Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §6.10.1-6.10.5

スエビィ族の動向とバケニスの森への撤退

224 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルはスエビィ族の動向を知り、ウビィ族に食糧の確保と避難を命じる。その後、ウビィ族の偵察により、スエビィ族がバケニスの森の入り口で待ち伏せしているという報告を受ける。

§6.10.1Interim paucis post diebus fit ab Vbiis certior Suebos omnes in unum locum copias cogere atque eis nationibus quae sub eorum sint imperio denuntiare, ut auxilia peditatus equitatusque mittant.
その間、数日後に、カエサルはウビィ族から、スエビィ族が全員一箇所に軍勢を集めており、その支配下にある諸部族に対して歩兵と騎兵の援助軍を送るよう命じている、という知らせを受けた。
§6.10.2His cognitis rebus rem frumentariam providet, castris idoneum locum deligit;
これらのことを知ると、彼は兵糧を調達し、陣営に適した場所を選んだ。
Vbiis imperat ut pecora deducant suaque omnia ex agris in oppida conferant, sperans barbaros atque imperitos homines inopia cibariorum adductos ad iniquam pugnandi condicionem posse deduci;
そして、ウビィ族に対して、家畜を連れ出し、自らの財産すべてを耕作地から町へと運び込むよう命じた。 これは、未開で不慣れな人々が食糧不足に追い込まれ、不利な条件で戦わざるを得なくなることを期待してのことであった。
§6.10.3mandat, ut crebros exploratores in Suebos mittant quaeque apud eos gerantur cognoscant.
また、スエビィ族のもとへ頻繁に偵察兵を派遣し、彼らの間で何が行われているかを探るよう命じた。
§6.10.4Illi imperata faciunt et paucis diebus intermissis referunt: Suebos omnes, posteaquam certiores nuntii de exercitu Romanorum venerint, cum omnibus suis sociorumque copiis, quas coegissent, penitus ad extremos fines se recepisse:
彼らは命令を実行し、数日を置いて次のように報告した。 スエビィ族は全員、ローマ軍についてのより確実な知らせが届いた後、自らと同盟軍の、集めていたすべての軍勢とともに、領土の最も奥深くへと退却した。
§6.10.5silvam esse ibi infinita magnitudine, quae appellatur Bacenis; hanc longe introrsus pertinere et pro nativo muro obiectam Cheruscos ab Suebis Suebosque ab Cheruscis iniuriis incursionibusque prohibere: ad eius initium silvae Suebos adventum Romanorum exspectare constituisse.
そこにはバケニスと呼ばれる無限の大きさの森があり、これが内部へと遠く伸びており、天然の防壁として立ちふさがってケルスキィ族をスエビィ族から、またスエビィ族をケルスキィ族から、不法行為や侵略から守っている。 スエビィ族はその森の入り口でローマ軍の到来を待つことに決定した、ということである。

語釈・文法注

  1. 6.10.1fit ab Vbiis certior — 非人称的あるいは主語省略の構文。fit は不規則動詞 fio(〜になる)の直説法現在3人称単数で、形容詞比較級 certior とともに「知らされる」という意味の受動的表現をなす。文脈上の主語は前章から続くカエサル(Caesar)である。後続の対格不定詞句(Suebos... cogere... atque... denuntiare)が、知らされた内容(間接話法)を表す。
  2. 6.10.2sperans barbaros atque imperitos homines inopia cibariorum adductos ad iniquam pugnandi condicionem posse deduci — 現在分詞 sperans(〜を期待して)が主節の主語(カエサル)を修飾し、その目的語として対格不定詞句(homines... posse deduci)を従える。barbaros atque imperitos は名詞 homines を修飾する形容詞。adductos は homines にかかる完了受動分詞で、手段・原因の奪格 inopia(不足によって)を伴う。posse は助動詞的に機能し、受動不定詞 deduci(追い込まれること)を伴って「追い込まれ得る」を意味する。
  3. 6.10.4quas coegissent — 間接話法(主節の動詞は referunt)の中の従属関係節。直接話法であれば直説法(quas coegerant)となるべき箇所だが、間接話法内の従属節であるため、接続法過去完了 coegissent が用いられている。これは時制の一致(主節の歴史的現在 referunt に対する従属節の過去時制)による。
  4. 6.10.5pro nativo muro obiectam — 完了受動分詞 obiectam(横たえられた、立ちふさがった)は、対格不定詞の主語である女性単数名詞 hanc(=silvam、この森)を修飾する。pro nativo muro は「天然の壁として」あるいは「天然の壁の代わりに」という意味の前置詞句(pro + 奪格)であり、分詞の意味を限定している。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §6.10.1-6.10.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:6.10.1-6.10.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。