Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §10.11.1-10.11.3

キケロの支援への感謝とガリアの軍情報告

210 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

プランクスはキケロの並外れた支援に深い感謝を表明した上で、現在のガリアにおける軍事・政治状況(ムティナ解放後の動向、レピドゥスの動向への対処、退役兵第十軍団の懸念など)を報告し、共和派のための戦い抜く決意と協力を約束する。

§10.11.1immortalis ago tibi gratias agamque, dum vivam nam relaturum me adfirmare non possum.
私はあなたに不滅の感謝を捧げ、生きている限り捧げ続けるでしょう。 というのも、私が恩をお返しできるとは断言できないからです。
tantis enim tuis officiis non videor mi respondere posse, nisi forte, ut tu gravissime disertissimeque scripsisti, ita sensurus es, ut me referre gratiam putes, cum memoria tenebo.
あなたのこれほど大きな親切に対して、私自身は応えることができないように思われます。 ただし、あなたが極めて重み深く、また能弁に書いてくださったように、私が恩を記憶に留めているときに、それをもって私が恩を返しているとあなたが見なしてくれるほどに、あなたが考えてくださるなら話は別ですが。
si de fili tui dignitate esset actum, amabilius certe nihil facere potuisses.
もしあなたの息子の名誉について争われていたとしても、これ以上に好意的なことは確かに何一つできなかったでしょう。
primae tuae sententiae infinitis cum muneribus, posteriores ad tempus arbitriumque amicorum meorum compositae, oratio adsidua et perpetua de me, iurgia cum obtrectatoribus propter me notissima mihi sunt.
無数の恩恵を伴うあなたの最初の提案、私の友人たちの都合と判断に合わせて調整されたその後の提案、私についての絶え間なく続く演説、私のために中傷者たちと交わされた極めて有名な論争は、私によく知られています。
non mediocris adhibenda mihi est cura ut rei p. me civem dignum tuis laudibus praestem, in amicitia tua memorem atque gratum.
私が国家に対して、あなたの称賛に値する市民であることを示し、あなたの友情において、恩を記憶し感謝する者であることを示すために、私は並大抵ではない配慮を払わねばなりません。
quod reliquum est, tuum munus tuere et me, si quem esse voluisti eum exitu rebusque cognoscis, defende ac suscipe.
残されていることと言えば、あなたの役割を守り、もしあなたが私になってほしいと望んだ通りの人間として、結果や事実において私が認められるならば、私を守り、支持してください。
§10.11.2Cum Rhodanum copias omnis traiecissem fratremque cum tribus milibus equitum praemisissem, ipse iter ad Mutinam dirigerem, in itinere de proelio facto Brutoque et Mutina obsidione liberatis audivi.
私がローヌ川を渡って全軍を移動させ、弟を3千の騎兵とともに先発させ、私自身はムティナへと道を進めていたとき、道中において、戦闘が行われたこと、そしてブルートゥスとムティナが包囲から解放されたことを聞きました。
animadverti nullum alium receptum Antonium reliquiasque, quae cum eo essent, habere nisi in his partibus, duasque ei spes esse propositas, unam Lepidi ipsius, alteram exercitus.
私は、アントニウスと彼に付き従う残党には、この地方以外に退路がなく、彼に提示されている望みは二つ、一つはレピドゥス自身、もう一つはその軍隊であることに気づきました。
quod quaedam pars exercitus non minus furiosa est quam qui cum Antonio fuerunt, equitatum revocavi;
軍隊のある一部分が、アントニウスとともにあった者たちに劣らず狂暴であるため、私は騎兵を呼び戻しました。
ipse in Allobrogibus constiti, ut proinde ad omnia paratus essem ac res me moneret.
そして私自身はアッロブロゲース族の領土に留まり、状況が私に促すのに応じて、すべてのことに万全の準備ができるようにしました。
si nudus hoc se Antonius confert, facile mi videor per me sustinere posse remque publicam ex vestra sententia administrare, quamvis ab exercitu Lepidi recipiatur;
もしアントニウスが、身一つでこちらへ赴くのであれば、たとえ彼がレピドゥスの軍隊に受け入れられるとしても、私は自分自身で容易に持ちこたえ、あなた方の意向に従って国家を管理することができると考えています。
si vero copiarum aliquid secum adducet et si decima legio veterana, quae nostra opera revocata cum reliquis est, ad eundem furorem redierit, tamen ne quid detrimenti fiat dabitur opera a me, idque me praestaturum spero, dum istinc copiae traiciantur coniunctaeque nobiscum facilius perditos opprimant.
しかし、もし彼がいくらかの軍勢を伴って来たり、あるいは、我々の尽力によって他の軍団とともに呼び戻された、あの退役兵からなる第十軍団が、再び同じ狂気に陥るならば、それでも何らかの損害を被ることがないよう、私は全力を尽くすつもりですし、そこから軍勢が海を渡ってきて、我々と合流して、より容易に破滅的な連中を鎮圧するまでの間、私がその任務を果たすことができると期待しています。
§10.11.3hoc tibi spondeo, mi Cicero, neque animum nec diligentiam mihi defuturam.
我がキケロよ、あなたに次のことを約束します。 私には、闘志も誠実さも決して欠けることはないでしょう。
cupio me hercules nullam residuam sollicitudinem esse;
ヘラクレスにかけて、いかなる不安も残らないことを私は望みます。
sed si fuerit, nec animo nec benevolentiae nec patientiae cuiusquam pro vobis cedam. .
しかし、もし残るとしても、あなた方のためであれば、私は誰の闘志にも、好意にも、忍耐にも後れを取ることはありません。
do quidem ego operam ut etiam Lepidum ad huius rei societatem incitem, omniaque ei obsequia polliceor, si modo rem p. respicere volet.
実のところ私は、レピドゥスをもこの事業の提携に駆り立てるよう努めており、彼が国家を顧みる意思があるならば、あらゆる敬意を彼に約束しています。
utor in hac re adiutoribus interpretibusque fratre meo et Laterense et Furnio nostro.
この件において、私は自分の弟、ラテレンシス、そして我々のフルニウスを、協力者および仲介者として用いています。
non me impedient privatae offensiones quo minus pro rei p.
個人的な不和が、国家の安全のために、最も憎むべき敵とさえ協調することを妨げることはありません。
salute etiam cum inimicissimo consentiam: quod si nihil profecero, nihilo minus maximo cum animo et maiore fortasse cum mea gloria vobis satis faciam.
しかし、もし私が何も得られなかったとしても、それにもかかわらず、私は最大の闘志をもって、そしておそらくは私にとってより大きな栄光を伴って、あなた方の期待に応えるでしょう。
fac valeas meque mutuo diligas.
元気でいてください、そして私を同じように愛してください。

