Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §4.13.1-4.13.6

ゲルマン人首長らの拘留とカエサルの進軍

131 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カイサルは、計略を巡らせて休戦を破ったゲルマニ人を不信とし、交渉の余地はないと判断する。翌朝、ゲルマニ人の首長や長老たちが直接陣営を訪れると、カイサルは彼らを捕らえ、全軍を出撃させた。

§4.13.1Hoc facto proelio Caesar neque iam sibi legatos audiendos neque condiciones accipiendas arbitrabatur ab iis qui per dolum atque insidias petita pace ultro bellum intulissent;
この戦闘が行われた後、カイサルは、計略と陰謀によって和平を求めながら自ら進んで戦争を仕掛けてきた者たちからの使節にはもはや耳を貸すべきではなく、条件も受け入れるべきではないと考えた。
§4.13.2expectare vero dum hostium copiae augerentur equitatus reverteretur summae dementiae esse iudicabat,
しかし、敵の軍勢が増強され、騎兵が戻るまで待つことは、極限の愚行であると判断した。
§4.13.3et cognita Gallorum infirmitate quantum iam apud eos hostes uno proelio auctoritatis essent consecuti sentiebat; quibus ad consilia capienda nihil spatii dandum existimabat.
そして、ガリア人の意志の弱さを知っていたので、あの敵がたった一度の戦闘によって、すでにガリア人の間でどれほどの威信を獲得したかを感じ取っており、彼らに計画を立てるためのいかなる猶予も与えるべきではないと考えていた。
§4.13.4His constitutis rebus et consilio cum legatis et quaestore communicato, ne quem diem pugnae praetermitteret, oportunissima res accidit, quod postridie eius diei mane eadem et perfidia et simulatione usi Germani frequentes, omnibus principibus maioribusque natu adhibitis, ad eum in castra venerunt,
これらのことを決定し、使節たちおよび財務官と方針を共有した上で、戦闘の日を一日たりとも無駄にしないようにしていたところ、きわめて好都合な出来事が起こった。 すなわち、翌日の朝、同じ不誠実さと偽善を用いて、ゲルマニ人が、すべての首長や長老たちを同伴させて、大挙して陣営の彼のところへとやって来たのである。
§4.13.5simul, ut dicebatur, sui purgandi causa, quod contra atque esset dictum et ipsi petissent, proelium pridie commisissent, simul ut, si quid possent, de indutiis fallendo impetrarent.
それは、口実に言われていたところでは、前日、合意されたことや自分たちが求めたこととは反対に戦闘を始めてしまったことについて、自らの身を弁明するためであり、同時にまた、もしできることなら、欺くことによって休戦に関する合意を取り付けるためでもあった。
§4.13.6Quos sibi Caesar oblatos gavisus illos retineri iussit;
彼らが自らの前に現れたことを喜んだカイサルは、彼らを拘留するように命じた。
ipse omnes copias castris eduxit equitatumque, quod recenti proelio perterritum esse existimabat, agmen subsequi iussit.
そして、彼自身は全軍勢を陣営から引き出し、先の戦闘によって怯えていると彼が考えていた騎兵には、本隊の後を追うように命じた。

語釈・文法注

  1. 4.13.1sibi legatos audiendos — 動形容詞(接尾辞 -ndus)を用いた受動的必要・義務の構文であり、対格不定詞句(esse の省略)を構成して動詞 arbitrabatur に依存している。与格の sibi は行為の主体(行為者の与格)を示す。
  2. 4.13.2summae dementiae — 述語的属格(性質の属格)。不定詞句である expectare...reverteretur が主語であり、それが「最たる愚行[の属格]に属する」ことを表す。
  3. 4.13.3quibus — 関係代名詞の連結用法の与格で、先行詞は文脈上ガリア人(Gallorum)を指す。動形容詞句 nihil spatii dandum [esse] に対する「〜に与えられるべき」という与格(行為者の与格、あるいは間接目的語)。
  4. 4.13.5sui purgandi — 再帰代名詞の属格複数である sui に対し、動形容詞 purgandus の単数中性属格 purgandi が一致するラテン語特有の慣用表現。複数名詞(代名詞)であっても、形式上は単数中性として一致させる規則に従っている。
  5. 4.13.6Quos sibi Caesar oblatos gavisus — Quos は関係代名詞の連結用法(「そして彼らを」)。gavisus(gaudeo の分詞)は分詞(対格不定詞に準ずる構文)として quos oblatos [esse](彼らが提示されたこと/自らの前に現れたこと)を目的語に取っている。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §4.13.1-4.13.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:4.13.1-4.13.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。