§11non igitur reus ex ea causa quae iudicata est redundat Postumus, sed est adreptus unus eques Romanus de pecuniis repetundis reus.
したがって、ポストゥムスは、すでに判決が下されたあの訴訟から溢れ出た者として被告となっているのではなく、一人のローマ騎士が不当利得の被告として不当に捕らえられたのです。
quibus tabulis? quae in iudicio Gabiniano recitatae non sunt.
いかなる帳簿によってですか。 ガビニウスの裁判で朗読されなかった帳簿によってです。
quo teste? A quo tum appellatus nusquam est.
いかなる証人によってですか。 当時、彼によって一度も指名されなかった証人によってです。
qua aestimatione litium? in qua Postumi mentio facta nulla est.
いかなる賠償額算定によってですか。 ポストゥムスに対する言及が全くなされなかった賠償額算定によってです。
qua lege? qua non tenetur.
いかなる法律によってですか。 彼が縛られない法律によってです。
hic iam, iudices, vestri consili res est, vestrae sapientiae;
裁判官の皆さん、ここにおいてまさに問題はあなた方の判断、あなた方の知恵にかかっています。
quid deceat vos, non quantum liceat vobis, spectare debetis.
あなた方は、自分たちにどれほどのことが許されているかではなく、何が自分たちにふさわしいかに目を向けるべきです。
si enim quid liceat quaeritis, potestis tollere e civitate quem voltis;
なぜなら、もし何が許されているかを問うならば、あなた方は望む誰をも国家から排除することができます。
tabella est quae dat potestatem;
投票札こそが権限を与えるものだからです。
occultat eadem libidinem, cuius conscientiam nihil est quod quisquam timeat, si non pertimescat suam.
また同じ投票札が自らの欲望を隠蔽し、その隠された思いについては、自分自身の良心を恐れるのでない限り、誰も他人の目を恐れる必要はありません。
§12ubi est igitur sapientia iudicis? in hoc, ut non solum quid possit, sed etiam quid debeat, ponderet nec quantum sibi permissum meminerit solum, sed etiam quatenus commissum sit.
では、裁判官の知恵はどこにあるのでしょうか。 それは、自分が何をなし得るかだけでなく、何をなすべきかをも熟考し、自分にどれほど多くが許されているかだけでなく、どこまでが委ねられているかをも心に留めることにあります。
datur tibi tabella iudici.
審判人であるあなたに投票札が与えられます。
qua lege? Iulia de pecuniis repetundis.
いかなる法律のもとでですか。 不当利得に関するユリウス法です。
quo de reo? de equite Romano.
いかなる被告についてですか。 ローマ騎士についてです。
at iste ordo lege ea non tenetur.
しかし、あの階級はその法律に縛られません。
illo,
inquit,
capite: quo ea pecunia pervenerit.
「あの章、すなわち『その金がどこへ渡ったか』という章によってだ」と相手は言います。
nihil audisti in Postumum, cum in Gabinium iudex esses, nihil Gabinio damnato, cum in eum litis aestimares.
あなたがガビニウスに対する審判人であったとき、ポストゥムスに不利なことは何も聞きませんでしたし、ガビニウスに有罪判決が下り、彼に対して賠償額を算定していたときにも何も聞きませんでした。
at nunc audio.
「しかし、今は聞いている」と相手は言うでしょう。
reus igitur Postumus est ea lege qua non modo ipse sed totus etiam ordo solutus ac liber est.
それゆえ、ポストゥムスは、彼自身だけでなく、その階級全体が免除され自由であるような、そういう法律のもとで被告となっているのです。
§13hic ego nunc non vos prius implorabo, equites Romani, quorum ius iudicio temptatur, quam vos, senatores, quorum agitur fides in hunc ordinem;
ここで私は今、この裁判によってその権利が脅かされているローマ騎士の皆さんよりも先に、この階級に対する自らの信義が問われている元老院議員の皆さんに哀願いたしましょう。
quae quidem cum saepe ante, tum in hac ipsa causa nuper est cognita.
その信義は、これまでもしばしば、そして最近ではこの事件そのものにおいて確認されたものです。
nam cum optimo et praestantissimo consule, Cn. Pompeio, de hac ipsa quaestione referente existerent non nullae, sed perpaucae tamen acerbae sententiae, quae quidem censerent ut tribuni, ut praefecti, ut scribae, ut comites omnes magistratuum lege hac tenerentur, vos, vos inquam, ipsi et senatus frequens restitit, et, quamquam tum propter multorum delicta etiam ad innocentium periculum tempus illud exarserat, tamen, cum odium nostri restingueretis, huic ordini ignem novum subici non sivistis.
