Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §10.1.1-10.1.4

プランクスへの国家救済の勧めと激励

200 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

アントニウスの台頭により国家の平穏が失われる中、キケロはプランクスに対し、将来の執政官就任に向けて国家の救済に専心するよう勧め、共通の友人フルニウスへの厚遇に感謝する。

§10.1.1et afui proficiscens in Graeciam et, postea quam de medio cursu rei p. sum voce revocatus, numquam per M. Antonium quietus fui;
私はギリシアへ向けて出発して不在であったが、旅の途中で国家の声によって呼び戻されたのち、マルクス・アントニウスのせいで一度も平穏を得られなかった。
cuius tanta est non insolentia (nam id quidem vulgare vitium est) sed immanitas, non modo ut vocem sed ne vultum quidem liberum possit ferre cuiusquam.
彼の傲慢さ(というのもそれはありふれた欠点だからだ)ではなく、その凶暴さは、誰もが声はおろか、自由な表情を浮かべることさえ耐えられないほど極めて大きい。
itaque mihi maximae curae est non de mea quidem vita cui satis feci vel aetate vel factis vel, si quid etiam hoc ad rem pertinet, gloria, sed me patria sollicitat in primisque, mi Plance, exspectatio consulatus tui, quae ita longa est, ut optandum sit ut possimus ad id tempus rei p. spiritum ducere.
それゆえ、私にとって最大の懸念は、私の人生(それに対しては年齢、業績、あるいはこれも関係があるなら、栄光によって十分に満たしてきた)についてではなく、祖国が私を不安にさせている。 そして、私のプランクスよ、何よりも君の執政官職への期待がそうである。 それは、我々がその時まで国家の息を繋ぎ止めることができるよう望まなければならないほど、長く先のことなのだ。
quae potest enim spes esse in ea re p. , in qua hominis impotentissimi atque intemperantissimi armis oppressa sunt omnia, et in qua nec senatus nec populus vim habet ullam nec leges ullae sunt nec iudicia nec omnino simulacrum aliquod ac vestigium civitatis?
というのも、極めて抑制を欠き放縦な男の武力によってすべてが抑圧され、元老院も民衆もいかなる力も持たず、いかなる法律も裁判も、そもそも国家のいかなる似姿や痕跡も存在しないそのような国家において、いかなる希望があり得るだろうか。
§10.1.2sed quoniam acta omnia mitti ad te arbitrabar, nihil erat quod singulis de rebus scriberem;
しかし、すべての出来事が君のもとに送られていると思うので、個々の事柄について書くべきことは何もない。
illud autem erat amoris mei, quem a tua pueritia susceptum non servavi solum sed etiam auxi, monere te atque hortari ut in rem p. omni. cogitatione curaque incumberes.
だが、君の少年時代から抱き、維持しただけでなく増大させてきた私の愛情の務めとして、君がすべての思考と配慮をもって国家に専心するよう警告し、勧告することがあった。
quae si ad tuum tempus perducitur, facilis gubernatio est ut perducatur autem magnae cum diligentiae est tum etiam fortunae.
もし国家が君の時期まで持ちこたえるなら、その舵取りは容易である。 しかし、そこまで持ちこたえさせることは、並外れた勤勉さだけでなく、幸運にもかかっている。
§10.1.3sed et te aliquanto ante, ut spero, habebimus et, praeterquam quod rei p.
しかし、我々はかなり前に君を夫として迎えることになるだろうと私は期待している。
consulere debemus, tamen tuae dignitati ita favemus, ut omne nostrum consilium, studium, officium, operam, laborem, diligentiam ad amplitudinem tuam conferamus.
そして、我々が国家のために配慮しなければならないことは別としても、我々は君の尊厳を大いに支持しているので、我々のすべての計画、熱意、義務、努力、労苦、勤勉を君の偉大さのために捧げる。
ita facillime et rei p. , quae mihi carissima est, et amicitiae nostrae, quam sanctissime nobis colendam puto, me intellego satis facturum.
そうすれば、私にとって最も大切な国家に対しても、また我々が最も神聖に維持すべきだと私が考える我々の友情に対しても、私が最も容易に義務を果たすことになると確信している。
§10.1.4Furnium nostrum tanti a te fieri, quantum ipsius humanitas et dignitas postulat, nec miror et gaudeo teque hoc existimare volo, quicquid in eum iudici officique contuleris, id it a me accipere, ut in me ipsum te putem contulisse.
我々のフルニウスが、彼自身の教養と尊厳が要求するほどに、君によって高く評価されていることを、私は不思議に思わないし、喜んでいる。 そして君に次のことを考えてもらいたい。 君が彼に対して示すいかなる好意や親切も、君が私自身にそれを示したと私がみなすほどに、私がそれを受け取るということを。

語釈・文法注

  1. 10.1.1rei p. ... voce — rei p. (rei publicae) は voce にかかる主格的属格(擬人的表現)。国家が声を上げて呼び戻したというニュアンスを表す。
  2. 10.1.1mihi maximae curae est — mihi(行為者・利害関係の与格)と maximae curae(目的・結果の与格)による典型的な二重与格構文。主語は後続の non de mea quidem vita... sed me patria sollicitat 以下の名詞節的要素。
  3. 10.1.2illud autem erat amoris mei — amoris mei は性質・義務・役割を示す属格(「〜の領分である」「〜の義務である」)。主語の指示代名詞 illud は、後続の不定詞句 monere te atque hortari... を指す。
  4. 10.1.2magnae cum diligentiae est tum etiam fortunae — diligentiae と fortunae は、動詞 esse の述語として機能する性質または必要条件の属格。「〜に依存する」「〜を必要とする」という意味を表す。前置詞句 cum ... tum (〜も〜も)によって並列されている。
  5. 10.1.4tanti a te fieri, quantum — tanti は不定の価値を表す属格。fieri は facio の受動相(高く評価される)。tanti ... quantum で「〜と同じくらい高く評価される」という相関関係を示す。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §10.1.1-10.1.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:10.1.1-10.1.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。