Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §12.2.1-12.2.3

アントニウスの威嚇とカッシウスへの解放の期待

268 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはカッシウスに対し、自らの活動が制限されアントニウスからカエサル暗殺の首謀者として狙われている現状、および元老院の無気力な現状を伝え、国家の解放の希望をカッシウスたちに託している。

§12.2.1vehementer laetor tibi probari sententiam et orationem meam.
私は、私の意見と演説があなたに気に入られたことを大いに喜んでいる。
qua si saepius uti liceret, nihil esset negoti libertatem et rem p. reciperare;
もしそのような演説をより頻繁に行うことが許されるならば、自由と国家を取り戻すことに何の困難もないであろう。
sed homo amens et perditus multoque nequior quam ille ipse quem tu nequissimum occisum esse dixisti caedis initium quaerit nullamque aliam ob causam me auctorem fuisse Caesaris interficiendi criminatur, nisi ut in me veterani incitentur;
しかし、狂気じみて破滅的なあの男は、あなたが最も極悪な者として殺されたと言ったあの男自身よりもはるかに邪悪であり、虐殺の発端を求めており、退役兵たちが私に対して煽り立てられるようにという以外の理由ではなく、私がカエサル暗殺の首謀者であったと非難している。
quod ego periculum non extimesco, modo vestri facti gloriam cum mea laude communicet.
私はその危険を恐れてはいない。 ただ、彼があなた方の行為の栄光を私の名声と分かち合ってくれるのであれば、それで十分である。
ita nec Pisoni qui in eum primus invectus est nullo adsentiente, nec mihi qui idem tricesimo post die feci, nec P. Servilio qui me est consecutus, tuto in senatum venire licet.
このように、誰も同意しない中で最初に彼を激しく非難したピソにも、その三十日後に同じことをした私にも、私に続いたプブリウス・セルウィリウスにも、安全に元老院に来ることは許されていない。
caedem enim gladiator quaerit eiusque initium a. d. xiii K. Octobr. a me se facturum putavit;
というのも、あの剣闘士は虐殺を求めており、十月のカレンズの十三日前に、私を相手にそれを開始するつもりでいたのだ。
ad quem paratus venerat, cum in villa Metelli compluris dies commentatus esset.
その日に向けて、彼はメテッルスの別荘で数日間にわたり練習を重ねた上で、準備を整えてやって来ていた。
quae autem in lustris et in vino commentatio potuit esse? itaque omnibus est visus, ut ad te antea scripsi, vomere suo more, non dicere. .
だが、放蕩とワインの中で、どのような練習があり得ただろうか。 それゆえ、前にあなたに書いたように、彼はすべての人から、いつもの彼らしく、演説をしているのではなく、吐いているように見えたのだ。
§12.2.2qua re, quod scribis te confidere auctoritate et eloquentia nostra aliquid profici posse, non nihil ut in tantis malis est profectum.
それゆえ、あなたが私たちの権威と雄弁によって何かを成し遂げ得ると信頼して書いてくれていることについて言えば、これほどの困難の中にあっては、少なからぬ成果があったと言える。
intellegit enim populus R. tris esse consularis, qui, quia de re p. bene senserint, libere locuti sint, tuto in senatum venire non possint.
というのも、ローマの人々は、国家について善き考えを抱いたがゆえに自由に発言した三人の執政官経験者が、安全に元老院に来ることができない状態にあることを理解しているからだ。
nec est praeterea quod quicquam exspectes.
そして、それ以上にあなたが期待すべきものは何もない。
tuus enim necessarius adfinitate nova delectatur, itaque iam non est studiosus ludorum infinitoque fratris tui plausu diruiupitur;
というのも、あなたの親戚は新たな姻戚関係を喜んでおり、それゆえ今や競技会にも熱心ではなく、あなたの兄弟に対する際限のない拍手に胸を張り裂けさせんばかりになっているからだ。
alter item adfinis novis commentariis Caesaris delenitus est.
同じくもう一人の親戚も、カエサルの新たな草稿によって懐柔されてしまっている。
sed haec tolerabilia,.
しかし、これらはまだ耐えられることだ。
illud non ferendum, quod est qui vestro anno filium suum consulem futurum putet ob eamque causam se huic latroni deservire prae se ferat.
耐え難いのは、あなた方の年に自分の息子が執政官になるだろうと考え、そのためにこの強盗に盲従していることを公然と示している者がいることである。
§12.2.3nam L. Cotta familiaris meus fatali quadam desperatione, ut ait, minus in senatum venit;
というのも、私の友人ルキウス・コッタは、本人が言うには一種の宿命的な絶望から、元老院に来ることが少なくなっているからだ。
L. Caesar, optimus et fortissimus civis, valetudine impeditur;
最も優れ、最も勇敢な市民であるルキウス・カエサルは、健康上の理由から妨げられている。
Ser. Sulpicius et summa auctoritate et optime sentiens non adest;
最高の権威を持ち、極めて善き考えを抱いているセルウィウス・スルピキウスは、ここにはいない。
reliquos exceptis designatis ignosce mihi si non numero consularis.
残りの者たちについては、次期執政官たちを除き、もし私が執政官経験者の数に入れないとしても許してほしい。
habes auctores consili publici.
これが、国家の針路を決定する指導者たちである。
qui numerus etiam bonis rebus exiguus esset, quid censes perditis? qua re spes est omnis in vobis;
この人数は、国家が良好な状態にあっても極めて少ないものであるのに、国家が破滅している状況においてはどうだと思うか。 それゆえ、すべての希望はあなた方にかかっている。
qui si idcirco abestis ut sitis in tuto, ne in vobis quidem;
もしあなた方が、安全な場所にいるために離れているのだとしたら、希望はあなた方の中にさえもない。
sin aliquid dignum vestra gloria cogitatis, velim salvis nobis;
しかし、もしあなた方が自らの栄光にふさわしい何かを計画しているなら、私たちが無事であるうちであってほしい。
sin id minus, res tamen publica per vos brevi tempore ius suum reciperabit.
仮にそうでなくとも、国家はあなた方によって、近いうちに自らの権利を取り戻すであろう。
ego tuis neque desum neque dero.
私は、あなたの身内の人々に対して、力を貸すことを怠ってはいないし、今後も怠るつもりはない。
qui si quae ad me referent, mea tibi benevolentia fidesque praestabitur.
もし彼らが何かを私に相談するなら、あなたに対する私の好意と誠実さが発揮されるだろう。
vale.
さらば。

語釈・文法注

  1. 12.2.1modo vestri facti gloriam cum mea laude communicet — `modo` は「〜でありさえすれば」という制限条件を表す接続詞で、接続法現在 `communicet` を伴っている。主節の `quod ego periculum non extimesco` に対する限定条件を導入する。
  2. 12.2.1ad quem — 関係代名詞 `quem` は、前文の `a. d. xiii K. Octobr.`(10月のカレンズの13日前、すなわち9月19日)を指す。ラテン語では日付を表す表現が男性名詞 `dies` を内包するため、関係代名詞も男性単数対格 `quem` となっている。
  3. 12.2.3reliquos exceptis designatis ignosce mihi si non numero consularis — `reliquos`(残りの者たちを)は `numero`(数え上げる)の直接目的語であるが、文頭に置かれて強調され(hyperbaton)、その後に `ignosce mihi si non...` という挿入的な条件節が挟まることで、構文が不規則になっている。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §12.2.1-12.2.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:12.2.1-12.2.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。