§33hic mihi isti singulari ingenio videntur esse qui et id quod mihi contra illos datum est ipsi adripiunt et scopulo atque saxis pro portu stationeque utuntur.
ここで、私にとっては、あの者たちは類稀なる知性の持ち主であるように思われます。 彼らは、彼らに対抗して私に与えられたまさにそのものを自分たちでひったくり、港や停泊所の代わりに、岩礁や岩石を避難所として用いているからです。
nam in dolo malo volunt delitiscere, in quo, non modo cum omnia ipsi fecerunt quae fatentur, verum etiam si per alios id fecissent, haererent ac tenerentur.
というのも、彼らは悪意の中に身を隠そうと望んでいますが、その中では、彼ら自身が自認しているすべてのことを直接行った場合だけでなく、たとえ他の人々を通じてそれを行っていたのだとしても、身動きが取れなくなり、捕らえられることになるからです。
§34ego non in una re sola, quod mihi satis est, neque in universa re solum, sed singillatim in omnibus dolum malum exstare dico.
私は、ただ一つの事柄においてだけでなく(それだけでも私には十分なのですが)、また全体においてだけでもなく、個々のすべての事柄において悪意が存在すると主張します。
consilium capiunt ut ad servos M. Tulli veniant;
彼らはマルクス・トゥッリウスの奴隷たちのところへ行こうと計画を立てます。
dolo malo faciunt.
彼らは悪意をもってこれを行っています。
arma capiunt;
彼らは武器を取ります。
dolo malo faciunt.
悪意をもってこれを行っています。
tempus ad insidiandum atque celandum idoneum eligunt;
彼らは待ち伏せや隠蔽に適した時間を選びます。
dolo malo faciunt.
悪意をもってこれを行っています。
vi in tectum inruunt;
彼らは暴力によって家屋に乱入します。
in ipsa vi dolus est.
その暴力自体の中に悪意があります。
occidunt homines, tectum diruunt;
彼らは人々を殺害し、家屋を破壊します。
nec homo occidi nec consulto alteri damnum dari sine dolo malo potest.
人も殺害されることはなく、故意に他人に損害が与えられることも、悪意なしにはあり得ません。
ergo si omnes partes sunt eius modi ut in singulis dolus malus haereat, universam rem et totum facinus sine dolo malo factum iudicabitis?
したがって、もしすべての部分が、その個々の中に悪意がまとわりつくようなものであるならば、皆様は全体の事柄とすべての犯行が悪意なしに行われたと判断されるのでしょうか。
§35quid ad haec Quinctius? sane nihil certum neque unum, in quo non modo possit verum putet se posse consistere.
これに対してクィンクティウスは何と言うでしょうか。 実に、確実なものも、一貫したものもなく、その上で持ちこたえられるだけでなく、持ちこたえられると彼自身が思えるようなものすら全くありません。
primum enim illud iniecit, nihil posse dolo malo familiae fieri.
なぜなら、まず彼は、奴隷たちの悪意によっては何事も行われ得ないというあの主張を持ち出したからです。
hoc loco non solum fecit ut defenderet Fabium, sed ut omnino huiusce modi iudicia dissolveret.
この点において、彼はファビウスを弁護しただけでなく、この種の裁判を完全に無効にしようとしたのです。
nam si venit id in iudicium de familia quod omnino familia nulla potest committere, nullum est iudicium, absolvantur omnes de simili causa necesse est, bona me hercule!
なぜなら、もし、いかなる奴隷たちも全く犯すことのできない事柄が、奴隷に関する裁判において問題となるならば、裁判は存在しないことになり、同様の訴訟原因をもつすべての者が無罪放免されざるを得ないからです。 いやはや、実に素晴らしいことです!
§36si hoc solum esset, tamen vos, tales viri, nolle deberetis maximam rem coniunctam cum summa re publica fortunisque privatorum, severissimum iudicium maximaque ratione compositum per vos videri esse dissolutum.
もしこれだけであったとしても、皆様のような方々は、国家の最高利益や私人の財産と結びついた極めて重大な事柄、すなわち極めて厳格であり、最大の理性的配慮をもって組織された裁判が、皆様の手によって台無しにされたように見えることを望むべきではありません。
sed non id solum agitur hoc iudicium sic exspectatur ut non unae rei statui, sed omnibus constitui putetur.
