§10.21.1puderet me inconstantiae mearum litterarum, si non haec ex aliena levitate penderent.
만일 이 일들이 타인의 가벼움에 달려 있지 않았다면, 나는 내 편지들의 일관성 없음을 부끄러워했을 것입니다.
omnia feci qua re Lepido coniuncto ad rem p. defendendam minore sollicitudine vestra perditis resisterem;
레피두스와 협력하여 국가를 수호함으로써 그대들의 걱정을 덜어주며 파멸적인 자들에게 대항할 수 있도록, 나는 모든 일을 행했습니다.
omnia ei et petenti recepi et ultro pollicitus sum scripsique tibi biduo ante confidere me bono Lepido esse usurum communique consilio bellum administraturum.
그가 요청했을 때 나는 모든 것을 받아들였고 자발적으로도 약속했습니다. 그리고 이틀 전에 나는 내가 선의의 레피두스와 함께할 것이며 공동의 계획에 따라 전쟁을 수행할 것이라고 확신한다고 그대에게 써 보냈습니다.
credidi chirographis eius, adfirmationi praesentis Laterensis, qui tum apud me erat reconciliaremque me Lepido fidemque haberem orabat.
나는 그의 친필 서약과, 당시 내 곁에 있으면서 내가 레피두스와 화해하고 그를 신뢰하도록 간청했던 라테렌시스의 보증을 믿었습니다.
non licuit diutius bene de eo sperare;
그에 대해 더 오랫동안 좋은 기대를 품는 것은 허용되지 않았습니다.
illud certe cavi et cavebo ne mea credulitate rei p. summa fallatur.
하지만 내 믿음으로 인해 국가의 최고 이익이 기만당하는 일이 없도록 나는 분명히 경계했고 앞으로도 경계할 것입니다.
§10.21.2Cum Isaram flumen uno die ponte effecto exercitum traduxissem pro magnitudine rei celeritatem adhibens, quod petierat per litteras ipse ut maturarem venire, praesto mihi fuit stator eius cum litteris, quibus ne venirem denuntiabat;
일의 중요성에 걸맞게 신속함을 발휘하여 하루 만에 다리를 놓고 이사라 강을 건너 군대를 인도했을 때, 그 자신이 서신을 통해 내가 서둘러 오기를 요청했음에도 불구하고, 그의 전령이 나를 오지 말라고 경고하는 편지를 들고 내 앞에 나타났습니다.
se posse per se conficere negotium; interea ad Isaram exspectarem.
자신이 스스로 일을 끝마칠 수 있으니, 그동안 이사라 강가에서 대기하라는 것이었습니다.
indicabo temerarium meum consilium tibi: nihilo minus ire decreram existimans eum socium gloriae vitare.
그대에게 나의 무모했던 계획을 털어놓겠습니다. 그럼에도 불구하고 나는 그가 영광의 동반자를 피하고 싶어 한다고 생각하여, 계속 나아가기로 결심했습니다.
putabam posse me nec de laude ieiuni hominis delibare quicquam et subesse tamen propinquis locis, ut, si durius aliquid esset, succurrere celeriter possem.
명예에 굶주린 사람의 공적을 조금도 손상시키지 않으면서도, 인접한 곳에 대기함으로써 만일 더 어려운 일이 발생하더라도 신속하게 도울 수 있으리라 생각했던 것입니다.
§10.21.3ego a non malus homo hoc suspicabar.
악의 없는 사람이였던 나는 이렇게 짐작하고 있었습니다.
at Laterensis, vir sanctis simus suo chirographo mittit mihi litteras nimisque desperans de se, de exercitu, de Lepidi fide querensque se destitutum, in quibus aperte denuntiat videam ne fallar; suam fidem solutam esse; rei p. ne desim.
하지만 가장 고결한 사람인 라테렌시스는 자신과 군대, 그리고 레피두스의 신의에 대해 지나치게 절망하고 자신이 버려졌다고 불평하며 친필 편지를 내게 보냈는데, 그 안에서 내가 속지 않도록 조심할 것과, 자신의 신의는 해제되었으니 국가를 저버리지 말 것을 공공연히 경고했습니다.
exemplar eius chirographi Titio misi;
그 친필 편지의 사본을 나는 티티우스에게 보냈습니다.
ipsa chirographa omnia, et ea quibus credidi, et ea quibus fidem non habendam putavi, Laevo Cispio dabo perferenda, qui omnibus iis interfuit rebus.
