Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §4.29.1-4.29.4

満月の高潮と嵐によるローマ艦隊の壊滅的被害

147 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

ブリタニア上陸直後の満月の夜、高潮と大嵐が重なってローマ軍の軍船と輸送船に多大な被害が生じ、食糧も不十分なまま帰還手段を失った全軍に大きな動揺が広がる。

§4.29.1Eadem nocte accidit ut esset luna plena, qui dies maritimos aestus maximos in Oceano efficere consuevit, nostrisque id erat incognitum.
同じ夜、満月になるということが起こったが、この日は大洋において最大の満潮を引き起こすのが常であり、そのことは我々の兵には知られていなかった。
§4.29.2Ita uno tempore et longas naves, [quibus Caesar exercitum transportandum curaverat,] quas Caesar in aridum subduxerat, aestus complebat, et onerarias, quae ad ancoras erant deligatae, tempestas adflictabat, neque ulla nostris facultas aut administrandi aut auxiliandi dabatur.
このようにして、同時に、カイサルが陸に引き揚げていた軍船[これらによってカイサルは軍隊を輸送させるように手配していたのであるが]を潮が満たし、錨に繋ぎ止められていた輸送船を嵐が打ちのめし、我々の兵には、船を操縦することも援助することも、いかなる機会も与えられなかった。
§4.29.3Compluribus navibus fractis, reliquae cum essent funibus, ancoris reliquisque armamentis amissis ad navigandum inutiles, magna, id quod necesse erat accidere, totius exercitus perturbatio facta est.
多くの船が破壊され、残りの船も、綱や錨やその他の装備を失って航行に役立たなくなっていたので、必然的に起こるべきことであったが、全軍に大きな動揺が生じた。
§4.29.4Neque enim naves erant aliae quibus reportari possent, et omnia deerant quae ad reficiendas naves erant usui, et, quod omnibus constabat hiemari in Gallia oportere, frumentum in his locis in hiemem provisum non erat.
というのも、彼らを連れ戻すことができるような他の船はなく、船を修理するのに役立つあらゆるものが不足しており、さらに、ガリアで冬を越さねばならないことは誰の目にも明らかであったため、これらの場所には冬に備えての食糧が用意されていなかったからである。

語釈・文法注

  1. 4.29.1qui dies — 関係形容詞としての用法で、直前の満月(luna plena)の時期または満月の日を指す。英語の「and this day」に相当する。
  2. 4.29.2exercitum transportandum curaverat — 動詞 curare +動名詞(未来受動分詞)の対格の構文で、「〜させるように手配する、管理する」という意味を表す。
  3. 4.29.3id quod necesse erat accidere — id quod は先行する事態(全軍の動揺)を受けて挿入的に説明する関係節。「そうなることが不可避であったことだが」の意。
  4. 4.29.4hiemari in Gallia oportere — 非人称動詞 oportere の主語となる不定詞句。hiemari は自動詞 hiemare(冬を越す)の非人称受動不定詞であり、「ガリアで冬越しがなされるべきであること」を意味する。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §4.29.1-4.29.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:4.29.1-4.29.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。