Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §10.21.1-10.21.6

レピドゥスの不実の報告と迅速な援軍の要請

220 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

プランクスは、変節したレピドゥスの動向や彼の配下における不穏な空気を報告し、自軍の慎重な撤退方針を伝えるとともに、キケロに対して迅速な援軍の派遣を強く要請する。

§10.21.1puderet me inconstantiae mearum litterarum, si non haec ex aliena levitate penderent.
もしこれらのことが他人の不実さに依存していなかったなら、私は自分の手紙の無節操さを恥ずかしく思ったことでしょう。
omnia feci qua re Lepido coniuncto ad rem p. defendendam minore sollicitudine vestra perditis resisterem;
レピドゥスと協力して、あなたがたの心配をより少なくしつつ、共和国を防衛するために、破滅的な連中に抵抗できるよう、私はあらゆる手を尽くしました。
omnia ei et petenti recepi et ultro pollicitus sum scripsique tibi biduo ante confidere me bono Lepido esse usurum communique consilio bellum administraturum.
彼が求めたときにはすべてを引き受け、また自発的にも約束しました。 そして二日前、私はレピドゥスの善意を信じ、共同の計画に従って戦争を遂行するつもりであるとあなたに書き送りました。
credidi chirographis eius, adfirmationi praesentis Laterensis, qui tum apud me erat reconciliaremque me Lepido fidemque haberem orabat.
私は彼の自筆の誓約を、また、当時私のところにいて、私がレピドゥスと和解し彼を信頼するようにと懇願していたラテレンシスの、その場での保証を信じたのです。
non licuit diutius bene de eo sperare;
彼についてこれ以上長く好意的な期待を抱くことは許されませんでした。
illud certe cavi et cavebo ne mea credulitate rei p. summa fallatur.
しかし、私の信じやすさによって国家の最高益が損なわれることがないように、私は確かに警戒しましたし、これからも警戒するでしょう。
§10.21.2Cum Isaram flumen uno die ponte effecto exercitum traduxissem pro magnitudine rei celeritatem adhibens, quod petierat per litteras ipse ut maturarem venire, praesto mihi fuit stator eius cum litteris, quibus ne venirem denuntiabat;
事態の重要性に応じて迅速に行動し、一日で橋を完成させて軍勢にイサラ川を渡らせたとき、彼自身が急いで来るようにと手紙で求めていたにもかかわらず、彼の急使が手紙を携えて私の前に現れ、来ないようにと警告してきました。
se posse per se conficere negotium; interea ad Isaram exspectarem.
自分一人でこの件を処理できるので、それまではイサラ川のところで待つように、とのことでした。
indicabo temerarium meum consilium tibi: nihilo minus ire decreram existimans eum socium gloriae vitare.
あなたに私の向こう見ずな計画を打ち明けましょう。 それにもかかわらず、私は彼が栄光の仲間を避けたがっているのだと考えて、進軍することを決意していました。
putabam posse me nec de laude ieiuni hominis delibare quicquam et subesse tamen propinquis locis, ut, si durius aliquid esset, succurrere celeriter possem.
栄光に飢えた男の誉れをいささかも損なうことなく、それでいて近くの場所に控えておくことで、何か困難な事態が生じた場合に、迅速に救援に駆けつけることができると考えたのです。
§10.21.3ego a non malus homo hoc suspicabar.
悪意のない人間である私は、このように推測していました。
at Laterensis, vir sanctis simus suo chirographo mittit mihi litteras nimisque desperans de se, de exercitu, de Lepidi fide querensque se destitutum, in quibus aperte denuntiat videam ne fallar; suam fidem solutam esse; rei p. ne desim.
しかし、きわめて誠実な男であるラテレンシスは、自分自身について、軍について、またレピドゥスの不実について過度に絶望し、自分が見捨てられたと訴える自筆の手紙を私に送り、その中で、騙されないように注意せよ、自分自身の誓約は解除された、国家を見捨てるな、と公然と警告してきました。
exemplar eius chirographi Titio misi;
その自筆書状の写しを私はティティウスに送りました。
ipsa chirographa omnia, et ea quibus credidi, et ea quibus fidem non habendam putavi, Laevo Cispio dabo perferenda, qui omnibus iis interfuit rebus.
自筆の書状すべて自体を、私が信じたものも、信頼すべきではないと考えたものも、これらすべての事柄に立ち会っていたラエウス・キスピウスに、持ち届けてもらうために渡すつもりです。
