Humanitext Reader

마르쿠스 툴리우스 키케로 · 친지들에게 보낸 편지 §1.9.19-1.9.20

바티니우스와 크라수스 등의 변호 경위

413개 구절 중 17번째 · 라틴어

요약

키케로는 아피우스, 바티니우스, 크라수스를 변호하게 된 정치적, 개인적 경위를 설명하며, 정적에 대응하기 위한 전술적 선택과 로마 엘리트층 내부의 복잡한 관계에 대해 서술한다.

§1.9.19nam de Appio quod scribis sicuti de Caesare te non reprehendere, gaudeo tibi consilium probari meum.
아피우스에 관해 당신이 카이사르 때와 마찬가지로 저를 비난하지 않는다고 쓴 것에 대해서는, 저의 계획이 당신에게 승인받은 것을 기쁘게 생각합니다.
de Vatinio autem primum reditus intercesserat in gratiam per Pompeium, statim ut ille praetor est factus, cum quidem ego eius petitionem gravissimis in senatu sententiis oppugnassem, neque tam illius laedendi causa quam defendendi atque ornandi Catonis;
그런데 바티니우스에 관해서는, 우선 그가 법무관으로 선출된 직후 폼페이우스 덕분에 화해가 이루어졌는데, 그때 저는 원로원에서 매우 엄격한 의견으로 그의 입후보에 반대했으나, 그것은 그에게 해를 입히기 위해서라기보다 카토를 옹호하고 칭송하기 위함이었습니다.
post autem Caesaris, ut illum defenderem, mira contentio est consecuta.
그러나 그 후, 제가 그를 변호하도록 하려는 카이사르의 놀라운 노력이 뒤따랐습니다.
cur autem laudarim, peto a te, ut id a me neve in hoc reo neve in aliis requiras, ne tibi ego idem reponam, cum veneris.
그런데 제가 왜 그를 칭찬했는지에 대해서는, 이 피고에 대해서든 다른 사람들에 대해서든 저에게 그 이유를 묻지 말기를 당신에게 청합니다. 당신이 돌아왔을 때 제가 똑같이 되묻지 않도록 말입니다.
tametsi possum vel absenti: recordare enim, quibus laudationem ex ultimis terris miseris;
비록 당신이 부재중일 때라도 저는 되물을 수 있지만 말입니다. 당신이 세상 끝에서 누구에게 찬사를 보냈는지 떠올려 보십시오.
nec hoc pertimueris, nam a me ipso laudantur et laudabuntur idem.
그리고 이 일로 두려워하지는 마십시오. 그 같은 이들은 저 자신에 의해서도 찬양받고 있으며 앞으로도 찬양받을 것이기 때문입니다.
sed tamen defendendi Vatini fuit etiam ille stimulus, de quo in iudicio, quom illum defenderem, dixi me facere quiddam, quod in Eunucho parasitus suaderet militi: " Ubi nóminabit Phaédriam, tu Pámphilam contínuo;
하지만 그럼에도 불구하고 바티니우스를 변호하는 데는 다음과 같은 자극제도 있었습니다. 그것에 대해 저는 재판에서 그를 변호할 때, 제가 테렌티우스의 『환관』에서 기객이 군인에게 권하는 것과 같은 행동을 하고 있다고 말했습니다. "그녀가 파에드리아 이름을 부르면, 너는 즉시 팜필라를.
si quando ílla dicet "Phaédriam intrómittamus cómissatum," Pámphilam cantátum provocémus;
만약 그녀가 언제든 "파에드리아를 연회에 들입시다"라고 말하면, "팜필라를 노래 부르도록 부릅시다"라고 하자.
si laudábit haec illíus formam, tu húius contra dénique par pró pari reférto, quod eam mórdeat.
만약 그녀가 그자의 미모를 칭찬하면, 너는 반대로 이쪽의 미모를. 결국 눈에는 눈으로 갚아주어, 그녀가 안달 나게 만드는 것이다.
" sic petivi a iudicibus, ut, quoniam quidam nobiles homines et de me optime meriti nimis amarent inimicum meum meque inspectante saepe eum in senatu modo severe seducerent, modo familiariter atque hilare amplexarentur, quoniamque illi haberent suum Publium, darent mihi ipsi alium Publium, in quo possem illorum animos mediocriter lacessitus leviter repungere;
"이와 같이 저는 재판관들에게 요청했습니다. 저에게 매우 공이 큰 특정 귀족들이 저의 원수를 너무나 사랑하고, 제가 지켜보는 앞에서 자주 원로장에서 때로는 엄숙한 표정으로 그를 떼어놓고, 때로는 친밀하고 쾌활하게 포옹하기도 하므로, 그리고 그들에게는 그들의 푸블리우스가 있으니, 저에게도 또 다른 푸블리우스를 주어, 제가 적당히 자극을 받았을 때 그들의 마음에 가벼운 일침을 가할 수 있게 해 달라고 말입니다.
neque solum dixi, sed etiam saepe facio deis hominibusque adprobantibus.
