§1.2.1Idibus Ianuariis in senatu nihil est confectum, propterea quod dies magna ex parte consumptus est altercatione Lentuli consulis et Canini tr. pl.
1月13日の元老院では何一つ決着しなかった。 というのも、その日の大部分が、執政官レントゥルスと護民官カニニウスとの口論によって費やされたからである。
eo die nos quoque multa verba fecimus maximeque visi sumus senatum commemoratione tuae voluntatis erga illum ordinem permovere.
その日、私もまた多くの言葉を尽くし、あの階級に対するあなたのこれまでの好意を想起させることによって、元老院を大いに揺り動かしたように見えた。
itaque postridie placuit ut breviter sententias diceremus;
それゆえ、翌日には我々が簡潔に意見を述べることが決定された。
videbatur enim reconciliata nobis voluntas esse senatus, quod cum dicendo tum singulis appellandis rogandisque perspexeram.
というのも、元老院の好意が我々のもとに戻ってきたように見えたからであり、私はそれを、演説することによっても、また一人一人に呼びかけ懇願することによってもはっきりと感じ取っていたからである。
itaque, cum sententia prima Bibuli pronuntiata esset, ut tres legati regem reducerent, secunda Hortensi, ut tu sine exercitu reduceres, tertia Volcaci, ut Pompeius reduceret, postulatum est, ut Bibuli sententia divideretur.
それゆえ、最初にビブルスの意見(3人の使節が王を連れ戻すべきだというもの)、第2にホルテンシウスの意見(あなたが軍隊なしで連れ戻すべきだというもの)、第3にウォルカキウスの意見(ポンペイウスが連れ戻すべきだというもの)が読み上げられたとき、ビブルスの意見が分割されるよう要求がなされた。
quatenus de religione dicebat, cui quidem rei iam obsisti non poterat, Bibulo adsensum est;
宗教上の問題について彼が述べていた限りにおいては(この事柄にはもはや反対できなかったのであるが)、ビブルスに同意がなされた。
de tribus legatis frequentes ierunt in alia omnia.
3人の使節に関しては、多数の議員が反対に投票した。
§1.2.2proxima erat Hortensi sententia, cum Lupus tr.
次にホルテンシウスの意見がかけられようとしていた。
pl. , quod ipse de Pompeio retulisset, intendere coepit ante se oportere discessionem facere quam consules.
そのとき、護民官ルプスが、自分がポンペイウスに関して提案したのだから、執政官たちより前に自分が表決を行うべきであると主張し始めた。
eius orationi vehementer ab omnibus reclamatum est erat enim et iniqua et nova.
彼の演説に対しては、一同から激しい抗議の声が上がった。 なぜなら、それは不当であり、前例のないことだったからである。
consules neque concedebant neque valde repugnabant, diem consumi volebant, id quod est factum;
執政官たちは譲歩もしなかったが、強く抵抗もしなかった。 彼らは一日が費やされることを望んでおり、実際そうなった。
perspiciebant enim in Hortensi sententiam multis partibus pluris ituros, quamquam aperte Volcacio adsentirentur.
というのも、彼らは、人々が公然とウォルカキウスに同意しているにもかかわらず、ホルテンシウスの意見に賛成する者のほうがはるかに多くなるであろうことを見抜いていたからである。
multi rogabantur, atque id ipsum consulibus non invitis, nam ei Bibuli sententiam valere cupierunt.
多くの者が意見を求められ、それ自体、執政官たちにとって不本意ではなかった。 なぜなら彼らは、ビブルスの意見が有効であることを望んでいたからである。
§1.2.3hac controversia usque ad noctem ducta senatus dimissus est.
この論争が夜まで長引いたため、元老院は散会となった。
ego eo die casu apud Pompeium cenavi nactusque tempus hoc magis idoneum quam umquam antea, quod post tuum discessum is dies honestissimus nobis fuerat in senatu, ita sum cum illo locutus, ut mihi viderer animum hominis ab omni alia cogitatione ad tuam dignitatem tuendam traducere.
私はその日、偶然ポンペイウスの家で夕食を共にした。 そして、あなたの出発以来、その日が我々にとって元老院で最も誇らしい日であったため、かつてないほど好都合な機会を得て、彼と以下のように話した。 すなわち、私はあの男の心を他のあらゆる考えから、あなたの尊厳を守ることへと引き戻すことができたように思われたほどである。
quem ego ipsum cum audio, prorsus eum libero omni suspicione cupiditatis;
私自身、彼自身の言葉を聞くときには、彼からあらゆる野心の疑惑を完全に払い去っている。
cum autem eius familiaris omnium ordinum video, perspicio, id quod iam omnibus est apertum, totam rem istam iam pridem a certis hominibus non invito rege ipso consiliariisque eius esse corruptam.
しかし、あらゆる階級に属する彼の側近たちを見ると、すでに誰の目にも明らかであるように、あの件全体が、王自身やその顧問たちの同意のもと、特定の人物たちによってすでにずっと前に買収されていたことがはっきりと分かるのである。
§1.2.4haec scripsi a. d. xvi K. Februarias ante lucem;
私はこれらを1月17日の夜明け前に書いている。
eo die senatus erat futurus.
その日、元老院が開かれることになっていた。
nos in senatu, quem ad modum spero, dignitatem nostram, ut potest in tanta hominum perfidia et iniquitate, retinebimus;
元老院において、私は、人々があれほど不実で不当である中で可能な限りにおいて、我々の尊厳を維持するつもりである。
quod ad popularem rationem attinet, hoc videmur esse consecuti, ut ne quid agi cum populo aut salvis auspiciis aut salvis legibus aut denique sine vi posset.
民衆に関する手続きに関することとしては、吉兆を保ったままでも、法律を保ったままでも、あるいは結局のところ暴力なしには、民衆に対して何事も進めることができない、という状態を我々は達成したように思われる。
de his rebus pridie, quam haec scripsi, senatus auctoritas gravissima intercessit, cui quom Cato et Caninius intercessissent, tamen est perscripta;
これらの事柄に関して、私がこれを書く前日に、極めて重みのある元老院の意志表明がなされた。 これに対してカトとカニニウスが拒否権を行使したものの、それは書き留められた。
eam ad te missam esse arbitror.
それがあなたのもとに送られたと私は信じている。
de ceteris rebus quicquid erit actum, scribam ad te et, ut quam rectissime agantur omnia mea cura, opera, diligentia, gratia providebo.
その他の事柄については、決定されたことは何であれ、あなたに書き送るつもりである。 そして、私の配慮、尽力、勤勉、そして影響力によって、すべてのことが最も正しく運ぶように計らうつもりである。