Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §4.12.1-4.12.6

ゲルマン人騎兵の不意打ちとピソーの戦死

130 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

ゲルマン人は和平交渉中でありながら、少数の騎兵でローマの優勢な騎兵を急襲して敗走させた。この戦闘で、勇敢なアキタニア人ピソーとその兄弟を含む七十四名のローマ騎兵が犠牲となった。

§4.12.1At hostes, ubi primum nostros equites conspexerunt, quorum erat V milium numerus, cum ipsi non amplius DCCC equites haberent, quod ii qui frumentandi causa ierant trans Mosam profecti nondum redierant, nihil timentibus nostris, quod legati eorum paulo ante a Caesare discesserant atque is dies indutiis erat ab his petitus, impetu facto celeriter nostros perturbaverunt;
しかし敵は、我が方の騎兵を見るやいなや(その数は五千であったが、彼ら自身は八百以下の騎兵しか持っていなかった。 なぜなら、食糧調達のためにマース川の向こうへと出発した者たちが、まだ戻っていなかったからである)、我が方の者が何も恐れていなかったのに対して(というのも、彼らの使節たちが少し前にカイサルのもとを去ったばかりであり、その日は彼らによって休戦のために求められていたからである)、襲撃を加えて、速やかに我が方の者を混乱に陥れた。
§4.12.2rursus his resistentibus consuetudine sua ad pedes desiluerunt subfossis equis compluribus nostris deiectis reliquos in fugam coniecerunt atque ita perterritos egerunt ut non prius fuga desisterent quam in conspectum agminis nostri venissent.
我が方の者が再び抵抗すると、彼らは自らの習慣に従って馬から飛び降り、馬の腹を刺して我が方の多くの兵を落馬させ、残りの者を敗走させ、そして、あまりに恐慌に陥った彼らを追い立てたので、彼らは我が方の本隊の姿が見えるところに来るまで逃げるのをやめなかった。
§4.12.3In eo proelio ex equitibus nostris interficiuntur IIII et LXX,
この戦闘で、我が方の騎兵のうち七十四名が殺された。
§4.12.4in his vir fortissimus Piso Aquitanus, amplissimo genere natus, cuius avus in civitate sua regnum obtinuerat amicus a senatu nostro appellatus.
その中には、きわめて勇敢な男、アキタニア人のピソーがいた。 高貴な家柄の生まれで、彼の祖父は自身の部族で王位を保持し、我が国の元老院から「友」と呼ばれた人物であった。
§4.12.5Hic cum fratri intercluso ab hostibus auxilium ferret, illum ex periculo eripuit, ipse equo vulnerato deiectus, quoad potuit, fortissime restitit;
この者は、敵に包囲された兄弟に救援をもたらしたとき、彼を危険から救い出したが、自身は馬を負傷させられて落馬し、できる限り果敢に抵抗した。
§4.12.6cum circumventus multis vulneribus acceptis cecidisset atque id frater, qui iam proelio excesserat, procul animadvertisset, incitato equo se hostibus obtulit atque interfectus est.
彼が包囲され、多くの傷を負って倒れたとき、すでに戦闘から脱出していた兄弟がそれを遠くから認め、馬を急がせて敵に身を投じ、殺された。

語釈・文法注

  1. 4.12.1nihil timentibus nostris — 独立奪格構文。「我が方の者たちが何も恐れて(警戒して)いなかった状態で」を表す。直後の quod 節がその理由(使節が去ったばかりで休戦中だと思っていたこと)を説明している。
  2. 4.12.2subfossis equis compluribus nostris deiectis — 二つの独立奪格「subfossis equis」(馬の腹が下から刺されて)と「compluribus nostris deiectis」(我が方の多くの者が落馬させられて)が並置されており、前者が後者の手段または原因を表している。
  3. 4.12.2non prius fuga desisterent quam — 相関表現「non prius... quam...」(〜するまでは…しない、〜して初めて…する)を用いた結果節(ut... desisterent)。彼らは我が方の本隊が見えるところ(in conspectum agminis nostri)に達するまで逃走をやめなかった。
  4. 4.12.5Hic cum fratri intercluso ab hostibus auxilium ferret — 「Hic」はピソーを指す指示代名詞で、主節の主語。「cum」は歴史的接続法「ferret」を伴い、時間(〜したとき)または状況を表す。「fratri intercluso」は「ferret」の間接目的語(与格)で、「敵に遮断された(包囲された)兄弟に」の意。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §4.12.1-4.12.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:4.12.1-4.12.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。