Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §5.16.1-5.16.4

ブリタンニア軍の遊撃戦術とローマ軍の苦戦

172 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

ブリタニア軍の戦車を用いた変則的な戦術に対し、重装備のローマ重装歩兵や、敵の偽装退却に翻弄される騎兵がいかに苦戦したかが分析され、敵の柔軟な遊撃戦術が説明される。

§5.16.1Toto hoc in genere pugnae, cum sub oculis omnium ac pro castris dimicaretur, intellectum est nostros propter gravitatem armorum, quod neque insequi cedentes possent neque ab signis discedere auderent, minus aptos esse ad huius generis hostem, §5.16.2equites autem magno cum periculo proelio dimicare, propterea quod illi etiam consulto plerumque cederent et, cum paulum ab legionibus nostros removissent, ex essedis desilirent et pedibus dispari proelio contenderent.
このような種類の戦闘の全体において、全員の目の前、かつ陣地の手前で戦いが繰り広げられたため、次のことが明らかになった。 すなわち、我が軍の兵士たちは、武具が重いために、退却する敵を追撃することもできず、軍旗から離れることもあえてしなかったため、この種の敵に対してあまり適していないということ、また、騎兵たちも非常に大きな危険を冒して戦闘を行っているということである。 なぜなら、敵はしばしば計画的に退却し、我が軍の騎兵を軍団から少し引き離すと、戦車から飛び降りて、徒歩で、きわめて不均衡な戦闘を挑んできたからである。
§5.16.3Equestris autem proeli ratio et cedentibus et insequentibus par atque idem periculum inferebat.
他方、騎兵戦のあり方は、退却する者にとっても追撃する者にとっても、等しく同一の危険をもたらしていた。
§5.16.4Accedebat huc ut numquam conferti sed rari magnisque intervallis proeliarentur stationesque dispositas haberent, atque alios alii deinceps exciperent, integrique et recentes defetigatis succederent.
これに加えて、彼らは決して密集せず、まばらに、かつ大きな間隔をあけて戦い、要所に交代要員を配置して、次々と互いを交代させ、疲弊した者たちに対して、無傷 of 新鮮な兵が救援に入るようになっていた。

語釈・文法注

  1. 5.16.1intellectum est nostros... minus aptos esse..., equites autem... dimicare — 非人称の主動詞 intellectum est(分かった、明らかになった)に対し、対格不定詞句(対格+不定詞)が2つ並列して主語節を構成している。1つ目は nostros... minus aptos esse(我が軍の兵[歩兵]が適していないこと)、2つ目は §5.16.2 の equites... dimicare(騎兵が戦っていること)。
  2. 5.16.2pedibus dispari proelio contenderent — pedibus(足で、すなわち徒歩で)は手段の奪格。dispari proelio(不均等な戦闘で、すなわちローマ騎兵にとって著しく不利な条件の戦闘で)は状況・様態の奪格。敵は機動性の高い戦車から降りて徒歩で戦うため、機動力を奪われたローマ騎兵に対して優位に立ったことを意味する。
  3. 5.16.4Accedebat huc ut... — 非人称表現で「これに〜という事実が加わっていた」を意味する。ut は結果・実質を示す接続詞で、接続法(proeliarentur, haberent, exciperent, succederent)を伴う名詞節を導き、accedebat の実質的な主語となっている。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §5.16.1-5.16.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:5.16.1-5.16.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。