Humanitext Reader

율리우스 카이사르 · 갈리아 전기 §4.17.1-4.17.10

라인강 가교 결정과 목조 다리의 구조적 설계

404개 구절 중 135번째 · 라틴어

요약

카이사르는 라인강을 배가 아닌 견고한 목조 다리를 가설하여 건너기로 결정하고, 사선으로 박은 버팀목, 가로보, 조임쇠, 방호용 말뚝 등 복잡하고 튼튼한 교량 설계와 과학적 구조에 대해 상세히 기술한다.

§4.17.1Caesar his de causis quas commemoravi Rhenum transire decreverat;
카이사르는 내가 언급한 이와 같은 이유들로 라인강을 건너기로 결심했다.
sed navibus transire neque satis tutum esse arbitrabatur neque suae neque populi Romani dignitatis esse statuebat.
그러나 배로 건너는 것은 충분히 안전하지 않다고 생각했고, 자신이나 로마 인민의 위신에도 어울리지 않는다고 판정했다.
§4.17.2Itaque, etsi summa difficultas faciendi pontis proponebatur propter latitudinem, rapiditatem altitudinemque fluminis, tamen id sibi contendendum aut aliter non traducendum exercitum existimabat.
그리하여 강 폭과 유속, 깊이 때문에 교량을 가설하는 일이 지극히 곤란할 것으로 예상되었음에도, 그는 이 일을 완수해내려 노력해야 하며, 그렇지 않다면 군대를 건너게 하지 말아야 한다고 판단했다.
§4.17.3Rationem pontis hanc instituit.
그는 교량의 가설 방식을 다음과 같이 정했다.
Tigna bina sesquipedalia paulum ab imo praeacuta dimensa ad altitudinem fluminis intervallo pedum duorum inter se iungebat.
아래쪽을 조금 뾰족하게 깎고 강의 깊이에 맞추어 치수를 잰 1.5피트 두께의 버팀목 두 개를 한 쌍으로 하여, 서로 2피트의 간격을 두고 연결했다.
§4.17.4Haec cum machinationibus immissa in flumen defixerat fistucisque adegerat, non sublicae modo derecte ad perpendiculum, sed prone ac fastigate, ut secundum naturam fluminis procumberent,
이것들을 기계를 사용해 강 안으로 내린 다음 고정하고 기둥박기틀로 쳐서 박았는데, 보통의 말뚝처럼 수직으로 곧게 세운 것이 아니라, 강의 흐름을 따라 기울어지도록 앞쪽으로 비스듬히 경사지게 박았다.
§4.17.5iis item contraria duo ad eundem modum iuncta intervallo pedum quadragenum ab inferiore parte contra vim atque impetu fluminis conversa statuebat.
이와 대면하도록, 동일한 방식으로 연결된 다른 두 개의 버팀목을 아래쪽에서 40피트의 간격을 두고, 강의 힘과 격류에 맞서 마주 보도록 설치했다.
§4.17.6Haec utraque insuper bipedalibus trabibus immissis, quantum eorum tignorum iunctura distabat, binis utrimque fibulis ab extrema parte distinebantur;
이 양쪽의 버팀목들 위로, 그 결합된 버팀목들 사이의 간격만큼의 크기를 가진 2피트 두께의 가로보를 끼워 넣고, 그 끝부분을 양쪽에서 각각 두 개의 조임쇠로 단단히 고정하여 간격을 유지하게 했다.
§4.17.7quibus disclusis atque in contrariam partem revinctis, tanta erat operis firmitudo atque ea rerum natura ut, quo maior vis aquae se incitavisset, hoc artius inligata tenerentur.
이것들이 서로 벌어지고 동시에 반대 방향으로 단단히 묶여 있었기 때문에, 구조물의 견고함과 그 역학적 성질은 물의 힘이 더 강하게 몰아칠수록 한층 더 단단하게 결합되어 유지될 정도였다.
§4.17.8Haec derecta materia iniecta contexebantur ac longuriis cratibusque consternebantur;
이것들은 나란히 놓인 목재를 얹음으로써 서로 연결되었고, 그 위에는 긴 나뭇가지와 격자 모양의 섶나무판이 깔렸다.
§4.17.9ac nihilo setius sublicae et ad inferiorem partem fluminis oblique agebantur, quae pro ariete subiectae et cum omni opere coniunctae vim fluminis exciperent,
그럼에도 불구하고, 강 하류 쪽에도 대각선 방향으로 말뚝들을 박아 넣었는데, 이것들은 마치 버팀벽처럼 아래쪽에 배치되어 전체 구조물과 결합됨으로써 강의 충격을 받아내는 역할을 했다.
§4.17.10et aliae item supra pontem mediocri spatio, ut, si arborum trunci sive naves deiciendi operis causa essent a barbaris missae, his defensoribus earum rerum vis minueretur neu ponti nocerent.
또한 이와 마찬가지로 교량 상류에도 적당한 거리를 두고 다른 말뚝들을 설치했는데, 이는 야만인들이 구조물을 파괴할 목적으로 나무 밑동이나 배를 떠내려 보낼지라도, 이 방호물들이 지켜줌으로써 그것들의 파괴력을 약화시키고 다리에 해를 끼치지 못하게 하기 위함이었다.

어휘·문법 주석

  1. 4.17.1dignitatis — 명사 dignitatis는 소유속격(혹은 성질속격)의 서술적 용법이며, 비인칭적으로 neque suae neque populi Romani dignitatis esse(그 자신의, 혹은 로마 인민의 위신에 어울리는 것이 아니다)라는 서술적 의미를 나타낸다.
  2. 4.17.2id sibi contendendum aut aliter non traducendum exercitum — 이 구문은 주동사 existimabat에 지배받는 대격 부정사 구문으로, 당위를 나타내는 동형용사(gerundive) 뒤에 esse가 생략된 형태이다. 행위자는 여격 sibi(그에게)로 표시되어, '그 일에 전력을 다해야 하며, 그렇지 않으면 군대를 건너게 하지 말아야 한다'는 의미를 나타낸다.
  3. 4.17.3dimensa — dimensa는 형식동사(deponent verb) dimetior의 완료분사이나, 여기서는 피동의 의미('측정된', '치수가 재어진')로 사용되었다. 이는 일부 형식동사의 완료분사에서 발견되는 특징이다.
  4. 4.17.7quibus disclusis atque in contrariam partem revinctis — 이 구문은 독립탈격 구문(ablative absolute)이다. 관계대명사 quibus는 연결 용법(relative connection)으로 사용되어 문두에서 앞 문장의 조임쇠(fibulis) 혹은 버팀목(tignis)을 가리킨다.
  5. 4.17.10deiciendi operis causa — 동형용사 deiciendi가 명사 operis와 성·수·격이 일치하여, 후치하는 causa와 함께 쓰여 목적('구조물을 파괴하기 위하여')을 나타내는 동형용사 구문이다.

이 구절 인용하기

율리우스 카이사르, 갈리아 전기 §4.17.1-4.17.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:4.17.1-4.17.10

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.