem, etiam si aedificaturus esses.
その彼が(彼がそうした連中の一人だからというわけではなく――というのも、彼はあらゆる自由学芸において極めて洗練されているからです――、ただパトロンを大いに大切にし、パイドロスを大いに愛していたからですが)、およそ名誉欲がなく、頼み事において全くしつこくない人物であるにもかかわらず、これ以上に求めたことはないほど、私にこのことを熱心に求めてきたのです。 そして、あなたが家を建てようとしていたとしても、私があなたから一言でこれを獲得できるだろうと確信しているのです。
nunc vero, si audierit te aedificationem deposuisse neque tamen me a te impetrasse non te in me inliberalem sed me in se neglegentem putabit.
しかし今や、あなたが建築を断念したと彼が聞き、それにもかかわらず私があなたからその許可を得られなかったと知れば、彼はあなたが私に対して不親切だったと思うのではなく、私が彼に対して怠慢であったと思うことでしょう。
quam ob rem peto a te ut scribas ad tuos posse tua voluntate decretum illud Areopagitarum, quem u(pomnhmatismo\n illi vocant, tolli.
それゆえ、私はあなたに対し、あなた自身の意志によって、彼らがウポムネーマティスモスと呼んでいるアレオパゴス会議のあの決議を取り消すことができる、ということをあなたの身内の者たちに手紙で書き送ってくださるよう求めます。
sed redeo ad prima.
しかし、最初の点に戻りましょう。
§13.1.6prius velim tibi persuadeas ut hoc mea causa libenter facias quam ut facias;
私は、あなたがこれを行うことよりも前に、私のためにこれを喜んで行うようにと、あなたが自身を納得させてほしいと思います。
sic tamen habeto, si feceris quod rogo, fore mihi gratissimum.
しかし、もしあなたが私の求めることをしてくださるなら、私にとって極めて喜ばしいことになると考えてください。
vale.
お元気で。