Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §3.23.1-3.23.8

敵のヒスパニア援軍招集とクラッススの決戦決意

112 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

クラッススがウォカテース族らの領土へ進軍すると、危機感を募らせた先住民たちは近ヒスパニアからも援軍を招集してローマ式の戦術で対抗し、これを見たクラッススは速やかな決戦を決意する。

§3.23.1Armis obsidibusque acceptis, Crassus in fines Vocatium et Tarusatium profectus est.
兵器と人質を受け取ると、クラッススはウォカテース族とタルサテース族の領土へと出発した。
§3.23.2Tum vero barbari commoti, quod oppidum et natura loci et manu munitum paucis diebus quibus eo ventum erat expugnatum cognoverant, legatos quoque versus dimittere, coniurare, obsides inter se dare, copias parare coeperunt.
すると、まことに敵(バルバリ)は動揺した。 地形の自然によっても、人の手によっても防備を固められた町が、そこに到着してからわずか数日のうちに攻略されたことを知ったからである。 彼らは諸方へ使者を送り、同盟を結び、互いに人質を出し合い、軍勢を準備し始めた。
§3.23.3Mittuntur etiam ad eas civitates legati quae sunt citerioris Hispaniae finitimae Aquitaniae: inde auxilia ducesque arcessuntur.
さらに、アキタニアに隣接する近ヒスパニアの諸国家にも使者が送られ、そこから援軍と指揮官たちが招請された。
§3.23.4Quorum adventu magna cum auctoritate et magna [cum] hominum multitudine bellum gerere conantur.
彼らの到着により、敵は大きな威信と、非常に多くの兵力を擁して戦争を遂行しようとした。
§3.23.5Duces vero ii deliguntur qui una cum Q. Sertorio omnes annos fuerant summamque scientiam rei militaris habere existimabantur.
しかし、指揮官としては、クイントゥス・セルトリウスとともにすべての歳月を戦い抜き、軍事の極めて優れた知識を有していると目されていた者たちが選ばれた。
§3.23.6Hi consuetudine populi Romani loca capere, castra munire, commeatibus nostros intercludere instituunt.
彼らは、ローマ国民の慣習に従って、要地を占拠し、宿営地を補強し、わが軍の補給路を遮断し始めた。
§3.23.7Quod ubi Crassus animadvertit, suas copias propter exiguitatem non facile diduci, hostem et vagari et vias obsidere et castris satis praesidii relinquere, ob eam causam minus commode frumentum commeatumque sibi supportari, in dies hostium numerum augeri, non cunctandum existimavit quin pugna decertaret.
クラッススがこれに気づいたとき、すなわち、自軍は寡兵であるために容易に分散させられないこと、敵は自由に移動し、道路を封鎖し、しかも宿営地には十分な守備兵を残していること、そのため糧食や補給物資が自分たちに容易に届かなくなっていること、日を追うごとに敵の数が増大していること(を悟ったとき)、彼は決戦によって勝負を決するのを躊躇すべきではないと考えた。
§3.23.8Hac re ad consilium delata, ubi omnes idem sentire intellexit, posterum diem pugnae constituit.
この問題が軍事会議に付され、全員が同じ意見であることを知ると、彼は翌日を決戦の日と定めた。

語釈・文法注

  1. 3.23.2paucis diebus quibus eo ventum erat — quibus は「時の奪格」として機能する関係代名詞で、先行詞 paucis diebus を修飾しつつ、直訳すると「そこ(目的地)へと到着された(非人称受動 ventum erat)その数日以内に」となる。すなわち「到着してからわずか数日のうちに」という意味を表す慣用的な表現である。
  2. 3.23.3citerioris Hispaniae finitimae Aquitaniae — finitimae は形容詞 finitimus の女性複数主格で、先行する eas civitates... quae に一致する。これは与格 Aquitaniae を伴って「アキタニアに隣接する」を意味する。citerioris Hispaniae は属格(所属)で「近ヒスパニアの」として finitimae もしくは civitates にかかる。
  3. 3.23.7non cunctandum quin pugna decertaret — non cunctandum [esse] は非人称の動形容詞(~ndum)構文で「躊躇すべきではない」という義務を示す。cunctari などの遅滞や疑念を表す否定動詞の後に続く接続法従属節を導くために quin が用いられており、「会戦によって決着をつけるのを躊躇すべきではない」という意味になる。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §3.23.1-3.23.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:3.23.1-3.23.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。