Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §11.29.1-11.29.3

オッピウスの助言への感謝と変わらぬ交誼の願い

266 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロがオッピウスに対し、出発の計画に関して彼の助言が大きな助けになったことを感謝し、過去の友情やカエサル死後のオッピウスの誠実な態度に触れつつ、今後も変わらぬ交誼を求めています。

§11.29.1dubitanti mihi, quod scit Atticus noster, de hoc toto consilio profectionis, quod in utramque partem in mentem multa veniebant, magnum pondus accessit ad tollendam dubitationem iudicium et consilium tuum;
我が友アッティクスも知っているように、出発に関するこの計画の全体について、(賛否)双方の側に多くのことが心に浮かび、疑念を抱いていた私にとって、あなたの判断と助言は、その疑念を取り除くために大きな重みとなりました。
nam et scripsisti aperte quid tibi videretur et Atticus ad me sermonem tuum pertulit.
というのも、あなたはご自身の考えを率直に書いてくださいましたし、アッティクスもあなたの言葉を私に伝えてくれたからです。
semper iudicavi in te et in capiendo consilio prudentiam summam esse et in dando fidem maximeque sum expertus, cum initio civilis belli per litteras te consuluissem quid mihi faciendum esse censeres, eundumne ad Pompeium an manendum in Italia.
私は、あなたにおいては、計画を立てる際の最高の思慮と、それを助言する際の最高の誠実さが常にあると判断してきました。 そして、内乱の初めに、私が何をすべきだと考えるか、すなわちポンペイウスのもとに行くべきか、それともイタリアにとどまるべきかを、手紙であなたに相談したとき、私はそのことを最も痛感したのです。
suasisti ut consulerem dignitati meae;
あなたは、私が自分自身の尊厳を顧みるようにと勧められました。
ex quo quid sentires intellexi et sum admiratus fidem tuam et in consilio dando religionem, quod, cum aliud malle amicissimum tuum putares, antiquius tibi officium meum quam illius voluntas fuit.
それによって、私はあなたがどう考えておられるかを理解し、あなたの誠実さと、助言を与える際の良心的な配慮に感嘆しました。 なぜなら、あなたの最も親しい友が別のことを望んでいるとあなたが考えていたときでさえ、あなたにとっては、彼の意志よりも私に対する義務の方が重要だったからです。
§11.29.2equidem et ante hoc tempus te dilexi et semper me a te diligi sensi et, cum abessem atque in magnis periculis essem, et me absentem et meos praesentis a te cultos et defensos esse memini et, post meum reditum quam familiariter mecum vixeris quaeque ego de te et senserim et praedicarim, omnis qui solent haec animadvertere testis habemus.
実のところ、私はこの時以前にもあなたを愛していましたし、常にあなたから愛されていると感じていました。 そして、私が不在で大きな危険の中にあったとき、不在の私をも、ここにいる私の家族をも、あなたが心にかけ、守ってくれたことを覚えています。 また、私の帰国後、あなたがどれほど親しく私と交わってくれたか、そして私があなたについて何を感じ、公言してきたかについては、これらのことに普段気づいているすべての人々を、私たちは証人として持っています。
gravissimum vero iudicium de mea fide et constantia fecisti, cum post mortem Caesaris totum te ad amicitiam meam contulisti;
しかし、カエサルの死後、あなたが全面的に私の友情に身を寄せられたとき、あなたは私の誠実さと不変の態度について、最も重みのある判断を下してくださいました。
quod tuum iudicium nisi mea summa bene volentia erga te omnibusque meritis comprobaro, ipse me hominem non putabo.
このあなたの判断に対して、もし私があなたに対する最大の好意とあらゆる尽力をもって応えないならば、私は自分自身を人間だとは思わないでしょう。
§11.29.3tu, mi Oppi, conservabis amorem tuum (etsi more magis hoc quidem scribo quam quo te admonendum putem) meaque omnia tuebere;
私のオッピウスよ、あなたはあなたの好意を保ち続け(もっとも、このように書くのは、あなたが促される必要があると思っているからというよりは、むしろ慣例によるものですが)、私のすべてのものを守ってくれることでしょう。
quae tibi ne ignota essent Attico mandavi;
これらがあなたにとって未知のままでないように、私はアッティクスに指示しておきました。
a me autem, cum paulum oti nacti erimus, uberiores litteras exspectato.
私からは、少しの余暇を得たときに、もっと詳しい手紙を期待してください。
da operam ut valeas.
健康に気をつけてください。
hoc mihi gratius facere nihil potes.
私にとって、これ以上に喜ばしいことはありません。

語釈・文法注

  1. 11.29.1dubitanti mihi — 現在分詞 `dubitanti` を伴う与格 `mihi` は、主節の動詞 `accessit` にかかる関係の与格(「疑念を抱いている私にとって、重みが加わった」)である。
  2. 11.29.1ut consulerem dignitati meae — `consulo` が与格を従える場合は「〜のために配慮する、〜を顧みる」という意味になり、対格(〜に相談する)を支配する場合とは意味が異なる。
  3. 11.29.1quod, cum aliud malle amicissimum tuum putares — `amicissimum tuum`(あなたの最も親しい友、オッピウスにとってのカエサルを指す)は、対格不定詞句 `aliud malle`(別のことをより好む)の意味上の主語(対格主語)である。
  4. 11.29.2et me absentem et meos praesentis a te cultos et defensos esse memini — `memini` が対格不定詞構文(`me... et meos... cultos et defensos esse`)を従えている。`praesentis` は対格複数形 `praesentes` の古期・変体表記である。
  5. 11.29.2testis habemus — `habemus` は `omnis`(`omnes` の古期表記)を目的語、`testis`(`testes` の古期表記)を述語的対格(「〜を証人として持つ」)として取る。先行する間接疑問節等(`quam familiariter...` と `quae ego...`)が、証言される内容(証人の対象)となっている。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §11.29.1-11.29.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:11.29.1-11.29.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。