Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §8.44.1-8.44.6

反乱兵への厳罰とラクテリウスの捕縛

393 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルは反乱の再発を防ぐため、降伏した敵兵の両手を切り落とし、また逃亡していた敵将ラクテリウスがエパスナクトゥスによって捕らえられ引き渡されたことを報告する。

§8.44.1Caesar, cum suam lenitatem cognitam omnibus sciret neque vereretur ne quid crudelitate naturae videretur asperius fecisse, neque exitum consiliorum suorum animadverteret, si tali ratione diversis in locis plures consilia inissent, exemplo supplici deterrendos reliquos existimavit.
カエサルは、自身の寛大さがすべての人に知られていると自覚しており、天性の残虐さによって何か厳しすぎる処置をしたと見なされることを恐れてもおらず、また、もしこのような方法で異なる場所でより多くの人々が反乱の計画を企てるならば、自身の征服計画に終わりが見えなくなることを懸念していたので、見せしめの処罰によって残りの者たちを思いとどまらせるべきだと考えた。
§8.44.2Itaque omnibus qui arma tulerant manus praecidit vitamque concessit, quo testatior esset poena improborum.
それゆえ、武器を取ったすべての者たちの両手を切り落とし、命は助けた。 それは、不逞の輩に対する処罰がより一層明らかになるためであった。
§8.44.3Drappes, quem captum esse a Caninio docui, sive indignitate et dolore vinculorum sive timore gravioris supplici paucis diebus cibo se abstinuit atque ita interiit.
カニニウスによって捕らえられたと私が前に述べたドゥラッペスは、束縛の屈辱と苦痛によるものか、あるいはより重い処罰への恐れによるものか、数日のうちに食を断ち、このようにして死んだ。
§8.44.4Eodem tempore Lacterius, quem profugisse ex proelio scripsi, cum in potestatem venisset Epasnacti Arverni §8.44.5(crebro enim mutandis locis multorum fidei se committebat, quod nusquam diutius sine periculo commoraturus videbatur, cum sibi conscius esset, quam inimicum deberet Caesarem habere), §8.44.6hunc Epasnactus Arvernus, amicissimus populi Romani, sine dubitatione ulla vinctum ad Caesarem deduxit.
同じ頃、私が戦闘から逃亡したと書いたラクテリウスが、アルウェルニ族のエパスナクトゥスの手中に落ちたとき、(というのも、彼はどこであっても危険なしには長く留まることはできないと思われたため、しばしば居場所を変えることで多くの人々の信義に身を委ねており、自身がカエサルをどれほど敵に回さざるを得ないかを自覚していたからであるが、)この彼を、ローマ人民の極めて親密な友であるアルウェルニ族のエパスナクトゥスは、何の躊躇もなく、縛り上げた状態でカエサルのもとへと連行した。

語釈・文法注

  1. §8.44.1neque exitum consiliorum suorum animadverteret — animadverteret はここでは「予見する」あるいは「(終わりを)見通す」の意。もし各地で次々と反乱が起こるならば、自らのガリア平定計画(consiliorum suorum)に終わり(exitum)が見えなくなるのではないか、というカエサルの懸念(vereretur から続く cum 節内の並列要素)を表している。
  2. §8.44.1ne quid crudelitate naturae videretur asperius fecisse — vereretur に対する目的節(ne 節)。quid は不定代名詞 aliquid の中性単数対格。crudelitate は原因の奪格で、「天性の残虐さによって」の意。fecisse の主語は videretur の主語(Caesar)と一致し、直訳すると「自分が(カエサルが)天性の残虐さによって何かより厳しいことをしてしまったと思われることを恐れず」となる。
  3. §8.44.6hunc Epasnactus Arvernus... deduxit — §8.44.4 の冒頭で Lacterius という主格で提示された名詞が、長い挿入句(§8.44.5)を挟んだために、主節の動詞(deduxit)の目的格として hunc(この彼を)という代名詞で受け直され、主語が Epasnactus Arvernus に交代している。これは長文における文構造のねじれ(アナコルトン)の典型例である。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §8.44.1-8.44.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:8.44.1-8.44.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。