Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §12.14.1-12.14.4

ドラベッラ艦隊の阻止とアジア属州統治の要請

280 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

著者はブルートゥスのアジア到着遅延を受けてアジアに戻り、ドラベッラのイタリア侵攻計画を未然に防いだ経緯と、ロードス人の敵対的姿勢について報告します。また、引き続きアジア属州の統治を委ねられるよう、キケロに斡旋を懇願します。

§12.14.1Cum Brutum nostrum convenissem eumque tardius in Asiam venturum animadverterem, in Asiam redii ut reliquias mei laboris conligerem et pecuniam quam primum Romam mitterem.
私たちのブルートゥスに会い、彼がアジアに来るのが遅れることに気づいたので、私はアジアに戻りました。 それは私の仕事の残りを回収し、できるだけ早くローマにお金を送るためでした。
interim cognovi in Lycia esse classem Dolabellae ampliusque centum navis onerarias in quas exercitus eius imponi posset, idque Dolabellam ea mente comparasse ut, si Syriae spes eum frustrata esset, conscenderet in navis et Italiam peteret seque cum Antoniis et reliquis latronibus coniungeret.
その間に、リキアにドラベッラの艦隊と、彼の軍隊を乗せることができる100隻以上の輸送船があることを知りました。 そして、もしシリアでの希望が彼を裏切ったならば、船に乗り込み、イタリアを目指し、アントニウスらや他の強盗たちと合流する意図で、ドラベッラがこれを用意したのだと知りました。
cuius rei tanto in timore fui, ut omnibus rebus relictis cum paucioribus et minoribus navibus ad illas ire conatus sim.
私はこのことを非常に恐れたので、すべてのことを放り出し、より少ない、より小さな船で、それらの船に向かおうと試みました。
§12.14.2quae res, si a Rhodiis non essem interpellatus, fortasse tota sublata esset;
この件は、もし私がロードス人たちに妨害されなかったならば、おそらく完全に解決されていたことでしょう。
tamen magna ex parte profligata est, quoniam quidem classis dissipata est adventus nostri timore, milites ducesque effugerunt onerariae omnes ad unam a nobis sunt exceptae.
しかし、私たちの到来への恐れから艦隊は霧散し、兵士や指揮官たちは逃亡し、輸送船は最後の一隻に至るまで私たちによって拿捕されたので、大方においてこの試みは成功しました。
certe quod maxime timui videor esse consecutus, ut non possit Dolabella in Italiam pervenire nec suis sociis firmatis durius vobis efficere negotium.
確かに、私が最も恐れていたこと、すなわち、ドラベッラがイタリアに到着できず、彼の仲間を強化してあなた方にとって事態をより困難にすることができないという結果を、私は達成できたように思われます。
§12.14.3Rhodii nos et rem p. quam valde desperaverint ex litteris quas publice ruisi cognosces.
ロードス人たちが私たちと国家についてどれほどひどく絶望したかは、私が公的に送った書簡から知るでしょう。
et quidem multo parcius scripsi quam re vera furere eos inveni.
そして実際、彼らが狂乱しているのを私が見出した実態よりも、私ははるかに控えめに書きました。
quod vero aliquid de iis scripsi, mirari noli;
しかし、私が彼らについて何か書いたからといって、驚かないでください。
mira est eorum amentia.
彼らの狂気は驚くべきものです。
† nec me meae ullae privatim iniuriae umquam malus animus eorum in nostra salute, cupiditas partium aliarum, perseverantia in contemptione optimi cuiusque ferenda mihi non fuit.
† また、私個人のいかなる不義も、彼らの私たちの安全に対する悪意も、他派閥への熱望も、最良の人々に対する軽蔑の持続も、私にとって耐えられないものではありませんでした。
nec tamen omnis perditos esse puto;
しかし、私は彼ら全員が破滅しているとは思いません。
sed idem illi qui tum fugientem patrem meum, qui L. Lentulum, qui Pompeium, qui ceteros viros clarissimos non receperunt, idem tamquam aliquo fato et nunc aut magistratum gerunt aut eos qui sunt in magistratu in sua habent potestate;
むしろ、当時、亡命する私の父を、ルキウス・レントゥルスを、ポンペイウスを、そして他の最も高名な男たちを受け入れなかったまさにその人々が、何らかの運命によってか、今も政務官の職に就いているか、あるいは政務官の職にある者たちを自分の支配下に置いています。
itaque eadem superbia in pravitate utuntur;
したがって、彼らは不正において同じ傲慢さを用いています。
quorum improbitatem aliquando retundi et non pati impunitate augeri non solum utile est rei p. nostrae sed etiam necessarium.
彼らの不道徳さがいつか挫かれ、罰せられないことで増長するのを許さないことは、我が国家にとって有益であるだけでなく、必要なことでもあります。
§12.14.4de nostra dignitate velim tibi ut semper curae sit et,quocumque tempore occasionem habueris, et in senatu et ceteris rebus laudi nostrae suffragere.
私たちの地位について、いつものように心に留めておいていただき、機会があるときにはいつでも、元老院においてもその他の事柄においても、私たちの名声を支持していただきたく思います。
quoniam consulibus decreta est Asia et permissum est iis ut, dum ipsi venirent, darent negotium qui Asiam optineant, rogo te petas ab iis ut hanc dignitatem potissimum nobis tribuant et mihi dent negotium ut Asiam obtineam, dum ipsorum alter uter venit;
執政官たちにアジアが割り当てられ、彼ら自身が来るまでの間、アジアを統治する者たちに任務を与えることが彼らに許可されたので、この地位をとりわけ私たちに与え、彼らのどちらか一方が来るまで、アジアを統治する任務を私に与えるよう、彼らに頼んでください。
nam quod hoc properent in magistratu venire aut exercitum mittere causam non habent.
というのも、彼らが任期中に急いでここに来る、あるいは軍隊を送る理由はないからです。
Dolabella enim in Syria est et, ut tu divina tua mente prospexisti et praedicasti, dum isti veniunt, Cassius eum opprimet;
なぜなら、ドラベッラはシリアにおり、あなたがその神的な精神によって見通し予言されたように、彼らが来るまでにカッシウスが彼を打ち倒すでしょうから。
exclusus enim ab Antiochia Dolabella et in oppugnando male acceptus nulla alia confisus urbe Laudiceam, quae est in Syria, ad mare se contulit.
アンティオキアから締め出され、攻撃において大打撃を受けたドラベッラは、他のどの都市も信用できず、シリアの海沿いにあるラオディケイアへと逃れました。
ibi spero celeriter eum poenas daturum;
そこで彼が速やかに罰を受けることを私は望んでいます。
nam neque quo refugiat habet neque diutius ibi poterit tantum exercitum Cassi sustinere.
なぜなら、彼には逃げ込む場所もなく、またカッシウスのこれほどの軍勢をそこで長く持ちこたえることもできないからです。
spero etiam confectum esse iam et oppressum Dolabellam.
私はまた、ドラベッラがすでに打ち倒され、制圧されていることを望んでいます。

