Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §7.32.1-7.32.5

ハエドゥイ族の内紛とカエサルへの調停要請

290 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルはアワリクムで軍を休養させた後、次の軍事行動を計画するが、ハエドゥイ族の使節から、二人の指導者が政務官職を自称して部族内が分裂・内乱の危機にあることを知らされ、調停を要請される。

§7.32.1Caesar Avarici complures dies commoratus summamque ibi copiam frumenti et reliqui commeatus nactus exercitum ex labore atque inopia refecit.
カエサルはアワリクムに数日間滞在し、そこで大量の穀物とその他の糧食を手に入れて、疲労と欠乏から軍を回復させた。
§7.32.2Iam prope hieme confecta cum ipso anni tempore ad gerendum bellum vocaretur et ad hostem proficisci constituisset, sive eum ex paludibus silvisque elicere sive obsidione premere posset, legati ad eum principes Aeduorum veniunt oratum ut maxime necessario tempore civitati subveniat:
すでに冬もほぼ終わり、季節そのものによって戦争の遂行へと呼び求められ、敵に向かって出発することを決意したとき、――彼を沼地や森から誘い出すことができるか、あるいは包囲によって圧迫することができるか[を試みるために]――ハエドゥイ族の指導者たちが使節として彼のもとにやって来て、極めて緊迫した時期に部族を助けてくれるよう懇願した。
§7.32.3summo esse in periculo rem, quod, cum singuli magistratus antiquitus creari atque regiam potestatem annum obtinere consuessent, duo magistratum gerant et se uterque eorum legibus creatum esse dicat.
[彼らが言うには、]事態は最大の危機にある。 なぜなら、古来、一人の政務官が選出されて王の権力を1年間保持する習慣であったのに、二人の者が政務官の職に就いており、その双方ともが自分こそ法に従って選出されたと主張しているからである。
§7.32.4Horum esse alterum Convictolitavem, florentem et illustrem adulescentem, alterum Cotum, antiquissima familia natum atque ipsum hominem summae potentiae et magnae cognationis, cuius frater Valetiacus proximo anno eundem magistratum gesserit.
この二人のうち一人はコンウィクトリタウィスであり、彼は勢いがあり名声の高い若者である。 もう一人はコトゥスであり、きわめて古い家柄の生まれで、彼自身、極めて大きな権力と強力な親族を持つ人物であり、その兄弟ワレティアクスが前年に同じ政務官職を務めていた。
§7.32.5Civitatem esse omnem in armis; divisum senatum, divisum populum, suas cuiusque eorum clientelas.
部族全体が武器をとっており、元老院は分裂し、民衆も分裂し、彼ら各々が独自の被護者を擁している。
Quod si diutius alatur controversia, fore uti pars cum parte civitatis confligat.
もしこの争いがこれ以上長く助長されるならば、部族の一派ともう一派が衝突することになる。
Id ne accidat, positum in eius diligentia atque auctoritate.
それが起こらないようにすることは、カエサルの配慮と権威にかかっている[というのであった]。

語釈・文法注

  1. 7.32.1Avarici — 第二変化名詞 Avaricum の処格(地格)形式。小島や都市の名前において、「〜において」という場所を表すために用いられる。
  2. 7.32.2oratum — 動詞 oro の目的分詞(スピーヌム)の対格(第一目的分詞)。移動を表す動詞 veniunt とともに用いられ、目的「〜するために」を表す。
  3. 7.32.3summo esse in periculo rem — 前節の oratum から導かれる間接話法(oratio obliqua)の主節。対格の rem が主語、不定法現在 esse が述語動詞となり、使節たちの主張内容を示す。
  4. 7.32.5fore uti pars cum parte civitatis confligat — 未来不定法 futurum esse の代替表現である fore ut + 接続法(confligat)の構文。間接話法において「将来〜することになるだろう」という未来の帰結・結果を表す。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §7.32.1-7.32.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:7.32.1-7.32.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。