Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §12.15.1-12.15.3

ドラベッラの撤退とロードス島の敵対的対応

282 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

レントゥルスは元老院に対し、ドラベッラによるアジア属州への蹂躙と撤退、それに応じた自身のマケドニアへの退避と任務復帰、そしてロードス島で受けた敵対的な扱いと、それにもかかわらずドラベッラのイタリア襲撃を防ぐために耐え忍んだ経緯を報告している。

§12.15.1S. v. l. v. v. b. e. v.
もしあなた方とお子たちが健やかであれば、幸いです。 私も健やかです。
scelere Dolabellae oppressa Asia in proximam provinciam Macedoniam praesidiaque rei p. quae M. Brutus, v. c. , tenebat me contuli et id egi ut, per quos celerrime possent, Asia provincia vectigaliaque in vestram potestatem redigerentur.
ドラベッラの犯罪によってアジアが制圧されたため、私は隣の属州マケドニアと、高名な人物たるマルクス・ブルートゥスが保持していた国家の守備隊のもとへと身を寄せ、最も速やかにそれが可能となる人々を通じて、アジア属州とその税収があなた方の支配下に戻されるよう尽力しました。
quod cum pertimuisset Dolabella vastata provincia, correptis vectigalibus, praecipue civibus Romanis omnibus crudelissime denudatis ac divenditis celeriusque Asia excessisset quam eo praesidium adduci potuisset, diutius morari aut exspectare praesidium non necesse habui et quam primum ad meum officium revertendum mihi esse existimavi, ut et reliqua vectigalia exigerem et quam deposui pecuniam conligerem, quicquid ex ea correptum esset aut quorum id culpa accidisset cognoscerem quam primum et vos de omni re facerem certiores.
これにドラベッラが恐怖を抱き、属州を略奪し、税収を奪い去り、とりわけローマ市民全員を極めて残忍にも身ぐるみ剥いで売り払い、そこに守備隊が送られてくるよりも早くアジアを立ち去ったため、私はこれ以上長居すること、あるいは守備隊を待つ必要はないと考え、一刻も早く自分の任務に戻らなければならないと考えました。 それは、残りの税を徴収し、私が預けた金を回収し、そのうち何が奪い去られたのか、またそれが誰の落ち度によって生じたのかをできるだけ早く突き止め、すべてのことについてあなた方に報告するためでした。
§12.15.2interim cum per insulas in Asiam naviganti mihi nuntiatum esset classem Dolabellae in Lycia esse Rhodiosque navis compluris instructas et paratas in aqua habere, cum Hs navibus quas aut mecum adduxeram aut comparaverat Patiscus proq. , homo mihi cum familiaritate tum etiam sensibus in re p.
その間、島々を経由してアジアへと航海していた私に、ドラベッラの艦隊がリキアにあり、ロードス人たちが装備を整え準備万端の多くの船を海上に待機させているとの報告がもたらされたとき、私は、同行させていた、あるいは、私にとって親交においても国家に対する志においても極めて緊密に結ばれている人物である副財務官パティスクスが調達してくれたこれらの船とともにロードスへと進路を変えました。
coniunctissimus, Rhodum deverti confisus auctoritate vestra senatusque consulto quo hostem Dolabellam iudicaratis, foedere quoque quod cum iis M. Marcello, Ser. Sulpicio coss. renovatum erat, quo iuraverant Rhodii eosdem hostis se habituros quos senatus populusque R. quae res nos vehementer fefellit;
それは、あなた方の威光と、あなた方がドラベッラを国家の敵と宣言された元老院決議、さらには、マルクス・マルケッルスとセルウィウス・スルピキウスが執政官のときに彼らと更新された同盟条約、すなわちロードス人たちが元老院およびローマ人民と同じ人々を敵とみなすと誓った条約を信頼してのことでした。 しかし、この期待は私たちをひどく裏切りました。
tantum enim afuit ut illorum praesidio nostram firmaremus classem, ut etiam a Rhodiis urbe, portu, statione quae extra urbem est, commeatu, aqua denique prohiberentur nostri milites, nos vix ipsi singulis cum navigiolis reciperemur.
というのも、彼らの支援によって私たちの艦隊を強化するどころか、私たちの兵士たちはロードス人によって市、港、市外の停泊地、食糧、さらには水からさえも締め出され、私たち自身もそれぞれ1隻ずつの小舟でかろうじて受け入れられる始末だったからです。
quam indignitatem deminutionemque t maiestatis non solum iuris nostri sed etiam imperi populique Romani idcirco tulimus quod interceptis litteris cognoramus Dolabellam, si desperasset de Syria Aegyptoque, quod necesse erat fieri, in navis cum omnibus suis latronibus atque omni pecunia conscendere esse paratum Italiamque petere; idcirco etiam navis onerarias, quarum minor nulla erat duum milium amphorum, contractas in Lycia a classe eius obsideri.
私たちの権利のみならず、ローマ人民の帝国の尊厳に対する、このような不名誉と毀損を私たちが耐え忍んだのは、次の理由からです。 すなわち、手紙を傍受したことで、ドラベッラが(必然的にそうなるはずであったが)シリアとエジプトへの望みを失った場合には、すべての略奪者たちおよび全財産とともに船に乗り込み、イタリアを目指す準備をしていること、またそれゆえに、一番小さいものでも二千アンフォラ積みの積載量がある貨物船がリキアに集められ、彼の艦隊によって包囲されていることを、私たちが知っていたからでした。
§12.15.3huius rei timore, p. c. , percitus iniurias perpeti et cum contumelia etiam nostra omnia prius experiri malui.
議父たちよ、このことへの恐怖に駆り立てられた私は、不義を耐え忍び、屈辱を伴ってでも、まずは私たちの手段をすべて尽くすことを好みました。
itaque ad illorum voluntatem introductus in urbem et in senatum eorum quam diligentissime potui causam rei p. egi periculumque omne quod instaret si ille latro cum suis omnibus navis conscendisset exposui.
それゆえ、彼らの意向に従って市と彼らの元老院へと入り、私はできる限り入念に国家の立場を擁護し、もしあの略奪者が手下を全員連れて船に乗り込んだ場合に差し迫るあらゆる危険を説明しました。
Rhodios autem tanta in pravitate animadverti ut omnis firmiores putarent quam bonos, ut hanc concordiam et conspirationem omnium ordinum ad defendendam libertatem propense non crederent esse factam, ut patientiam senatus et optimi cuiusque manere etiam nunc confiderent nec potuisse audere quemquam Dolabellam hostem iudicare, ut denique omnia quae improbi fingebant magis vera existimarent quam quae vere facta erant et a nobis docebantur.
しかし、私が気づいたロードス人たちの歪んだ姿勢は甚だしく、彼らは悪しき者たち全員を、善き者たちよりも強力であると考えており、自由を守るためのすべての階級のこの調和と一致団結が熱意をもってなされたものとは信じず、元老院や最良の人々の忍耐が今なお続いていると信じ込んでおり、誰もドラベッラを国家の敵と判定する勇気など持てなかったはずだと確信しており、ついに、不届き者たちがでっち上げるすべての虚偽を、実際に起こり私たちが説明した事実よりも真実であるとみなすほどでした。

