Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §3.28.1-3.28.4

モリニ族とメナピイ族の討伐と森林からの奇襲

117 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルは、ガリア平定後も武装を維持するモリニ族とメナピイ族を討つべく進軍するが、彼らは森林や沼地に退却する。陣営の造営中に森林から奇襲を受けるが、ローマ軍は敵を撃退する。

§3.28.1Eodem fere tempore Caesar, etsi prope exacta iam aestas erat, tamen, quod omni Gallia pacata Morini Menapiique supererant, qui in armis essent neque ad eum umquam legatos de pace misissent, arbitratus id bellum celeriter confici posse eo exercitum duxit;
ほぼ同じ頃、カエサルは、夏はすでにほとんど終わりかけていたものの、ガリア全体が平定された中でモリニ族とメナピイ族だけが残っており、彼らは武器を手にしたままで、彼のもとへ和平の使節を一度も送ってきたことがなかったので、この戦争は迅速に終わらせることができると考えて、そこへ軍を率いた。
qui longe alia ratione ac reliqui Galli bellum gerere coeperunt.
しかし彼らは、他のガリア人とは大きく異なる方法で戦争を戦い始めた。
§3.28.2Nam quod intellegebant maximas nationes, quae proelio contendissent, pulsas superatasque esse, continentesque silvas ac paludes habebant, eo se suaque omnia contulerunt.
というのも、戦火を交えた最大級の部族が撃破され征服されたことを彼らは理解しており、また、連続する森林や沼地を領有していたため、そこへ彼ら自身とすべての財産を移動させたからである。
§3.28.3Ad quarum initium silvarum cum Caesar pervenisset castraque munire instituisset neque hostis interim visus esset, dispersis in opere nostris subito ex omnibus partibus silvae evolaverunt et in nostros impetum fecerunt.
カエサルがこれらの森林の入り口に到着し、陣営の造営を始め、その間は敵の姿が見えなかったとき、我々の兵が作業に散らばっていたところ、突然、森林のいたるところから敵が飛び出してきて、我々の兵に襲いかかった。
§3.28.4Nostri celeriter arma ceperunt eosque in silvas repulerunt et compluribus interfectis longius impeditioribus locis secuti paucos ex suis deperdiderunt.
我々の兵は素早く武器を取り、彼らを森林の中に押し戻し、多くを殺害した。 しかし、動きにくい場所をあまりに深く追いすぎたため、自軍からも少数の者を失った。

語釈・文法注

  1. §3.28.1Eodem fere tempore Caesar... eo exercitum duxit — 主節の骨格は `Caesar ... eo exercitum duxit`(カエサルはそこへ軍を率いた)である。その間に譲歩節(`etsi...`)、理由節(`quod...`、その中にさらに関係節 `qui...` が挿入されている)、およびカエサルに係り目的格不定詞句(`id bellum... posse`)を従える完了分詞 `arbitratus` が複雑に挟み込まれている。
  2. §3.28.2continentesque silvas ac paludes habebant — `continentesque` の接尾辞 `-que` は、理由を導く接続詞 `quod` の支配下で `intellegebant`(理解していた)と `habebant`(領有していた)という2つの動詞を結びつけている。したがって、「彼らが……を理解しており、かつ、……を領有していたので」と解釈される。
  3. §3.28.4longius impeditioribus locis secuti — 比較級 `longius`(より遠くに)と `impeditioribus`(より進みにくい)は、特定の対象との比較ではなく、標準的な限度を超えていることを示す絶対比較級(「あまりにも遠くに」「かなり進みにくい」)として機能している。`secuti` は Deponent 動詞 `sequor` の完了分詞で、主語 `Nostri` に係る。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §3.28.1-3.28.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:3.28.1-3.28.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。