친필 편지 원본 모두를, 내가 믿었던 것들과 신뢰해서는 안 된다고 생각했던 것들 모두를, 이 모든 일에 참관했던 라이부스 키스피우스에게 전달하도록 맡길 것입니다.
§10.21.4accessit eo ut milites eius, cum Lepidus contionaretur, improbi per se, corrupti etiam per eos qui praesunt, Canidios Rufrenosque et ceteros quos cum opus erit scietis, conclamarent viri boni pacem se velle neque esse cum ullis pugnaturos duobus iam consulibus singularibus occisis, tot civibus pro patria amissis, hostibus denique omnibus iudicatis bonisque publicatis;
게다가 레피두스가 연설을 하고 있을 때, 그 자체로도 불량하고 지휘관들—카니디우스와 루프레누스 무리 및 필요할 때 그대들이 알게 될 다른 자들—에 의해 매수되기까지 한 그의 군사들이, 자신들은 '선량한 시민'으로서 평화를 원하며, 이미 두 명의 비범한 집정관이 살해당하고 조국을 위해 수많은 시민을 잃었으며 마침내 모두가 적으로 판정받고 재산이 몰수된 마당에 누구와도 싸우지 않겠다고 소리 높여 외치는 지경에 이르렀습니다.
neque hoc aut vindicarat Lepidus aut sanarat.
그리고 레피두스는 이 일을 처벌하지도 바로잡지도 않았습니다.
§10.21.5hoc me venire et duobus exercitibus coniunctis obicere exercitum fidelissimum, auxilia maxima, principes Galliae, provinciam cunctam summae dementiae et temeritatis esse vidi, mihique, si ita oppressus essem remque publicam mecum prodidissem, mortuo non modo honorem sed misericordiam quoque defuturum.
이러한 상황에서 내가 나아가 두 군대가 결탁한 곳에 가장 충성스러운 나의 군대, 최대 규모의 보조군, 갈리아의 지도자들, 그리고 속주 전체를 내던지는 것은 극도의 광기이자 무모함이라는 것을 나는 깨달았습니다. 또한 내가 그렇게 짓밟히고 나와 함께 국가를 배반하게 된다면, 죽은 내게 명예는 물론이고 동정조차 없을 것임을 알았습니다.
itaque rediturus sum nec tanta munera perditis hominibus dari posse sinam. §10.21.6ut exercitum locis habeam opportunis, provinciam tuear, etiam si ille exercitus descierit, omniaque integra servem dabo operam, quoad exercitus hoc summittatis parique felicitate rem p.
설령 저 군대가 이탈할지라도 내가 군대를 유리한 곳에 배치하고 속주를 수호하며 모든 것을 온전하게 보존하도록 힘쓰겠습니다.
hic vindicetis.
이는 그대들이 이곳으로 군대를 파견하고 동일한 행운으로 여기서 국가를 구출할 때까지의 일입니다.
nec depugnare, si occasio tulerit, nec obsideri, si necesse fuerit, nec mori, si casus inciderit, pro vobis paratior fuit quisquam.
기회가 주어진다면 그대들을 위해 결전을 벌이거나, 필요하다면 포위당하거나, 운명이 닥친다면 죽을 준비가 그 어떤 누구보다도 더 잘 되어 있었습니다.
qua re hortor te, mi Cicero, exercitum hoc traiciendum quam primum cures et matures, prius quam hostes magis conroborentur et nostri perturbentur.
그러므로 나의 키케로여, 적들이 더 강화되고 우리 군사들이 동요하기 전에, 군대를 이쪽으로 건너오게 하도록 가급적 조속히 조치하고 서둘러 주기를 권합니다.
in quo si celeritas erit adhibita, res p. in possessione victoriae deletis sceleratis permanebit.
만일 이 일에서 신속함이 발휘된다면, 범죄자들을 멸한 뒤 국가가 승리를 틀어쥔 채로 유지될 것입니다.
fac valeas meque diligas.
부디 건강하고 나를 아껴 주십시오.