§7.52.1Postero die Caesar contione advocata temeritatem cupiditatemque militum reprehendit, quod sibi ipsi iudicavissent quo procedendum aut quid agendum videretur, neque signo recipiendi dato constitissent neque ab tribunis militum legatisque retineri potuissent.
翌日、カエサルは集会を召集し、兵士たちの軽率さと(戦果を)逸る気持ちを非難した。 それは、どこまで進むべきか、あるいは何をなすべきと思われるかを彼ら自身で判断し、退却の合図が与えられたときにも踏みとどまらず、軍事トリブヌスや副官たちによって制止され得なかったからである。
§7.52.2Exposuit quid iniquitas loci posset, quid ipse ad Avaricum sensisset, cum sine duce et sine equitatu deprehensis hostibus exploratam victoriam dimisisset, ne parvum modo detrimentum in contentione propter iniquitatem loci accideret.
彼は、地形の不利がどれほどの力を持つか、そして自分自身がアウァリクムにおいてどう考えたかを説明した。 あのとき彼は、指揮官も騎兵も欠いた状態で不意を突いた敵を前にしながら、地形の不利のために戦闘においてわずかな損害さえも生じないようにと、確実な勝利を手放したのである。
§7.52.3Quanto opere eorum animi magnitudinem admiraretur, quos non castrorum munitiones, non altitudo montis, non murus oppidi tardare potuisset, tanto opere licentiam arrogantiamque reprehendere, quod plus se quam imperatorem de victoria atque exitu rerum sentire existimarent;
陣地の防御壁も、山の高さも、町の城壁も、彼らを阻むことができなかったその精神の偉大さをどれほど称賛しようとも、勝利や事態の結末について、自分たちの方が司令官よりもよく分かっていると考えているその勝手気ままと傲慢さを、それほどまでに非難する、と。
§7.52.4nec minus se ab milite modestiam et continentiam quam virtutem atque animi magnitudinem desiderare.
そして、兵士には勇気や精神の偉大さと同じくらい、従順さと自制心を求めるものである、と。