Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §5.9.1-5.9.8

夜間進撃と森の拠点での敵軍撃破

165 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルはブリタニアに上陸後、船の守備隊を残して夜間に進撃し、森の堅固な陣地にいた敵を第7軍団の活躍によって撃退したが、深追いは避けて陣営の設営を優先した。

§5.9.1Caesar exposito exercitu et loco castris idoneo capto, ubi ex captivis cognovit quo in loco hostium copiae consedissent, cohortibus decem ad mare relictis et equitibus trecentis, qui praesidio navibus essent, de tertia vigilia ad hostes contendit, eo minus veritus navibus, quod in litore molli atque aperto deligatas ad ancoram relinquebat,
カエサルは軍を上陸させ、露営に適した場所を確保すると、敵の軍勢がどこに陣を敷いているかを捕虜から聞き出し、海辺に10個コホルスと300騎の騎兵を船の守備隊として残した上で、第三夜警時のころ敵に向かって進撃した。 船については、それらを穏やかで開けた砂浜に錨でつないだまま残していくため、それだけ不安が少なかったのである。
§5.9.2et praesidio navibus Q. Atrium praefecit.
そして、クィントゥス・アトリウスを船の守備の指揮官に任命した。
Ipse noctu progressus milia passuum circiter XII hostium copias conspicatus est.
カエサル自身は夜間に約12マイル進み、敵の軍勢を目撃した。
§5.9.3Illi equitatu atque essedis ad flumen progressi ex loco superiore nostros prohibere et proelium committere coeperunt.
敵は騎兵と戦車を擁して川へと進出し、高地から我が軍を阻んで戦闘を交え始めた。
§5.9.4Repulsi ab equitatu se in silvas abdiderunt, locum nacti egregie et natura et opere munitum, quem domestici belli, ut videbantur, causa iam ante praeparaverant;
騎兵によって撃退されると、彼らは森の中に身を隠した。 そこは自然の地形によっても人工の工作によっても実に見事に防備を固められた場所であり、彼らは、そう見受けられるところでは、国内の戦争のためにすでに以前から準備していたのである。
§5.9.5nam crebris arboribus succisis omnes introitus erant praeclusi.
というのも、多くの木が伐り倒されて、すべての入り口が塞がれていたからである。
§5.9.6Ipsi ex silvis rari propugnabant nostrosque intra munitiones ingredi prohibebant.
敵は森の中からまばらに防戦し、我が軍が防御壁の中に入るのを阻んだ。
§5.9.7At milites legionis septimae, testudine facta et aggere ad munitiones adiecto, locum ceperunt eosque ex silvis expulerunt paucis vulneribus acceptis.
しかし第7軍団の兵士たちは、テストゥド(亀甲陣)を組み、防御壁に対して土塁を築き上げて、その場所を占領し、わずかな負傷者を出しただけで彼らを森から追い払った。
§5.9.8Sed eos fugientes longius Caesar prosequi vetuit, et quod loci naturam ignorabat, et quod magna parte diei consumpta munitioni castrorum tempus relinqui volebat.
しかし、カエサルは逃げる彼らをそれ以上深く追撃することを禁じた。 それは土地の状況を知らなかったためでもあり、また一日の大部分が費やされたので、陣営の補強のための時間を残しておきたいと望んだためでもあった。

語釈・文法注

  1. 5.9.1eo minus veritus navibus — eoは比較級minusを修飾する「程度の差の奪格」(あるいは原因の奪格)で、「それだけ〜ない」の意。navibusは心理感情を表す分詞veritus(脱言動詞vereorの完了分詞で、ここでは現在分詞のように「恐れて」の意)が取る「関心の与格」であり、船に対する懸念を表す。
  2. 5.9.1praesidio navibus — 二重与格の構文。目的の与格praesidio(守備として)と、基準・関心の与格navibus(船のために、船に対して)が組み合わさっている。
  3. 5.9.4ut videbantur — 動詞videor(見える、思われる)の個人称構文。主語は主節と同じく「彼ら(敵兵)」であり、直訳すると「彼らが(準備したように)見えたように」となるが、自然な各国語では「〜と思われるところでは」のように非人称的に訳される。
  4. 5.9.6rari — 主語ipsiに一致する形容詞の叙述的用法。「まばらな彼らが防戦した」ではなく、「彼らはまばらに(散開して)防戦した」という主語の状態・様態を表す。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §5.9.1-5.9.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:5.9.1-5.9.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。