Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §4.17.1-4.17.10

ライン川架橋の決断と木造橋の設計構造

135 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カイサルはライン川に船ではなく堅固な木造の橋を架けることを決意し、傾斜させた一対の木杭、梁、締結具、および上流・下流の防護用の杭からなる複雑かつ強固な架橋構造の設計と仕組みについて詳述する。

§4.17.1Caesar his de causis quas commemoravi Rhenum transire decreverat;
カイサルは、私が言及したこれらの理由からライン川を渡ることを決意していた。
sed navibus transire neque satis tutum esse arbitrabatur neque suae neque populi Romani dignitatis esse statuebat.
しかし、船で渡ることは十分に安全であるとは考えておらず、また彼自身の、あるいはローマ人民の威信にふさわしいとも判断していなかった。
§4.17.2Itaque, etsi summa difficultas faciendi pontis proponebatur propter latitudinem, rapiditatem altitudinemque fluminis, tamen id sibi contendendum aut aliter non traducendum exercitum existimabat.
それゆえ、川の幅、流れの速さ、そして深さのために、橋を建設することは極めて困難であると思われたものの、それでも彼はそのことに全力を尽くさねばならず、さもなければ軍を渡らせるべきではないと考えていた。
§4.17.3Rationem pontis hanc instituit.
彼は橋の設計を次のように定めた。
Tigna bina sesquipedalia paulum ab imo praeacuta dimensa ad altitudinem fluminis intervallo pedum duorum inter se iungebat.
下部を少し尖らせ、川の深さに合わせて寸法を測った厚さ1.5フィートの2本ずつの材木を、2フィートの間隔を空けて互いに結合させた。
§4.17.4Haec cum machinationibus immissa in flumen defixerat fistucisque adegerat, non sublicae modo derecte ad perpendiculum, sed prone ac fastigate, ut secundum naturam fluminis procumberent,
これらを起重機によって川の中に降ろして固定し、杭打ち機で打ち込んだ。 それは普通の杭のように垂直に真っ直ぐ立てるのではなく、川の流れに従って傾くように、前方へ斜めに傾斜させて打ち込まれた。
§4.17.5iis item contraria duo ad eundem modum iuncta intervallo pedum quadragenum ab inferiore parte contra vim atque impetu fluminis conversa statuebat.
さらに、これらと対向する2本の材木を、同様の方法で結合させて、下流側で40フィートの間隔を置いて、川の勢いと激流に向き合うように傾けて設置した。
§4.17.6Haec utraque insuper bipedalibus trabibus immissis, quantum eorum tignorum iunctura distabat, binis utrimque fibulis ab extrema parte distinebantur;
これら両方の一対の材木は、その上部に、それらの材木の接合部の幅に合わせた厚さ2フィートの梁を通し、その端部を両側から2本の留め金で固定して間隔を保たせた。
§4.17.7quibus disclusis atque in contrariam partem revinctis, tanta erat operis firmitudo atque ea rerum natura ut, quo maior vis aquae se incitavisset, hoc artius inligata tenerentur.
これらが引き離され、かつ反対方向に締め付けられていたため、構造の堅固さとその仕組みの性質は、水の勢いが激しくなればなるほど、いっそう固く締め付けられて保持されるほどのものであった。
§4.17.8Haec derecta materia iniecta contexebantur ac longuriis cratibusque consternebantur;
これらは直角に渡された材木を載せることで連結され、さらにその上に長木と粗朶の敷物が敷き詰められた。
§4.17.9ac nihilo setius sublicae et ad inferiorem partem fluminis oblique agebantur, quae pro ariete subiectae et cum omni opere coniunctae vim fluminis exciperent,
それにもかかわらず、川の下流側にも斜めに杭が打ち込まれた。 これらはバットレスのように下に配置され、構造全体と結合されることで、川の水圧を受け止めるようになっていた。
§4.17.10et aliae item supra pontem mediocri spatio, ut, si arborum trunci sive naves deiciendi operis causa essent a barbaris missae, his defensoribus earum rerum vis minueretur neu ponti nocerent.
また同様に、橋の上流側の適当な距離のところにも他の杭が設置された。 これは、もし蛮族が橋を破壊する目的で樹木の幹や船を流してきたとしても、これらの防護物によってそれらの衝撃を和らげ、橋を損なわないようにするためであった。

語釈・文法注

  1. 4.17.1dignitatis — 名詞 dignitatis は所有属格(性質・本分)の叙述用法であり、非人称的に neque suae neque populi Romani dignitatis esse(彼自身の、あるいはローマ人民の尊厳にふさわしくない)という叙述的意味を成す。
  2. 4.17.2id sibi contendendum aut aliter non traducendum exercitum — 動形容詞(接尾辞 -ndus)を用いた対格不定詞構文(esse の省略)であり、主文の動詞 existimabat に支配されている。行為者は与格の sibi(彼にとって)で示され、「そのことに全力を尽くさねばならず、さもなければ軍を渡らせるべきではない」という義務・当然を表す。
  3. 4.17.3dimensa — 形式動詞 dimetior の完了分詞であるが、ここでは受動(「測定された」)の意味で用いられている。これは一部の形式動詞の完了分詞に見られる特徴である。
  4. 4.17.7quibus disclusis atque in contrariam partem revinctis — 独立奪格構文(ablative absolute)。関係代名詞 quibus は連結用法(relative connection)として機能し、文頭で前文の fibulis(留め金)または tignis(材木)を指す。
  5. 4.17.10deiciendi operis causa — 動形容詞 deiciendi が名詞 operis と性・数・格で一致し、後置される causa と共に用いられて目的(「構造物を破壊するために」)を表す慣用表現。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §4.17.1-4.17.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:4.17.1-4.17.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。