語釈・文法注

  1. §12.14.1idque Dolabellam ea mente comparasse — idは前文で述べられたリキアにおける艦隊と輸送船の準備を指し、Dolabellamを意味上の主語とする対格不定詞構文(comparasseはcomparavisseの縮約形)です。ea mente ut...は「〜という意図で」という目的や意図を表す同格的な表現です。
  2. §12.14.2quae res, si a Rhodiis non essem interpellatus, fortasse tota sublata esset — 関係代名詞の文頭結合(quae res)に続く、接続法過去完了を用いた過去の事実に対する反実仮想条件文です。主節の述語は sublata esset(tollere の受動態過去完了)です。
  3. §12.14.3nec me meae ullae privatim iniuriae umquam — この部分は写本の破損(crux)を示しており、構文的に極めて混乱しています。複数の女性単数主語(perseverantia 等)に対して単数受動動詞 ferenda mihi non fuit が対応しているものの、否定の重複(nec ... non)や格の不整合があり、意味を確定させるには文脈から推測的に補う必要があります。
  4. §12.14.4darent negotium qui Asiam optineant — darent の目的語となる人(任務を課される者)が qui の先行詞として省略されています。「アジアを管轄する者たちに任務を与える」という意味になり、qui ... optineant は接続法現在(時制の一致により、主節の過去から見た当時の近未来・目的・性格を表す)をとっています。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §12.14.1-12.14.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:12.14.1-12.14.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。