Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §10.10.1-10.10.2

プランクスの忠誠への確信と名誉の約束

209 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはプランクスからの手紙を読んで彼の国家への意志を確信し、その功績に対する元老院からの名誉授与の時機はこれから熟すと励ますとともに、祖国のために更なる支援を求める。

§10.10.1etsi satis ex Furnio nostro cognoram quae tua voluntas, quod consilium de re p. esset, tamen tuis litteris lectis liquidius de toto sensu tuo iudicavi.
我がフルニウスから、国家についてのあなたの意志が何であり、計画が何であるかを十分に知っていたけれども、それでもあなたの手紙を読んで、あなたの全体の意向についてより明確に判断した。
quam ob rem, quamquam in uno proelio omnis fortuna rei p. disceptatur (quod quidem, cum haec legeres, iam decretum arbitrabar fore), tamen ipsa fama, quae de tua voluntate percrebruit, magnam es laudem consecutus.
それゆえに、たった一つの戦闘で国家のすべての運命が決せられようとしているけれども(それは確かに、あなたがこれを読んでいるときにはすでに決着がついているだろうと私は考えているが)、それでも、あなたの意志について広まったその評判自体によって、あなたは大きな称賛を獲得したのである。
itaque si consulem Romae habuissemus, declaratum esset ab senatu cum tuis magnis honoribus quam gratus esset conatus et apparatus tuus.
したがって、もし我々がローマに執政官を持っていたならば、あなたの試みと準備がどれほど感謝すべきものであるかが、あなたの大きな名誉とともに、元老院によって言明されていたであろうに。
cuius rei non modo non praeteriit tempus sed ne maturum quidem etiam nunc meo quidem iudicio fuit.
このことの時期は、過ぎ去っていないばかりか、私の判断によれば、今なお熟してさえいない。
is enim denique honos mihi videri solet, qui non propter spem futuri benefici sed propter magna merita claris viris de fertur et datur.
というのも、将来の便益の期待のためではなく、偉大な功績のために高名な人々に捧げられ与えられるものこそが、私には真の名誉と思われるのが常だからである。
§10.10.2qua re, sit modo aliqua res p. in qua honos elucere possit, omnibus; mihi crede, amplissimis honoribus abundabis.
それゆえ、名誉が輝き出ることのできる国家が何らかの形で存在しさえすれば、私を信じてほしいが、あなたはすべての、最も栄えある名誉に満ちあふれることになるだろう。
is autem, qui vere appellari potest honos, non invitamentum ad tempus sed perpetuae virtutis est praemium.
しかし、真に名誉と呼ばれることのできるものは、一時的な誘い水ではなく、永続する徳への報酬なのである。
quam ob rem, mi Plance, incumbe toto pectore ad laudem, subveni patriae, opitulare conlegae, omnium gentium consensum et incredibilem conspirationem adiuva.
それゆえ、我がプランクスよ、全身全霊で名声へと励み、祖国を助け、同僚を援助し、すべての国民の合意と信じがたいほどの団結を支えよ。
me tuorum consiliorum adiutorem, dignitatis fautorem, omnibus in rebus tibi amicissimum fidelissimumque cognosces.
あなたは、私があなたの計画の助力者であり、尊厳の支持者であり、あらゆる事柄においてあなたに対して最も友好的で最も忠実であることを知るだろう。
ad eas enim causas, quibus inter nos amore sumus, officiis, vetustate coniuncti, patriae cantas accessit, eaque effecit ut tuam vitam anteferrem meae.
というのも、我々が互いに愛、義務、長年の親交によって結ばれているところのそれらの原因に、祖国への愛が加わり、その祖国愛が、私があなたの命を自分の命よりも優先させるようにしたからである。
iii K. Apr.
3月30日。

語釈・文法注

  1. 10.10.1aquod quidem, cum haec legeres, iam decretum arbitrabar fore — 関係代名詞 quod は先行詞として前文の proelio(戦闘)またはそれに伴う国家の運命の決定を指す。decretum fore は未来完了(または過去から見た未来完了)の受動態不定詞(decretum iri / decretum fore)であり、キケロが手紙を執筆している時点から見て、受取人がそれを読む未来の時点には「すでに決定されているだろう」という推測を表す。
  2. 10.10.1cuius rei — 関係代名詞の連結(connectio relativa)であり、前述の「元老院によるプランクスの貢献に対する公的な感謝や名誉の言明」を指す。
  3. 10.10.2sit modo aliqua res p. — sit は接続法現在で、制限・条件を表す小辞 modo とともに「国家が存在しさえすれば」という仮定条件を形成している。
  4. 10.10.2quibus — 関係代名詞の奪格(手段あるいは原因)であり、先行詞は eas... causas である。「それらの原因によって(quibus)我々が互いに結ばれている、その原因に(ad eas causas)…」という構造を成す。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §10.10.1-10.10.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:10.10.1-10.10.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。