語釈・文法注

  1. §12.15.1S. v. l. v. v. b. e. v. — 元老院への公式書簡で用いられる標準的な挨拶の略記。通常は "Si vos liberique vestri valetis, bene est; ego valeo"(もしあなた方とお子たちが健やかであれば、幸いです。私も健やかです)などの復元がなされる。
  2. §12.15.2Hs navibus — 写本の "Hs" は、指示代名詞 "his"(これらの)の誤写、または数字の "VI"(6)やギリシア文字 ϛ などの転記ミスと考えられている。本訳では文脈上、指示代名詞 "his" の意味(「これらの船とともに」)として解釈している。
  3. §12.15.2tantum enim afuit ut... ut... — "tantum abest ut... ut..."(〜するどころか、かえ等〜である)構文の過去形。最初の "ut" 節は主語名詞節(「私たちが艦隊を強化することからはそれほど遠く離れていた」)、二番目の "ut" 節は結果の副詞節(「その結果、〜からさえも締め出された」)を形成する。
  4. §12.15.2duum milium amphorum — "amphorum" は名詞 "amphora" の古い複数属格(通常の "amphorarum" の代わり)。貨幣や容積の単位を示す際にこの古風な形が用いられる。"duum milium" も属格であり、全体で "quarum"(関係代名詞属格)に係る記述的属格(性質の属格)をなしている。
  5. §12.15.3Rhodios autem tanta in pravitate animadverti ut... — "tanta" にかかる結果の "ut" 節が複数並列(ut... putarent, ut... non crederent, ut... confiderent, ut... existimarent)されている。"animadverti" の目的語は "Rhodios" で、"tanta in pravitate" はその状態を表す前置詞句。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §12.15.1-12.15.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:12.15.1-12.15.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。