Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §3.20.1-3.20.4

クラッススのアキタニア侵攻とソティアテース族の迎撃

109 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

クラッススがアキタニアに到着し、過去の敗戦を念頭に慎重に準備を整え、ソティアテース族の領土へ侵攻する。ソティアテース族は不意打ちの伏兵戦で抗戦する。

§3.20.1Eodem fere tempore P. Crassus.
ほぼ同じ頃、P・クラッススはアキタニアに到着した。
, cum in Aquitaniam pervenisset, quae [pars], ut ante dictum est, [et regionum latitudine et multitudine hominum] tertia pars Galliae est [aestimanda], cum intellegeret in iis locis sibi bellum gerendum ubi paucis ante annis L. Valerius Praeconinus legatus exercitu pulso interfectus esset atque unde L. Manlius proconsul impedimentis amissis profugisset, non mediocrem sibi diligentiam adhibendam intellegebat.
この地は、以前に述べられたように、地域の広さと人口の多さにおいてガリアの三分の一を占めるとみなされるべきであるが、彼は、数年前にレガトゥスのL・ウァレリウス・プラエコニヌスが軍を打ち破られて殺され、またプロコンスルのL・マンリウスが輜重を失って逃亡したその地において、自分が戦争を遂行しなければならないと理解していたので、並大抵ではない配慮を自分が払わねばならないと自覚していた。
§3.20.2Itaque re frumentaria provisa, auxiliis equitatuque comparato, multis praeterea viris fortibus Tolosa et Carcasone et Narbone, quae sunt civitates Galliae provinciae finitimae, ex his regionibus nominatim evocatis, in Sotiatium fines exercitum introduxit.
それゆえ、食糧を調達し、補助兵と騎兵を整え、さらにガリア属州に隣接する都市であるトロサ、カルカソ、ナルボから、これらの地域から多くの勇敢な人々を名指しで召集した上で、ソティアテース族の領土に軍を進めた。
§3.20.3Cuius adventu cognito Sotiates magnis copiis coactis, equitatuque, quo plurimum valebant, in itinere agmen nostrum adorti primum equestre proelium commiserunt,
彼の到着を知ると、ソティアテース族は大軍を集め、彼らが最も得意とする騎兵をもって、行軍中のわが軍の隊列を襲撃し、まず騎兵戦を挑んできた。
§3.20.4deinde equitatu suo pulso atque insequentibus nostris subito pedestres copias, quas in convalle in insidiis conlocaverant, ostenderunt.
その後、彼らの騎兵が撃破され、わが軍が追撃する中で、彼らは谷間に伏兵として配置していた歩兵部隊を突如として現した。
Hi nostros disiectos adorti proelium renovarunt.
彼らは、散り散りになっていたわが兵を襲撃して戦闘を再開した。

語釈・文法注

  1. 3.20.1cum in Aquitaniam pervenisset ... cum intellegeret ... intellegebat — 二つの cum 節が入れ子になっており、最初の cum 節 (cum... pervenisset) は時(…に到着したとき)を表し、二つ目の cum 節 (cum intellegeret) は理由(…と理解していたので)を表す。これらが主節の動詞 intellegebat にかかっている。
  2. 3.20.1sibi bellum gerendum — 動形容詞(ゲルンディウムム)gerendum と共に、行為者を表す与格 sibi が用いられており、「彼(クラッスス)が戦争を遂行しなければならない」という義務・必要を表す。sibi は後続の diligentiam adhibendam においても同様の機能(sibi ... adhibendam「彼によって払われるべき」)を果たしている。
  3. 3.20.3Cuius adventu cognito — 文頭の関係代名詞の連結格(cuius)を用いた奪格絶対。「彼の到着が知られると」の意。先行詞は前文の主語 P. Crassus。
  4. 3.20.4insequentibus nostris — 現在分詞を用いた奪格絶対で、「わが兵たちが追撃する中で」を意味する。直前の過去分詞による奪格絶対 equitatu suo pulso(彼らの騎兵が撃破されて)と並列され、時間の前後関係や状況の推移を示す。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §3.20.1-3.20.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:3.20.1-3.20.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。