Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §1.5b.1-1.5b.2

ポンペイウスの動揺とスピンテールへの激励

6 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロは、ポンペイウスが民衆やカトから激しい攻撃を受けて動揺し、アレクサンドリアの件から手を引いたように見えると報告する。そして王がスピンテールを頼るよう画策していることを伝え、不屈の精神を保つよう励ます。

§1.5b.1hic quae agantur quaeque acta sint, ea te et litteris multorum et nuntiis cognosse arbitror;
ここで何が行われており、また何が行われたかについては、あなたが多くの人々の手紙や使者によってすでに知っていると私は考えています。
quae autem posita sunt in coniectura quaeque videntur fore, ea puto tibi a me scribi oportere.
しかし、推測に基づくこと、そしてこれから起こると思われることについては、私があなたに書き送るべきであると私は考えています。
postea quam Pompeius et apud populum a. d. viii Idus Februarias, quom pro Milone diceret, clamore convicioque iactatus est in senatuque a Catone aspere et acerbe inimicorum magno silentio est accusatus, visus est mihi vehementer esse perturbatus.
ポンペイウスが2月6日(2月のイードゥス前第8日)に民衆の前でミロの弁護をして語っていた際、怒号と罵声によって激しく翻弄され、さらに元老院において、敵たちの深い沈黙の中でカトから厳しく辛辣に非難された後、彼は激しく動揺しているように私には見えました。
itaque Alexandrina causa, quae nobis adhuc integra est (nihil enim tibi detraxit senatus nisi id, quod per eandem religionem dari alteri non potest), videtur ab illo plane esse deposita.
したがって、私たちにとって未だに手つかずであるアレクサンドリアの一件は(というのも、元老院は、同じ宗教的禁忌のゆえに他の者に与えることができない事柄以外は、あなたから何一つ奪ってはいないからです)、彼によって完全に放棄されたように見えます。
§1.5b.2nunc id speramus idque molimur, ut rex, cum intellegat sese, quod cogitabat, ut a Pompeio reducatur, adsequi non posse et, nisi per te sit restitutus, desertum se atque abiectum fore, proficiscatur ad te;
今や私たちは、王が、ポンペイウスによって復帰させてもらうという自らの計画を達成できないこと、そしてもしあなたによって復位させられないならば、自分は見捨てられ見放されてしまうであろうことを理解した上で、あなたのもとへと出発することを望み、またそのために画策しています。
quod sine ulla dubitatione, si Pompeius paulum modo ostenderit sibi placere, faciet;
もしポンペイウスがそれが自らの意に適うことであることをほんの少しでも示すならば、王は何の疑いもなくそうするでしょう。
sed nosti hominis tarditatem et taciturnitatem.
しかし、あなたはあの男の遅鈍さと沈黙ぶりをご存じです。
nos tamen nihil, quod ad eam rem pertineat, praetermittimus.
それでも、私たちはその件に関わることで、何一つ怠ってはいません。
ceteris iniuriis, quae propositae sunt a Catone, facile, ut spero, resistemus.
カトによって提示されている他の不当な企てに対しては、私の望み通り、私たちは容易に対抗できるでしょう。
Amicum ex consularibus neminem tibi esse video praeter Hortensium et Lucullum;
執政官経験者のうちで、ホルテンシウスとルクッルスを除いては、あなたにとっての友人は誰もいないと私は見ています。
ceteri sunt partim obscurius iniqui, partim non dissimulanter irati.
他の者たちは、ある者はやや隠れて敵対的であり、ある者は隠すことなく怒りを露わにしています。
tu fac animo forti magnoque sis speresque fore ut fracto impetu levissimi hominis tuam pristinam dignitatem et gloriam consequare.
あなたは必ず、強い、かつ寛大な精神を持ち続け、極めて軽薄な男の攻撃が打ち砕かれて、あなたが以前の威厳と栄光を再び獲得することを希望するようにしてください。

語釈・文法注

  1. 1.5b.1quae agantur quaeque acta sint — 間接疑問節であり、直説法ではなく接続法(現在形 agantur および完了形 acta sint)が用いられている。先行詞を含まない関係節ではなく、直後の名詞指示代名詞 ea の先行要素として機能する。
  2. 1.5b.1tibi a me scribi oportere — 対格不定詞句であり、tibi は「あなたのために」という利益の与格、a me は受動態不定詞 scribi の動作主(奪格)である。
  3. 1.5b.2id speramus idque molimur, ut rex ... proficiscatur ad te — ut 節(接続法現在 proficiscatur)は、主節の指示代名詞 id(speramus および molimur の目的語)の内容を説明する同格節(名詞節)として機能している。
  4. 1.5b.2cum intellegat sese, quod cogitabat, ut a Pompeio reducatur, adsequi non posse — 複雑な入れ子構造。cum 節内の動詞 intellegat の目的語として、対格不定詞句 sese ... adsequi non posse(「自分が〜を達成できないこと」)があり、その adsequi の目的語が関係節 quod cogitabat である。さらにその cogitabat の内容を説明する目的の ut 節(ut ... reducatur「ポンペイウスによって連れ戻されること」)が挿入されている。
  5. 1.5b.2fac animo forti magnoque sis — 命令法 fac に ut なしの接続法(sis)が続く構文で、「必ず〜するようにせよ」という強い促しを表す。animo forti magnoque は性質・状態を表す奪格(性質の奪格)である。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §1.5b.1-1.5b.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:1.5b.1-1.5b.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。