しかし、問題になっているのはそれだけではありません。 この裁判は、単一の事件のために決定が下されるのではなく、すべての事件のために基準が確立されるのだと考えられるほどに、注視されているのです。
§37ego intellego, et tamen dicendum est ad ea quae dixit Quinctius, non quo ad rem pertineat, sed ne quid, quia a me praetermissum sit, pro concesso putetur.
私はそれを理解していますが、それでもクィンクティウスが言ったことに対して述べねばなりません。 それは本件に関係があるからではなく、私が沈黙したために、何らかの点が合意されたものとみなされることのないようにするためです。
§38dicis oportere quaeri, homines M. Tulli iniuria occisi sint necne.
あなたは、マルクス・トゥッリウスの奴隷たちが不法に殺害されたか否かを審問すべきであると言います。
de quo hoc primum quaero, venerit ea res in hoc iudicium necne.
これについて、私はまず第一に、その事柄がこの裁判において争点になっているか否かを尋ねます。
si non venit, quid attinet aut nos dicere aut hos quaerere? si autem venit, quid attinuit te tam multis verbis a praetore postulare ut adderet in iudicium '
"inivria"
,' et, quia non impetrasses, tribunos pl.
もし争点になっていないなら、我々が語ることも、裁判官たちが審問することに何の意味があるでしょうか。 しかし、もしそれが争点になっているなら、なぜあなたはあれほど多くの言葉を尽くして、裁判の定型文に「不法に」と加えるよう法務官に要求したのでしょうか。
appellare et hic in iudicio queri praetoris iniquitatem, quod de iniuria non addidisset?
そして、それを勝ち取れなかったために、護民官たちに抗告し、この法廷で、法務官が不法についての文言を加えなかったという不公正さを不満に思ったのはなぜでしょうか。
§39haec cum praetorem postulabas, cum tribunos appellabas, nempe ita dicebas, potestatem tibi fieri oportere ut, si posses, recuperatoribus persuaderes non esse iniuria M. Tullio damnum datum.
あなたが法務官にこれらを要求し、護民官に抗告していたとき、あなたは確かにこう言っていたはずです。 もしできるなら、マルクス・トゥッリウスに与えられた損害は不法になされたものではないと回収裁判官たちに納得させる機会があなたに与えられるべきだと。
quod ergo ideo in iudicium addi voluisti, ut de eo tibi apud recuperatores dicere liceret, eo non addito nihilo minus tamen ita dicis, quasi id ipsum a quo depulsus es impetraris? at quibus verbis in decernendo Metellus usus est ceterique quos appellasti? nonne haec omnium fuit oratio, quod vi hominibus armatis coactisve familia fecisse diceretur, id tametsi nullo iure fieri potuerit, tamen se nihil addituros? et recte, recuperatores.
したがって、回収裁判官たちの前でそのことについて弁論することが許されるようにと、裁判の文言に加えられることを望んだまさにその事柄について、それが加えられなかったにもかかわらず、まるで自分が拒絶されたまさにその事柄を勝ち取ったかのように、それでもなおそのように語るというのですか。 しかし、メテッルスや、あなたが抗告した他の者たちは、裁定を下すにあたってどのような言葉を用いたでしょうか。 彼らすべての主張は、武装した、あるいは集められた人々による暴力をもって奴隷たちがそれを行ったと言われている以上、それがたとえいかなる法によっても行われ得なかったとしても、それでも自分たちは何も付け加えない、というものではなかったでしょうか。 そしてそれは正しいことなのです、回収裁判官の皆様。
§40nam cum perfugio nullo constituto tamen haec scelera servi audacissime faciant, domini impudentissime confiteantur, quid censetis fore, si praetor iudicet eius modi caedis fieri iure posse? an quicquam interest utrum magistratus peccato defensionem constituant an peccandi potestatem licentiamque permittant?
なぜなら、いかなる逃げ道も用意されていないにもかかわらず、奴隷たちがこれらの犯罪を極めて大胆に行い、主人が極めて不届きにもそれを認めているというのに、もし法務官がこの種の虐殺が合法的に行われ得ると判定したなら、一体どうなると思われるでしょうか。 政務官たちが過ちに対して弁護の道を用意することと、過ちを犯す権能や放縦を許すこととの間に、いささかでも違いがあるでしょうか。