Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §7.76.1-7.76.6

ガリア救援軍の総指揮官任命とアレシアへの進軍

334 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルはかつて重用したコンミウスの部族に特権を与えていたが、ガリア全土は一丸となってローマへの反抗を決意し、大規模な援軍を組織してアレシアへと向かった。

§7.76.1Huius opera Commi, ut antea demonstravimus, fideli atque utili superioribus annis erat usus in Britannia Caesar;
カエサルは、以前に私たちが説明したように、前の数年間、ブリタニアにおいて、このアトレバテス族のコンミウスの忠実かつ有益な働きを利用していた。
quibus ille pro meritis civitatem eius immunem esse iusserat, iura legesque reddiderat atque ipsi Morinos attribuerat.
それらの功績に対して、カエサルは彼の部族の租税を免除することを命じ、その権利と法律を返還し、彼自身にモリニ族を帰属させていた。
§7.76.2Tamen tanta universae Galliae consensio fuit libertatis vindicandae et pristinae belli laudis recuperandae, ut neque beneficiis neque amicitiae memoria moverentur, omnesque et animo et opibus in id bellum incumberent.
しかしながら、自由を勝ち取り、かつての戦争の栄誉を取り戻そうとするガリア全土の結束は非常に強く、彼らは恩恵にも友情の記憶にも動かされず、全員が心も力も尽くしてその戦争に没頭した。
§7.76.3Coactis equitum VIII milibus et peditum circiter CCL haec in Aeduorum finibus recensebantur, numerusque inibatur, praefecti constituebantur.
騎兵8千と歩兵約25万が集められ、これらはハエドゥイ族の領土において点呼され、数の算定が行われ、指揮官たちが任命された。
§7.76.4Commio Atrebati, Viridomaro et Eporedorigi Aeduis, Vercassivellauno Arverno, consobrino Vercingetorigis, summa imperi traditur.
アトレバテス族のコンミウス、ハエドゥイ族のウィリドマールスとエポレドリクス、そしてウェルキンゲトリクスの従兄弟であるアルウェルニ族のウェルカッシウェッラウヌスに、最高指揮権が委ねられた。
His delecti ex civitatibus attribuuntur, quorum consilio bellum administraretur.
彼らに対して、その合議によって戦争が遂行されるようにと、各部族から選ばれた者たちが配属された。
§7.76.5Omnes alacres et fiduciae pleni ad Alesiam proficiscuntur,
全員が活気に満ち、自信に溢れて、アレシアへと出発した。
§7.76.6neque erat omnium quisquam qui aspectum modo tantae multitudinis sustineri posse arbitraretur, praesertim ancipiti proelio, cum ex oppido eruptione pugnaretur, foris tantae copiae equitatus peditatusque cernerentur.
そして、これほど巨大な群衆のただその姿だけでも耐え忍びうると考える者は、全体の誰一人としていなかった。 とりわけ、町からは出撃によって戦われ、外ではこれほど膨大な騎兵と歩兵の軍勢が見えるという、前後から挟み撃ちされる二正面作戦においてはなおさらであった。

語釈・文法注

  1. 7.76.1opera Commi ... usus erat — 異能動詞(Deponent verb)である utor(利用する)は奪格を支配する。ここでは女性単数奪格 opera(働き、助力)がその目的語であり、fideli atque utili はそれに呼応する奪格形容詞である。huius Commi は opera にかかる属格である。
  2. 7.76.1quibus pro meritis — 関係代名詞の連結(relative connection)の用法であり、前文で述べられたコンミウスの貢献を指す。quibus は名詞 meritis を修飾する関係形容詞として機能しており、「これらの功績に対して」と訳される。
  3. 7.76.2libertatis vindicandae et pristinae belli laudis recuperandae — 動形容詞(gerundive)を用いた並列構造であり、いずれも属格で主名詞 consensio(結束、同意)を修飾する。名詞と動形容詞の組み合わせが、それぞれ目的あるいは consensio の内容を説明する目的格的属格として機能している。
  4. 7.76.6aspectum modo tantae multitudinis sustineri posse — 動詞 arbitraretur(考える)の目的語となる、対格不定詞句(間接話法)である。aspectum が対格の主語、posse が不定詞、sustineri は posse に依存する受動態不定詞である。副詞 modo は「〜さえ、ただ〜だけでも」を意味し、aspectum を強調している。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §7.76.1-7.76.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:7.76.1-7.76.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。