Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §5.10.1-5.10.3

追撃の開始と暴風雨による船団破船の報

166 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルは翌朝に追撃部隊を派遣したが、彼らが出発して間もなく、前夜の激しい嵐によって船団が壊滅的な打撃を受けたという報告がアトリウスから届く。

§5.10.1Postridie eius diei mane tripertito milites equitesque in expeditionem misit, ut eos qui fugerant persequerentur.
その翌朝、カエサルは歩兵と騎兵を三隊に分けて派遣し、逃走した敵を追撃させた。
§5.10.2His aliquantum itineris progressis, cum iam extremi essent in prospectu, equites a Quinto Atrio ad Caesarem venerunt, qui nuntiarent superiore nocte maxima coorta tempestate prope omnes naves adflictas atque in litore eiectas esse, quod neque ancorae funesque subsisterent, neque nautae gubernatoresque vim tempestatis pati possent;
彼らがいくらかの道を進み、ちょうど最後尾の兵がまだ目に見えるところにいた時、クィントゥス・アトリウスのもとから騎兵たちがカエサルのもとにやって来て、前夜に非常に激しい嵐が起こり、ほぼすべての船が損壊して海岸に打ち上げられたこと、なぜなら錨も綱も耐えられず、水夫や舵手たちも嵐の威力に抗しきれなかったからであると報告した。
§5.10.3itaque ex eo concursu navium magnum esse incommodum acceptum.
したがって、それら船同士の衝突によって大きな損害が生じた、と。

語釈・文法注

  1. §5.10.2His aliquantum itineris progressis — 独立奪格構文。名詞(代名詞)主格に代わる奪格の His(直前の milites equitesque を指す)と、完了分詞奪格 progressis からなる。aliquantum は中性単数対格で、部分属格 itineris を伴い、「いくらかの距離を」という副詞的・領域的な広がりを表す。
  2. §5.10.2cum iam extremi essent in prospectu — cum は時を表す接続詞で、接続法未完了過去 essent を伴う。extremi(最後尾の者たち)の解釈には、ローマ軍の追撃部隊の最後尾とする説と、逃げる敵の最後尾とする説があるが、ここではローマ軍がまだ陣営から見えるほど近い距離にいたという緊迫した状況を示すため、ローマ軍の最後尾と解するのが一般的である。
  3. §5.10.2qui nuntiarent — 関係代名詞 qui に接続法未完了過去 nuntiarent が続く、目的を表す関係節(ut ii nuntiarent と同等)。
  4. §5.10.3magnum esse incommodum acceptum — nuntiarent に導かれる間接話法の対格不定詞構文(A.C.I.)が itaque を伴って継続している。acceptum の後には助動詞 esse が省略されており、magnum incommodum がその主語対格である。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §5.10.1-5.10.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:5.10.1-5.10.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。