§1.9.19nam de Appio quod scribis sicuti de Caesare te non reprehendere, gaudeo tibi consilium probari meum.
アッピウスについては、カエサルの場合と同様に私を非難しないとあなたが書いていることですが、私の計画があなたに認められていることを嬉しく思います。
de Vatinio autem primum reditus intercesserat in gratiam per Pompeium, statim ut ille praetor est factus, cum quidem ego eius petitionem gravissimis in senatu sententiis oppugnassem, neque tam illius laedendi causa quam defendendi atque ornandi Catonis;
さて、ワティニウスについては、まず彼が法務官に選出された直後、ポンペイウスを介して和解が成立していました。 その際、私は元老院で非常に手厳しい意見をもって彼の立候補に反対していたのですが、それは彼を傷つけるためというよりは、カトを擁護し称えるためでした。
post autem Caesaris, ut illum defenderem, mira contentio est consecuta.
しかしその後、私が彼を弁護するようにとのカエサルの並外れた働きかけが続きました。
cur autem laudarim, peto a te, ut id a me neve in hoc reo neve in aliis requiras, ne tibi ego idem reponam, cum veneris.
しかし、なぜ私が彼を称賛したのかについては、この被告についても他の者についても、私にその理由を求めないようお願いします。 あなたが帰国したときに、私が同じ問いをあなたに返さないために。
tametsi possum vel absenti: recordare enim, quibus laudationem ex ultimis terris miseris;
もっとも、不在のあなたに対しても返すことはできますが。 というのも、あなたが世界の果てから誰に賛辞を送ったかを思い出してほしいからです。
nec hoc pertimueris, nam a me ipso laudantur et laudabuntur idem.
そして、これを恐れる必要はありません。 というのも、その同じ人々は私自身によっても称えられており、またこれからも称えられるでしょうから。
sed tamen defendendi Vatini fuit etiam ille stimulus, de quo in iudicio, quom illum defenderem, dixi me facere quiddam, quod in Eunucho parasitus suaderet militi:
"
Ubi nóminabit Phaédriam, tu Pámphilam
contínuo;
しかしながら、ワティニウスを弁護することには、次のような刺激もありました。 それについて私は、裁判で彼を弁護していた際、テレンティウスの『宦官』の中で寄食者が軍人に勧めているようなことを自分は行っているのだ、と言いました。 "彼女がパエドリアの名を挙げたら、お前はすぐにパンピラと。
si quando ílla dicet "Phaédriam
intrómittamus cómissatum," Pámphilam
cantátum provocémus;
もし彼女がいつか『パエドリアを宴会に招き入れましょう』と言うなら、『パンピラを歌わせるために呼び出そう』と。
si laudábit haec
illíus formam, tu húius contra dénique
par pró pari reférto, quod eam mórdeat.
もし彼女があいつの美しさを褒めるなら、お前は逆にこちらの美しさを。 とにかく、彼女を苛立たせるために、同じことでやり返すのだ。
"
sic petivi a iudicibus, ut, quoniam quidam nobiles homines et de me optime meriti nimis amarent inimicum meum meque inspectante saepe eum in senatu modo severe seducerent, modo familiariter atque hilare amplexarentur, quoniamque illi haberent suum Publium, darent mihi ipsi alium Publium, in quo possem illorum animos mediocriter lacessitus leviter repungere;
"そのように私は裁判官たちに求めました。 特定の貴族たち、それも私に対して多大な功績のある人々が、私の敵をあまりに愛し、私が注視している前でしばしば元老院において、時には真剣な様子で彼を脇へ連れて行き、時には親しげに愉快そうに抱擁したりしているのだから、そして彼らには彼らのプブリウスがいるのだから、私自身にももう一人のプブリウスを与えて、それによって私が彼らの心を、多少の挑発を受けたときに軽く刺し返すことができるようにしてほしい、と。
neque solum dixi, sed etiam saepe facio deis hominibusque adprobantibus.
