Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §4.30.1-4.30.3

ブリタンニア首長たちの再反乱の企図

148 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

ローマ軍の窮状を察したブリタンニアの首長たちは、反乱を再開して補給を断ち、戦いを冬まで引き延ばそうと企て、密かに撤退を開始する。

§4.30.1Quibus rebus cognitis, principes Britanniae, qui post proelium ad Caesarem convenerant, inter se conlocuti, cum et equites et naves et frumentum Romanis deesse intellegerent et paucitatem militum ex castrorum exiguitate cognoscerent, quae hoc erant etiam angustior quod sine impedimentis Caesar legiones transportaverat, §4.30.2optimum factu esse duxerunt rebellione facta frumento commeatuque nostros prohibere et rem in hiemem producere, quod his superatis aut reditu interclusis neminem postea belli inferendi causa in Britanniam transiturum confidebant.
これらのことを知って、戦いの後にカイサルのもとに集まっていたブリタンニアの首長たちは、互いに話し合い、ローマ軍には騎兵も船も食糧も不足していると理解し、また陣営の狭さから兵士の少なさを知ったので(この陣営は、カイサルが重装荷物なしに軍団を輸送していたという理由によって、いっそう狭かったのであるが)、反乱を起こして、我が軍を食糧や補給から遮断し、事態を冬まで引き延ばすことが、なすべき最善のことであると考えた。 なぜなら、彼らを打ち負かすか、あるいは退路を断ってしまえば、その後は戦争を仕掛けるためにブリタンニアに渡ってくる者は誰もいないだろうと確信していたからである。
§4.30.3Itaque rursus coniuratione facta paulatim ex castris discedere et suos clam ex agris deducere coeperunt.
それゆえ、再び同盟を結び、徐々に陣営から立ち去り、自らの民を密かに耕作地から連れ出し始めた。

語釈・文法注

  1. §4.30.1quae hoc erant etiam angustior quod — quae の先行詞は castrorum(castra 陣営、中性複数)。hoc は程度または原因の指示奪格で、後続の quod 節(原因)と相関し、「〜という理由によって、それだけいっそう(狭かった)」という関係を示す。angustior は写本によっては中性複数主格の angustiora と表記され、quae に呼応する。
  2. §4.30.2optimum factu — factu は動詞 facio のスピーヌム(目的格)奪格形で、形容詞 optimum を修飾して「行うにおいて最も良い、なすべき最善の」という制限・観点を表す。
  3. §4.30.2his superatis aut reditu interclusis — 代名詞 his(ローマ軍を指す)および名詞 reditu(退路、帰還)を伴う独立奪格(ablative absolute)構文。ここでは条件「もし彼らを打ち負かすか、あるいは退路を断つならば」の意味で機能している。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §4.30.1-4.30.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:4.30.1-4.30.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。