Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §3.5.1-3.5.3

打開策の提案とガルバによる突撃の準備命令

94 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

激しい戦闘が6時間以上続き窮地に陥ったガルバのもとに、百人隊長バクルスとトリブヌスのウォルセヌスが駆けつけ、唯一の解決策として突撃を提案する。ガルバは兵士たちに一時休戦と回復、そして合図による突撃を命じる。

§3.5.1Cum iam amplius horis sex continenter pugnaretur, ac non solum vires sed etiam tela nostros deficerent, atque hostes acrius instarent languidioribusque nostris vallum scindere et fossas complere coepissent, resque esset iam ad extremum perducta casum,
すでに6時間以上も絶え間なく戦闘が続けられ、わが兵は体力だけでなく武器も不足し、他方で敵はさらに激しく攻め立て、わが兵の活力が衰えるにつれて、防壁を切り崩し、堀を埋め始めており、事態はすでに極限の危機に陥っていた。
§3.5.2P. Sextius Baculus, primi pili centurio, quem Nervico proelio compluribus confectum vulneribus diximus, et item C. Volusenus, tribunus militum, vir et consilii magni et virtutis, ad Galbam accurrunt atque unam esse spem salutis docent, si eruptione facta extremum auxilium experirentur.
ネルウィー族との戦いで多くの傷を負って満身創痍になったと我々が先に述べた、第一歩兵大隊の筆頭百人隊長プブリウス・セクスティウス・バクルス、および、同じく軍事トリブヌスで優れた思慮と勇気を備えた人物であるガイウス・ウォルセヌスが、ガルバのもとに駆けつけ、もし突撃を敢行して最後の手段を試みるならば、それが唯一の救いの希望であると告げた。
§3.5.3Itaque convocatis centurionibus celeriter milites certiores facit, paulisper intermitterent proelium ac tantum modo tela missa exciperent seque ex labore reficerent, post dato signo ex castris erumperent, atque omnem spem salutis in virtute ponerent.
そこで、百人隊長たちを速やかに召集した彼は、兵士たちに次のように命じた。 しばらくの間戦闘を中断し、飛んでくる武器を受け止めるだけに留めて疲労から回復し、その後に合図が与えられたら陣営から突撃し、救いの希望のすべてを自らの勇気に託すように、と。

語釈・文法注

  1. 3.5.1languidioribusque nostris — 「わが兵たちがより衰弱する中で」という絶対奪格として解釈される。主節の動作に対する付帯状況または原因を表す。一部に与格とする説もあるが、形容詞比較級を用いた名詞+形容詞の絶対奪格とする方が文脈上自然である。
  2. 3.5.2si eruptione facta extremum auxilium experirentur — 間接話法における条件節。主動詞 `docent` が歴史的現在(過去時制扱い)であるため、従属節の接続法は未完了過去形 `experirentur` となっている。`eruptione facta` は条件節の内部に埋め込まれた絶対奪格で、「突撃を敢行したならば」という仮定を表す。
  3. 3.5.3paulisper intermitterent proelium — `milites certiores facit`(兵士たちに指示する/知らせる)に続く間接命令の接続法。目的節を導く接続詞 `ut` が省略されており、`intermitterent`、`exciperent`、`reficerent`、`erumperent`、`ponerent` がすべてこの間接命令の並列構造をなしている。主動詞が歴史的現在であるため、時制は未完了過去。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §3.5.1-3.5.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:3.5.1-3.5.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。