Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §8.5.1-8.5.4

ケナブム進駐とカルヌテス族の追撃

354 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルの進軍を知ったカルヌテス族は、冬のために急造した住居を捨てて敗走する。カエサルは厳冬の嵐を避けるため、ケナブムの町に兵を進めて兵舎に収容しつつ、騎兵らを派遣して逃亡する敵を追撃し、大打撃を与える。

§8.5.1Cum fama exercitus ad hostes esset perlata, calamitate ceterorum ducti Carnutes desertis vicis oppidisque, quae tolerandae hiemis causa constitutis repente exiguis ad necessitatem aedificiis incolebant (nuper enim devicti complura oppida dimiserant), dispersi profugiunt.
軍の噂が敵に届くと、他者たちの災厄に恐れを抱いたカルヌテス族は、村や町を放棄して散りぢりに逃亡した。 それらの村や町は、彼らが冬をしのぐために、必要に迫られて急遽建設された粗末な建物の中で暮らしていた場所であった(というのも、彼らは最近打ち負かされて、多くの町を失っていたからである)。
§8.5.2Caesar erumpentes eo maxime tempore acerrimas tempestates cum subire milites nollet, in oppido Carnutum Cenabo castra ponit atque in tecta partim Gallorum, partim quae coniectis celeriter stramentis tentoriorum integendorum gratia erant inaedificata, milites compegit.
カエサルは、ちょうどその時期に発生していた非常に激しい嵐に兵士たちを晒したくなかったので、カルヌテス族の町ケナブムに陣を敷き、兵士たちを、一部はガリア人の建物の中に、一部はテントを保護するために急いで藁を載せて急造された建物の中に収容した。
§8.5.3Equites tamen et auxiliarios pedites in omnes partes mittit quascumque petisse dicebantur hostes;
しかし彼は、敵が向かったと言われるあらゆる方面に騎兵と補助歩兵を派遣した。
nec frustra:
そしてそれは無駄ではなかった。
§8.5.4nam plerumque magna praeda potiti nostri revertuntur.
というのも、我が軍の兵士たちは大抵、多くの戦利品を手にして戻ってきたからである。
Oppressi Carnutes hiemis difficultate, terrore periculi, cum tectis expulsi nullo loco diutius consistere auderent nec silvarum praesidio tempestatibus durissimis tegi possent, dispersi magna parte amissa suorum dissipantur in finitimas civitates.
冬の困難と危険の恐怖に圧倒されたカルヌテス族は、住処から追い出され、どの場所にも長くとどまる勇気が出ず、また極めて厳しい嵐の中で森に遮られても身を守ることができなかったため、散りぢりになり、同胞の多くを失って近隣の諸部族のもとへと分散していった。

語釈・文法注

  1. 8.5.1constitutis repente exiguis ad necessitatem aedificiis — 独立奪格(ablative absolute)であり、直前の関係代名詞 quae の先行詞である vicis oppidisque の状態を補足説明している。「必要に迫られて(ad necessitatem)粗末な建物(exiguis aedificiis)が急遽(repente)建設された状態で」という意味。あるいは aedificiis を場所の奪格(inなしで incolebant にかかる)とし、constitutis ... を形容詞的用法とみることも可能だが、前者が自然である。
  2. 8.5.2erumpentes eo maxime tempore acerrimas tempestates cum subire milites nollet — 大きな統語上の倒置(hyperbaton)が起きている。主節は cum nollet(〜を望まなかったとき)で、その中に対格不定詞構文(milites が主語、subire が不定詞)が含まれる。さらに、不定詞 subire(直面する、耐える)の直接目的語である対格句 erumpentes ... tempestates(ちょうどその時に発生している非常に激しい嵐)が、強調のために文頭(cum よりも前)に引き出されている。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §8.5.1-8.5.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:8.5.1-8.5.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。