Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §7.73.1-7.73.9

包囲網を防衛する三つの障害物の設置

331 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルは、兵力減少に伴う防衛力低下を補うため、防御壁の外側に丸太を連ねた「墓標(キッピ)」、梅花配列の落とし穴に杭を仕込んだ「百合(リリウム)」、鉄鉤付きの杭を埋めた「拍車(スティムリ)」という3つの罠を設置する。

§7.73.1Erat eodem tempore et materiari et frumentari et tantas munitiones fieri necesse deminutis nostris copiis quae longius ab castris progrediebantur: ac non numquam opera nostra Galli temptare atque eruptionem ex oppido pluribus portis summa vi facere conabantur.
同時に、我が軍の兵力が減少していたため(兵士たちはキャンプからかなり遠くまで進出していた)、木材を集め、食糧を調達し、これほど大規模な防壁を築くことが必要であった。 さらに、ガリア人たちはしばしば我が軍の工事を妨害しようとし、町から複数の門を通って、全力を挙げて出撃を試みた。
§7.73.2Qua re ad haec rursus opera addendum Caesar putavit, quo minore numero militum munitiones defendi possent.
それゆえカエサルは、より少ない兵士の数で防壁を守ることができるように、これら(既存)の工事にさらに追加をするべきだと考えた。
Itaque truncis arborum aut admodum firmis ramis abscisis atque horum delibratis ac praeacutis cacuminibus perpetuae fossae quinos pedes altae ducebantur.
そこで、木の幹や非常に頑丈な枝が切り落とされ、それらの皮を剥ぎ、先端を尖らせた上で、深さ五フィートの連続する溝が掘られた。
§7.73.3Huc illi stipites demissi et ab infimo revincti, ne revelli possent, ab ramis eminebant.
そこにそれらの杭が沈められ、引き抜かれないように底部で固定され、枝の部分を地上に突き出させていた。
§7.73.4Quini erant ordines coniuncti inter se atque implicati;
それらは互いに結合し、絡み合った五つの列をなしていた。
quo qui intraverant, se ipsi acutissimis vallis induebant.
そこに入り込んだ者たちは、自ら極めて鋭い杭に突き刺さることになった。
§7.73.5Hos cippos appellabant.
彼らはこれらを「墓標」と呼んでいた。
Ante quos obliquis ordinibus in quincuncem dispositis scrobes tres in altitudinem pedes fodiebantur paulatim angustiore ad infimum fastigio.
それらの前方に、斜めの列で梅花配列に配置された、底に向かって次第に幅が狭くなる傾斜を持つ、深さ三フィートの穴が掘られた。
§7.73.6Huc teretes stipites feminis crassitudine ab summo praeacuti et praeusti demittebantur, ita ut non amplius digitis quattuor ex terra eminerent;
そこに、太ももほどの太さで、先端を尖らせ、火で焼いた丸い杭が沈められたが、それは地上から四指以上は突き出ないようになっていた。
§7.73.7simul confirmandi et stabiliendi causa singuli ab infimo solo pedes terra exculcabantur, reliqua pars scrobis ad occultandas insidias viminibus ac virgultis integebatur.
同時に、それらを固定し安定させるために、それぞれの穴は底から一フィートの高さまで土で踏み固められ、穴の残りの部分は、罠を隠すために、柳の枝や柴で覆われた。
§7.73.8Huius generis octoni ordines ducti ternos inter se pedes distabant.
この種のものが八列作られ、互いに三フィートの間隔を置いていた。
§7.73.9Id ex similitudine floris lilium appellabant.
彼らはこれらを、花の形に似ていることから「百合」と呼んでいた。
Ante haec taleae pedem longae ferreis hamis infixis totae in terram infodiebantur mediocribusque intermissis spatiis omnibus locis disserebantur;
これらの前方に、鉄の鉤を打ち込んだ一フィートの長さの杭が完全に土中に埋められ、適度な間隔を置いて至る所に配置された。
quos stimulos nominabant.
彼らはこれらを「拍車」と呼んでいた。

語釈・文法注

  1. 7.73.1deminutis nostris copiis quae longius ab castris progrediebantur — deminutis nostris copiis は絶対奪格(付帯状況または原因)。比較級 longius は、標準(camp)からの距離が「通常より遠くに」「かなり遠くに」達していたことを示す絶対比較級としての機能を持つ。
  2. 7.73.2quo minore numero — 比較級(minore)を伴う目的節を導く接続詞として、ut の代わりに相対代名詞の奪格 quo が用いられている。これにより「それ(追加の工事)によって、より少ない人数で」というニュアンスが加わる。
  3. 7.73.4quo qui intraverant — quo は関係副詞(huc に対応し「そこへ」の意)。qui intraverant(そこに入り込んだ人々)が名詞節として主語を形成する。induebant は、再帰代名詞 se および手段の奪格 acutissimis vallis とともに「自らを極めて鋭い杭に突き刺した(=突き刺さった)」という再帰表現を構成する。
  4. 7.73.9quos stimulos nominabant — 関係代名詞 quos の文法上の先行詞は前文の女性名詞 taleae(木片、杭)であるが、述語名詞である男性名詞 stimulos(拍車、刺激)に性と数が引きずられて一致する「吸引(attraction)」現象が起きている。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §7.73.1-7.73.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:7.73.1-7.73.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。