Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §7.33.1-7.33.4

デケティアでのカエサルによる首長選挙の裁定

291 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルはハエドゥイ族の内紛を防止するため、同部族の法に配慮しつつ自らデケティアに赴き、対立するコトゥスとコンウィクトリタウィスを召喚した。審問の結果、法に違する形で選出されたコトゥスに権力を放棄させ、正規の手続きで選ばれたコンウィクトリタウィスを正当な政務官と認めた。

§7.33.1Caesar, etsi a bello atque hoste discedere detrimentosum esse existimabat, tamen non ignorans quanta ex dissensionibus incommoda oriri consuessent, ne tanta et tam coniuncta populo Romano civitas, quam ipse semper aluisset omnibusque rebus ornasset, ad vim atque arma descenderet, atque ea pars quae minus sibi confideret auxilia a Vercingetorige arcesseret, §7.33.2huic rei praevertendum existimavit et, quod legibus Aeduorum eis, qui summum magistratum obtinerent, excedere ex finibus non liceret, ne quid de iure aut de legibus eorum deminuisse videretur, ipse in Aeduos proficisci statuit senatumque omnem et quos inter controversia esset ad se Decetiam evocavit.
カエサルは、戦争や敵から離れることは不利益をもたらすと考えていたが、それでもなお、分裂からいかに大きな不利益が生じるのが常であるかを熟知していたので、これほど大きく、またローマの人々にこれほど密接に結びついた部族であり、彼自身が常に育み、あらゆる点で引き立ててきた部族が、暴力と武器に訴えることのないように、また、自分に自信の持てない方の派閥がウェルキンゲトリクスに援助を求めることがないようにするために、この問題に優先して対処すべきであると考えた。 そして、ハエドゥイ族の法によって、最高政務官の職にある者たちが領土から外に出ることは許されていなかったため、彼らの権利や法をいささかも損なったように見られないように、彼自身がハエドゥイ族のもとへと出発することを決意し、元老院全体と、その間で争いが起きている者たちを、デケティアの自分のところへと召喚した。
§7.33.3Cum prope omnis civitas eo convenisset, docereturque paucis clam convocatis alio loco, alio tempore atque oportuerit fratrem a fratre renuntiatum, cum leges duo ex una familia vivo utroque non solum magistratus creari vetarent, sed etiam in senatu esse prohiberent, Cotum imperium deponere coegit, Convictolitavem, §7.33.4qui per sacerdotes more civitatis intermissis magistratibus esset creatus, potestatem obtinere iussit.
部族のほぼ全体がそこに集まり、本来あるべき場所や時期とは異なる場所や時期に、少数の者たちが密かに召集されて、兄弟が兄弟によって[政務官として]宣言されたことが示されたとき、――一方で、法は、両者が生存している間、同一の家族から二人の者が政務官に選出されることを禁じるだけでなく、元老院に留まることさえ禁止しているのであるが、――[カエサルは]コトゥスに権力を放棄させ、政務官の任期が切れた際に、部族の慣習に従って神官たちを通じて選出されていたコンウィクトリタウィスに、権力を保持するよう命じた。

語釈・文法注

  1. §7.33.2huic rei praevertendum — 動形容詞 `praevertendum [esse]` による非人称構文。`huic rei` は、動形容詞に伴う行為者の与格(「〜によって」)ではなく、自動詞 `praeverto`(「〜に先んじて対処する」「〜を優先する」)が取る目的の与格である。行為者を示す `sibi`(カエサル自身)は省略されている。
  2. §7.33.2quos inter — 前置詞 `inter` が、その支配する関係代名詞 `quos` の後ろに置かれる倒置(アナストロフィ)が起きている。通常の語順は `inter quos`(その者たちの間で)である。
  3. §7.33.3alio loco, alio tempore atque oportuerit — 形容詞 `alius`(他の、異なる)の奪格形 `alio` が、比較を示す接続詞 `atque` と相関的に用いられており、「本来あるべき(ふさわしかった)場所や時間とは異なる場所、異なる時間において」という意味になる。
  4. §7.33.4intermissis magistratibus — 過去分詞 `intermissis` を伴う独立奪格(名詞+分詞)構造。ここでは「[前任の]政務官たちの任期が途切れた状態で」あるいは「政務官選挙が一時的に中断された際に」という状況を表している。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §7.33.1-7.33.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:7.33.1-7.33.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。