というのも、最も優秀で傑出した執政官グナエウス・ポンペイウスがこの諮問そのものを提起した際、いくつか、しかし極めて少ないながらも過酷な意見、すなわち、護民官や、長官、書記、政務官のすべての随行員がこの法律に縛られるべきだとする意見が現れたとき、元老院議員の皆さん、実に皆さん自身と、多数の出席者からなる元老院がこれに抵抗し、そして、当時は多くの人々の罪のために罪のない人々への危険にまでその時代が燃え上がっていたにもかかわらず、あなた方は私たちに対する憎悪を静めつつ、この階級に新たな火が放たれるのを許さなかったからです。
§14hoc animo igitur senatus.
元老院はこのような精神でした。
quid? vos, equites Romani, quid tandem estis acturi? Glaucia solebat, homo impurus, sed tamen acutus, populum monere ut, cum lex aliqua recitaretur, primum versum attenderet.
では、ローマ騎士の皆さん、いったいあなた方はどうするつもりですか。 品行は悪いが、しかし抜け目のない男であったグラウキアは、ある法律が朗読されるとき、最初の行に注意を払うよう民衆に警告するのが常でした。
si esset
"Dictator, consul, praetor, magister equitum,"
ne laboraret; sciret nihil ad se pertinere;
もしそれが「独裁官、執政官、法務官、騎兵長官」であれば、心配する必要はない、自分には全く関係がないと知るがよい、と。
sin esset
"Quicumqve post hanc legem,"
videret ne qua nova quaestione adligaretur.
しかし、もし「この法律の後に誰であれ……」であれば、自分が何か新しい査問によって縛られないよう注意せよ、と。
§15nunc vos, equites Romani, videte.
今、ローマ騎士の皆さん、よく見てください。
scitis me ortum e vobis omnia semper sensisse pro vobis.
あなた方は、あなた方の中から生まれた私が、常にあなた方のためにすべてを考えてきたことを知っています。
nihil horum sine magna cura et summa caritate vestri ordinis loquor.
私は、あなた方の階級に対する大きな配慮と、この上ない愛情なしに、これらのことを話しているのではありません。
Alius alios homines et ordines, ego vos semper complexus sum.
他の者は他の人々や階級を擁護するでしょうが、私は常にあなた方を固く抱擁してきました。
moneo et praedico, integra re causaque denuntio, omnis homines deosque testor: dum potestis, dum licet, providete ne duriorem vobis condicionem statuatis ordinique vestro quam ferre possitis.
私は警告し、あらかじめ宣言します。 まだ事態も訴訟も手つかずのうちに公言し、すべての人間と神々を証人に立てます。 できるうちに、許されているうちに、あなた方自身とあなた方の階級に対して、耐えられないほど過酷な条件を定めないように配慮しなさい。
serpet hoc malum, mihi credite, longius quam putatis.
私を信じなさい、この悪弊は、あなた方が考えているよりも遠くまで這い広がっていくでしょう。
§16potentissimo et nobilissimo tribuno pl. , M. Druso, novam in equestrem ordinem quaestionem ferenti:
"Si qvis ob rem ivdicandam pecvniam cepisset"
aperte equites Romani restiterunt.
最も有力で高貴な民衆護民官マルクス・ドルススが、騎士階級に対して「もし誰かが判決を下すことに関して金を受け取ったならば」という新しい査問を提案したとき、ローマ騎士たちは公然と抵抗しました。
quid? hoc licere volebant? minime;
どうしてでしょうか。 彼らはこれが許されることを望んだのでしょうか。 とんでもない。
neque solum hoc genus pecuniae capiendae turpe sed etiam nefarium esse arbitrabantur.
彼らはこのような種類の金銭の受け取りを卑劣であるだけでなく、不道徳なことであると考えていたのです。
ac tamen ita disputabant, eos teneri legibus eis oportere qui suo iudicio essent illam condicionem vitae secuti.
それにもかかわらず、彼らは次のように議論しました。 すなわち、自らの意志によってそのような人生の境遇を選択した者たちこそが、それらの法律に縛られるべきである、と。
delectat amplissimus civitatis gradus, sella curulis, fasces, imperia, provinciae, sacerdotia, triumphi, denique imago ipsa ad posteritatis memoriam prodita;
国家における最も栄えある地位、貴賓席、束桿、指揮権、属州、神職、凱旋式、そして最後に、後世の記憶に伝えるために残される肖像それ自体が、心を魅了するのです。