그리고 저는 이 말을 했을 뿐만 아니라, 신들과 인간들의 찬성 속에서 자주 그렇게 행하고 있습니다.
§1.9.20habes de Vatinio;
바티니우스에 관해서는 이것으로 충분합니다.
cognosce de Crasso.
이제 크라수스에 대해 들어보십시오.
ego, cum mihi cum illo magna iam gratia esset, quod eius omnis gravissimas iniurias communis concordiae causa voluntaria quadam oblivione contrieram, repentinam eius defensionem Gabini, quem proximis superioribus diebus acerrime oppugnasset, tamen, si sine ulla mea contumelia suscepisset, tulissem;
저는 그와 이미 큰 우호 관계에 있었는데, 공동의 화합을 위해 그가 저지른 모든 중대한 잘못들을 스스로 원해서 망각함으로써 지워버렸기 때문입니다. 그럼에도 불구하고, 그가 바로 며칠 전까지만 해도 격렬하게 공격했던 가비니우스의 갑작스러운 변호를 저에 대한 아무런 모욕 없이 맡았더라면 저도 참았을 것입니다.
sed, cum me disputantem, non lacessentem laesisset, exarsi non solum praesenti, credo, iracundia (nam ea tam vehemens fortasse non fuisset), sed, cum inclusum illud odium multarum eius in me iniuriarum, quod ego effudisse me omne arbitrabar, residuum tamen insciente me fuisset, omne repente apparuit.
하지만 제가 토론하고 있었고 그를 자극하지도 않았는데 그가 저를 해치자, 저는 생각건대 단지 눈앞의 분노 때문만이 아니라 격분했습니다 (그 분노만으로는 그렇게 맹렬하지 않았을 것이기 때문입니다). 오히려 저에 대한 그의 수많은 잘못들로 인해 마음속에 갇혀 있던 그 미움이, 저는 모두 쏟아냈다고 생각했으나 저도 모르게 남아 있던 그 앙금이, 갑자기 한꺼번에 다 드러났기 때문이었습니다.
quo quidem tempore ipso quidam homines et eidem illi, quos saepe significo neque appello, cum se maximum fructum cepisse dicerent ex libertate mea meque tum denique sibi esse visum rei publicae, qualis fuissem, restitutum, cumque ea contentio mihi magnum etiam foris fructum tulisset, gaudere se dicebant mihi et illum inimicum et eos, qui in eadem causa essent, numquam amicos futuros.
바로 그때 어떤 사람들, 즉 제가 자주 암시하면서도 이름을 부르지 않는 바로 그 동일한 사람들이, 저의 자유로운 발언에서 가장 큰 결실을 얻었다고 말하며 제가 그때야 비로소 옛날과 같은 모습으로 국가에 복귀한 것처럼 보인다고 하고, 또한 그 논쟁이 저에게 밖에서도 큰 결실을 가져다주었을 때, 그들은 저에게 그 원수도, 그리고 같은 대의 안에 있는 자들도 결코 친구가 되지 못할 것이라며 기뻐한다고 말했습니다.
quorum iniqui sermones cum ad me per homines honestissimos perferrentur, cumque Pompeius ita contendisset ut nihil umquam magis, ut cum Crasso redirem in gratiam, Caesarque per litteras maxima se molestia ex illa contentione adfectum ostenderet, habui non temporum solum rationem meorum, sed etiam naturae, Crassusque, ut quasi testata populo Romano esset nostra gratia, paene a meis laribus in provinciam est profectus;
그들의 부당한 소문들이 가장 명망 높은 이들을 통해 저에게 전해지고, 폼페이우스가 제가 크라수스와 다시 화해하도록 그 어느 때보다 극진히 노력했으며, 카이사르가 편지를 통해 그 논쟁으로 인해 자신이 매우 큰 고통을 겪었음을 보여주었을 때, 저는 저의 처지뿐만 아니라 제 본성도 고려했습니다. 그리고 크라수스는 우리의 우호 관계가 마치 로마 인민에게 증명되는 것처럼 보이도록, 거의 저의 집에서 직접 속주로 출발했습니다.
nam, cum mihi condixisset, cenavit apud me in mei generi Crassipedis hortis.
왜냐하면 그는 저와 약속을 잡고 제 사위 크라시페스의 정원에 있는 저의 집에서 저녁을 먹었기 때문입니다.
quam ob rem eius causam, quod te scribis audisse, magna illius commendatione susceptam defendi in senatu, sicut mea fides postulabat.
그런 까닭에, 당신이 들었다고 쓴 그의 소송 사건을, 저는 그의 지극한 추천을 받아들여 맡았고 원로원에서 변호하였으니, 이는 저의 신의가 요구하는 바와 같았습니다.

