§1.9.16in quo ego spem fefelli non modo invidorum, sed etiam inimicorum meorum, qui de uno acerrimo et fortissimo viro meoque iudicio omnium magnitudine animi et constantia praestantissimo, Q. Metello L. f.
この点において、私は嫉妬深い者たちだけでなく、私の敵たちの期待をも裏切りました。
, quondam falsam opinionem acceperunt, quem post reditum dictitant fracto animo et demisso fuisse (est vero probandum, qui et summa voluntate cesserit et egregia animi alacritate afuerit neque sane redire curarit, eum ob id ipsum fractum fuisse, in quo cum omnis homines tum M. illum Scaurum, singularem virum, constantia et gravitate superasset!)—sed, quod de illo acceperant aut etiam suspicabantur, de me idem cogitabant, abiectiore animo me futurum, cum res publica maiorem etiam mihi animum quam umquam habuissem, daret, cum declarasset se non potuisse me uno civi carere, cumque Metellum unius tr. pl. rogatio, me universa res publica duce senatu, comitante Italia, promulgantibus omnibus magistratibus, te ferente consule, comitiis centuriatis, cunctis ordinibus hominibus incumbentibus, omnibus denique suis viribus reciperavisset.
彼らは、比類なき気概と不屈の精神において、私の判断ではすべての人の中で最も傑出した、ルキウスの息子クイントゥス・メテッルスという、きわめて熱烈で勇敢なある一人の人物について、かつて誤った見解を受け入れ、彼が帰還した後に気概が挫け沈み込んでいたと繰り返し主張しています(実に納得すべきことです、これほど自発的に身を引き、並外れた精神の熱意をもって離れており、実際戻ることも気にかけなかった者が、そのまさにその理由、すなわち彼がすべての人間だけでなく、あの比類なき人物マルクス・スカウルスをも不屈と威厳において凌駕したそのことによって、打ちひしがれていたなどということは! )――しかし、彼らが彼について受け入れ、あるいは疑ってさえいたのと同様のことを、彼らは私についても考えていたのです。 すなわち、国家が、私がかつて持っていたよりもなお大きな気概を私に与え、国家が私という一人の市民を欠くことができなかったと明らかにし、そしてメテッルスをたった一人の護民官の提案が連れ戻したのに対し、国家全体が元老院を指導者とし、イタリアを伴い、すべての政務官が提案し、あなたが執政官として発議し、兵士会において、すべての階級と人々が熱心に取り組み、最後にそのすべての力をもって私を連れ戻したときに、私がより卑屈な気概を持つようになるだろうと。
§1.9.17neque vero ego mihi postea quicquam adsumpsi neque hodie adsumo, quod quemquam malevolentissimum iure possit offendere;
実際、私はその後も自分に何も要求しませんでしたし、今日も、最も悪意ある者を正当に怒らせるようなことは何も自分に引き受けていません。
tantum enitor, ut neque amicis neque etiam alienioribus opera, consilio, labore desim.
私はただ、友人たちに対しても、またより疎遠な人々に対しても、尽力、助言、労苦において怠ることのないよう努めているだけです。
hic meae vitae cursus offendit eos fortasse, qui splendorem et speciem huius vitae intuentur, sollicitudinem autem et laborem perspicere non possunt;
私のこの生き方は、おそらくこの生活の華やかさと外見のみを見て、その不安と労苦を見抜くことのできない人々を不快にさせるのでしょう。
illud vero non obscure queruntur, in meis sententiis, quibus ornem Caesarem, quasi desciscere me a pristina causa.
しかし彼らは、私がカエサルを称える私の意見において、いわばかつての大義から離反していると、隠すことなく不満を述べています。
ego autem cum illa sequor, quae paulo ante proposui, tum hoc non in postremis, de quo coeperam exponere.