語釈・文法注

  1. 10.11.1nisi forte... sensurus es, ut me referre gratiam putes, cum memoria tenebo — nisi forteは通常はありそうにない仮定や反語的な例外を導入する。キケロが以前「恩を心に留めていること自体が恩返しである」という趣旨のことを書いたのを受けて、プランクスが「あなたがそのように考えてくれるという例外(nisi forte)を除いては、自分はこの大恩に報いることはできない」と述べている。cum memoria teneboは直説法未来時制で、確実な事実(私が記憶に留めること)を前提としている。
  2. 10.11.1si de fili tui dignitate esset actum — 非人称表現 agitur de aliquo(〜が問題になる、〜について争われる)の接続法過去完了形(反実仮想)。直訳すると「もしあなたの息子の尊厳(名誉)について争われていたとしても」。キケロのプランクスに対する尽力がいかに親身であったかを、実の息子に対する親の配慮に例えて称賛している。
  3. 10.11.2Brutoque et Mutina obsidione liberatis — Bruto et Mutinaを意味上の主語とする独立奪格(ablative absolute)。名詞 obsidione(包囲から)は、動詞 liberare が要求する「分離の奪格」として分詞 liberatis に係っている。
  4. 10.11.2dum istinc copiae traiciantur — dum(〜するまで)は、期待や目的のニュアンスを含むため、直説法ではなく接続法現在形(traiciantur)を伴っている。istinc は「そちら(キケロのいるイタリア)から」という副詞。
  5. 10.11.3non me impedient privatae offensiones quo minus... consentiam — 妨害を意味する動詞 impedire の後ろに、接続法を伴う quominus(あるいは quo minus)節が続き、「〜することを妨げる」という否定的な意図を表す。直訳は「私的な不和が、私が協調することを妨げることはない」。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §10.11.1-10.11.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:10.11.1-10.11.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。