어휘·문법 주석

  1. §1.9.19post autem Caesaris — 속격 `Caesaris` 뒤에 명사 `contentio`(노력)나 `voluntas`(의사) 등이 생략된 형태입니다. 카이사르 측의 강한 요청과 개입이 뒤따랐음을 의미합니다.
  2. §1.9.19par pro pari referto — 테렌티우스의 희극 『환관』에서 인용한 구절로 율격은 양억칠보격입니다. `referto`는 미래 명령형이며, '같은 것에 대해 같은 것으로 갚아라(눈에는 눈)'라는 관용적 표현입니다.
  3. §1.9.19quoniamque illi haberent suum Publium, darent mihi ipsi alium Publium — 키케로의 정적인 푸블리우스 클로디우스(Publius Clodius)와 여기서 변호한 푸블리우스 바티니우스(Publius Vatinius)의 개인 이름이 모두 '푸블리우스'로 같다는 점을 이용한 언어유희입니다. 접속법 `darent`는 주절의 과거 동사 `petivi`에 걸리는 간접 명령(미완료 과거)을 나타냅니다.
  4. §1.9.20repentinam eius defensionem Gabini... tamen, si sine ulla mea contumelia suscepisset, tulissem — 과거 사실과 반대되는 가정법 과거완료 조건문입니다. 조건절은 접속법 과거완료 `suscepisset`을, 귀결절은 같은 시제의 `tulissem`을 사용합니다. 문두의 `defensionem`은 귀결절 동사 `tulissem`의 직접목적어입니다.
  5. §1.9.20cum me disputantem, non lacessentem laesisset — 분사 `disputantem`과 `non lacessentem`은 동사 `laesisset`의 직접목적어인 대명사 `me`를 수식합니다. 이 분사들은 상황 혹은 양보의 부사적 의미('내가 토론 중이었고 자극하지 않았음에도')를 나타냅니다.

이 구절 인용하기

마르쿠스 툴리우스 키케로, 친지들에게 보낸 편지 §1.9.19-1.9.20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:1.9.19-1.9.20

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.