しかし私は、少し前に提示した事柄に従うと同時に、とりわけ、私が説明し始めていた次のことにも従っているのです。
non offendes eundem bonorum sensum, Lentule, quem reliquisti, qui confirmatus consulatu nostro, non numquam postea interruptus, adflictus ante te consulem, recreatus abs te totus est nunc ab iis, a quibus tuendus fuerat, derelictus;
レントゥルスよ、あなたは自分が残していったあの善き人々の同じ感情を、今や見出す(offendes)ことはないでしょう。 その感情は、私たちの執政官期に強められ、その後時折妨げられ、あなたが執政官になる前に打ちのめされ、あなたによって完全に再起させられたのですが、今やそれを守るべきであった人々によって見捨てられているのです。
idque non solum fronte atque vultu, quibus simulatio facillime sustinetur, declarant ii, qui tum nostro illo statu optimates nominabantur, sed etiam sensu saepe iam tabellaque docuerunt.
そして、見せかけが最も容易に維持される額や表情によってだけでなく、彼らはすでにしばしばその感情と、投票札によってもそのことを明らかにしています。
§1.9.18itaque tota iam sapientium civium, qualem me et esse et numerari volo, et sententia et voluntas mutata esse debet.
それゆえ、私がそうでありたいと望み、またそのように数えられたいと望む賢明な市民の意見と意志は、今や全体として変更されねばなりません。
id enim iubet idem ille Plato, quem ego vehementer auctorem sequor, tantam contendere in re publica, quantum probare tuis civibus possis; vim neque parenti nec patriae adferre oportere.
というのも、私が強い確信をもって指導者として従うあのプラトンも、国家においては、自分の市民に承認させることができるだけの努力を尽くすべきであり、親に対しても祖国に対しても力を加えるべきではないと命じているからです。
atque hanc quidem ille causam sibi ait non attingendae rei publicae fuisse, quod, cum offendisset populum Atheniensem prope iam desipientem senectute, cumque eum nec persuadendo nec cogendo regi posse vidisset, cum persuaderi posse diffideret, cogi fas esse non arbitraretur.
そしてプラトン自身、自分が国家に関わらない理由についてこう言っています。 すなわち、ほぼすでに老齢で理性を失いつつあるアテナイの民衆に出会い、彼らを説得によっても強制によっても支配できないと見なしたとき、説得できるとは信じられず、強制することは神法上許されないと考えたからである、と。
mea ratio fuit alia, quod neque desipiente populo nec integra re mihi ad consulendum, capesseremne rem publicam, implicatus tenebar, sed laetatus tamen sum, quod mihi liceret in eadem causa et mihi utilia et cuivis bono recta defendere.
私の理由は異なっていました。 というのも、私は理性を失った民衆も、自分が国家を担当すべきかどうかを相談するための無傷な状況(integra re)も持たず、それに巻き込まれ囚われていたからですが、それでも私は、同じ大義において自分にとって有益なことと、いかなる善き人々にとっても正しいことの両方を擁護できることを喜びました。
huc accessit commemoranda quaedam et divina Caesaris in me fratremque meum liberalitas;
ここへ、私の兄弟と私に対する、カエサルの言及すべき、そして神聖な寛大さが加わりました。
qui mihi, quascumque res gereret, tuendus esset, nunc in tanta felicitate tantisque victoriis, etiam si in nos non is esset, qui est, tamen ornandus videretur.
彼がどのような行動をとろうとも、私は彼を擁護すべきであったのですが、今やこれほどの幸運とこれほどの勝利のなかにあって、たとえ彼が私たちに対して今の彼でなかったとしても、やはり称えられるべきだと思われるのです。
sic enim te existimare velim, cum a vobis meae salutis auctoribus discesserim, neminem esse, cuius officiis me tam esse devinctum non solum confitear, sed etiam gaudeam.
私はあなたにこう考えてほしいのです。 私の救いの提案者であるあなた方を除けば、私がその恩義にこれほど縛られていることを告白するだけでなく、それを喜ばしく思うような人物は他にはいない、と。
quod quoniam tibi exposui, facilia sunt ea, quae a me de Vatinio et de Crasso requiris.
このことをあなたに説明した以上、あなたが私に求めているワティニウスとクラッススに関する件は、容易なことです。