Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §5.11.1-5.11.9

船団の修繕とカッシウェラウヌスとの対峙

167 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルは船の損害を確認し、工作兵を集めて修理と陣営の強固な補強を行わせる。その後、ブリタンニア人の総大将となったカッシウェラウヌスの待つ戦地へと再び向かう。

§5.11.1His rebus cognitis Caesar legiones equitatumque revocari atque in itinere resistere iubet, ipse ad naves revertitur;
\nこれらのことを知ると、カエサルは軍団と騎兵を呼び戻し、行軍の途中でとどまるよう命じ、自身は船のもとへと引き返す。
§5.11.2eadem fere quae ex nuntiis litterisque cognoverat coram perspicit, sic ut amissis circiter XL navibus reliquae tamen refici posse magno negotio viderentur.
\n\n彼は、使者や手紙から知っていたのとほぼ同じ状況を自ら目の当たりにした。 その結果、約四十隻の船が失われたものの、残りの船は多大な労力をかければ修理可能であると思われた。
§5.11.3Itaque ex legionibus fabros deligit et ex continenti alios arcessi iubet;
\n\nそれゆえ、彼は軍団の中から工作兵を選び出し、大陸から別の者たちを呼び寄せるよう命じる。
§5.11.4Labieno scribit, ut quam plurimas posset eis legionibus, quae sunt apud eum, naves instituat.
\n\nラビエヌスには、彼のもとにあるそれらの軍団によって、できるだけ多くの船を建造するようにと書き送る。
§5.11.5Ipse, etsi res erat multae operae ac laboris, tamen commodissimum esse statuit omnes naves subduci et cum castris una munitione coniungi.
\n\n彼自身は、その作業が多大な労力と労働を要するものであったけれども、すべての船を陸に引き上げ、一つの防御壁によって陣営と結合することが最も適切であると決定した。
§5.11.6In his rebus circiter dies X consumit ne nocturnis quidem temporibus ad laborem militum intermissis.
\n\nこれらのことに、夜間でさえ兵士たちの作業を中断することなく、約十日間を費やす。
§5.11.7Subductis navibus castrisque egregie munitis easdem copias, quas ante, praesidio navibus reliquit: ipse eodem unde redierat proficiscitur.
\n\n船を引き上げ、陣営を極めて強固に補強すると、以前と同じ部隊を船の守備として残し、彼自身は引き返してきたのと同じ場所へと出発する。
§5.11.8Eo cum venisset, maiores iam undique in eum locum copiae Britannorum convenerant summa imperi bellique administrandi communi consilio permissa Cassivellauno, cuius fines a maritimis civitatibus flumen dividit, quod appellatur Tamesis, a mari circiter milia passuum LXXX.
\n\n彼がそこに到着したときには、最高指揮権と戦争の遂行が共同の決議によってカッシウェラウヌスに委ねられており、すでに四方からより大きなブリタンニア人の軍勢がその場所に集まっていた。 この者の領土は、海から約八十マイルのところを流れる、タメシスと呼ばれる川によって、海沿いの諸国家から隔てられている。
§5.11.9Huic superiore tempore cum reliquis civitatibus continentia bella intercesserant;
\n\nこの者には、以前は他の諸国家との間に絶え間ない戦争が続いていた。
sed nostro adventu permoti Britanni hunc toti bello imperioque praefecerant.
しかし、我々の到来に動揺したブリタンニア人たちは、この者を戦争全体と指揮の長に据えていた。

語釈・文法注

  1. §5.11.1revocari atque in itinere resistere — 動詞 `iubet`(命じる)の目的語となる対格不定詞構文において、`legiones equitatumque` が共通の意味上の主語(対格)であるが、`revocari` は受動不定詞(呼び戻される)であり、`resistere` は能動不定詞(とどまる)である。このように態の異なる不定詞が並列されている点に注意。
  2. §5.11.2reliquae tamen refici posse magno negotio viderentur — 結果の接続詞 `ut` に導かれる節の中で、`reliquae`(残りの船が)が主動詞 `viderentur` の主語であり、`refici posse`(修理され得ること)が `viderentur` の補語(主格補語となる不定詞句)として機能している。`magno negotio` は「多大な困難を伴って」を意味する様態の奪格。
  3. §5.11.5multae operae ac laboris — 性質の属格(genitivus qualitatis)。繋ぎ動詞 `erat` の補語として機能し、「多大な労力と労働を要する(性質の)もの」を表す。
  4. §5.11.7praesidio navibus — 「二重与格」の構文。`praesidio` は目的を表す与格(守備のために)、`navibus` は利害関係者を表す与格(船のために)であり、全体として「船を保護するための守備隊として」を意味する。
  5. §5.11.8summa imperi bellique administrandi communi consilio permissa Cassivellauno — 独立奪格。主語である名詞 `summa`(最高指揮権)に、形容詞として機能する完了分詞 `permissa`(委ねられた)が一致(女性単数奪格)している。`belli administrandi` は動形容詞(ゲルンディウム的形容詞)の属格で、`imperi` と並列されて `summa` に係っている。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §5.11.1-5.11.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:5.11.1-5.11.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。