そして私はそう言っただけでなく、神々と人間の賛同のもと、しばしば実際にそうしているのです。
§1.9.20habes de Vatinio;
ワティニウスについては以上です。
cognosce de Crasso.
クラッススについて聞いてください。
ego, cum mihi cum illo magna iam gratia esset, quod eius omnis gravissimas iniurias communis concordiae causa voluntaria quadam oblivione contrieram, repentinam eius defensionem Gabini, quem proximis superioribus diebus acerrime oppugnasset, tamen, si sine ulla mea contumelia suscepisset, tulissem;
私と彼との間には、共同体の調和のために、彼のあらゆる極めて重大な侮辱を私自身が進んで忘却することによって一掃していたため、すでに大きな友好関係が成立していましたが、彼が直前の数日間に激しく攻撃していたガビニウスを突然弁護し始めたことについては、それでも私に対する何らの侮辱もなしに引き受けていたのであれば、私は我慢したでしょう。
sed, cum me disputantem, non lacessentem laesisset, exarsi non solum praesenti, credo, iracundia (nam ea tam vehemens fortasse non fuisset), sed, cum inclusum illud odium multarum eius in me iniuriarum, quod ego effudisse me omne arbitrabar, residuum tamen insciente me fuisset, omne repente apparuit.
しかし、私が議論しており、彼を挑発していたわけでもないのに、彼が私を傷つけたとき、私は、思うに、単に目の前の怒りからだけではなく激したのです(というのも、その怒りだけならこれほど激しくはならなかったでしょうから)。 そうではなく、私に対する彼の多くの侮辱から生じ、私自身はすべて一掃したと思っていたあの閉じ込められていた憎しみが、私の知らないうちにまだ残っており、それが突然すべて現れたからでした。
quo quidem tempore ipso quidam homines et eidem illi, quos saepe significo neque appello, cum se maximum fructum cepisse dicerent ex libertate mea meque tum denique sibi esse visum rei publicae, qualis fuissem, restitutum, cumque ea contentio mihi magnum etiam foris fructum tulisset, gaudere se dicebant mihi et illum inimicum et eos, qui in eadem causa essent, numquam amicos futuros.
まさにその時に、ある人々、すなわち私がしばしば暗に指し示しながらも名前を挙げないあの同じ人々は、私の自由な発言から最大の果実を得たと述べ、私があの時ようやく、かつてそうであったような姿で国家に復帰したように彼らには思われたと言い、またその論争が私に世間でも大きな実りをもたらしたときに、彼らは、私にとってあの敵も、また同じ陣営にいる者たちも、決して友人にはならないだろうということを喜んでいると言ったのです。
quorum iniqui sermones cum ad me per homines honestissimos perferrentur, cumque Pompeius ita contendisset ut nihil umquam magis, ut cum Crasso redirem in gratiam, Caesarque per litteras maxima se molestia ex illa contentione adfectum ostenderet, habui non temporum solum rationem meorum, sed etiam naturae, Crassusque, ut quasi testata populo Romano esset nostra gratia, paene a meis laribus in provinciam est profectus;
彼らの不当な噂話が極めて高潔な人々を通じて私の耳に届き、またポンペイウスが、私がクラッススと和解するようにと、これ以上ないほど熱心に働きかけ、カエサルも手紙を通じてその論争によって自分が非常に大きな心痛を被ったことを示してきたので、私は自分自身の状況だけでなく、自分の性質をも考慮に入れました。 そしてクラッススは、私たちの友好関係がローマの人々に対してあたかも証明されたかのようになるために、ほぼ私の家から直接属州へと出発しました。
nam, cum mihi condixisset, cenavit apud me in mei generi Crassipedis hortis.
というのも、彼は私と約束を交わし、私の娘婿クラッシペスの庭園にある私の家で食事を共にしたからです。
quam ob rem eius causam, quod te scribis audisse, magna illius commendatione susceptam defendi in senatu, sicut mea fides postulabat.
それゆえ、あなたが聞いたと書いている彼の件について、私は彼の多大な推薦を受けて引き受け、私の忠実が要求した通りに元老院で弁護したのです。