§10.21.4accessit eo ut milites eius, cum Lepidus contionaretur, improbi per se, corrupti etiam per eos qui praesunt, Canidios Rufrenosque et ceteros quos cum opus erit scietis, conclamarent viri boni pacem se velle neque esse cum ullis pugnaturos duobus iam consulibus singularibus occisis, tot civibus pro patria amissis, hostibus denique omnibus iudicatis bonisque publicatis;
それに加えて、レピドゥスが演説をしていたとき、彼ら自身も不誠実であり、また指揮官たち、すなわちカニディウスやルフレスヌス、その他必要になればあなたがたも知ることになる連中によって買収されていた彼の兵士たちが、「善良な人々」として自分たちは平和を望んでおり、すでに類い稀な二人の執政官が殺害され、非常に多くの市民が祖国のために失われ、ついには全員が国家の敵と判定されて財産が没収されたというのに、これ以上誰とも戦うつもりはないと叫ぶに至ったのです。
neque hoc aut vindicarat Lepidus aut sanarat.
そしてレピドゥスはこのことを罰することも、はたまた是正することもしませんでした。
§10.21.5hoc me venire et duobus exercitibus coniunctis obicere exercitum fidelissimum, auxilia maxima, principes Galliae, provinciam cunctam summae dementiae et temeritatis esse vidi, mihique, si ita oppressus essem remque publicam mecum prodidissem, mortuo non modo honorem sed misericordiam quoque defuturum.
このような状況で私が進出し、二つの軍勢が合流したところへ、きわめて忠実な私の軍勢、最大級の補助軍、ガリアの指導者たち、そして属州全体を晒すことは、極限の狂気であり無謀であると私は判断しました。 そして、もし私がそのようにして圧倒され、自分とともに国家を破滅させることになったなら、死んだ私には名誉だけでなく同情さえも与えられないだろうと考えました。
itaque rediturus sum nec tanta munera perditis hominibus dari posse sinam. §10.21.6ut exercitum locis habeam opportunis, provinciam tuear, etiam si ille exercitus descierit, omniaque integra servem dabo operam, quoad exercitus hoc summittatis parique felicitate rem p.
たとえあの軍隊が離反したとしても、私が軍勢を都合の良い場所に配置し、属州を守り、すべてを無傷のまま維持できるよう尽力します。
hic vindicetis.
それは、あなたがたがこちらに軍勢を派遣し、同じ幸運をもってここで国家を救い出すまでのことです。
nec depugnare, si occasio tulerit, nec obsideri, si necesse fuerit, nec mori, si casus inciderit, pro vobis paratior fuit quisquam.
機会が求めるなら徹底して戦うことも、必要なら包囲されることも、運命が迫るなら死ぬことも、あなたがたのためにこれほど覚悟ができている者は、かつて誰もいませんでした。
qua re hortor te, mi Cicero, exercitum hoc traiciendum quam primum cures et matures, prius quam hostes magis conroborentur et nostri perturbentur.
それゆえ、私のキケロよ、敵がさらに増強され、味方が動揺する前に、できるだけ早くこちらへ軍勢を渡らせるよう手配し、急いでくれることを強く勧めます。
in quo si celeritas erit adhibita, res p. in possessione victoriae deletis sceleratis permanebit.
このことにおいて、もし迅速さが発揮されるならば、犯罪者どもは滅ぼされ、国家は勝利を我がものとしたまま揺るがないでしょう。
fac valeas meque diligas.
健やかで、私を愛し続けてくれますように。

語釈・文法注

  1. 10.21.1puderet me inconstantiae mearum litterarum, si non haec ex aliena levitate penderent — 接続法未完了過去 puderet と penderent による、現在の事実に反する仮定の構文。非人称動詞 pudet は「恥じさせる対象(me、対格)」と「恥じる原因となる事柄(inconstantiae、属格)」を伴う。
  2. 10.21.4accessit eo ut — 「それに加えて〜という結果になった」を意味する非人称的慣用表現。指示副詞 eo の相関として ut 節が結果・事実の名詞節(主語に相当)として導かれる。
  3. 10.21.5summae dementiae et temeritatis esse vidi — 対格不定詞句(hoc me venire... obicere... esse)を目的語とする vidi の構文。esse の述語 summae dementiae は「性質・特徴の属格」で、「〜の極み(きわめて〜である)」を意味する。
  4. 10.21.6exercitum hoc traiciendum quam primum cures et matures — cures は動形容詞(traiciendum)を伴って「〜させるように手配する」という使役的な動作を表す。hoc は副詞 huc(こちらへ)の代用として機能している。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §10.21.1-10.21.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:10.21.1-10.21.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。