Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §2.32.1-2.32.4

アトゥアトゥキ族の偽りの武器引渡しと開城

86 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルはアトゥアトゥキ族に対し、武器の引き渡しを条件として彼らを救うと答える。アトゥアトゥキ族は大量の武器を城壁から投げ落としたものの、一部を密かに町の中に残したまま門を開き、その日は平和を得る。

§2.32.1Ad haec Caesar respondit: se magis consuetudine sua quam merito eorum civitatem conservaturum, si prius quam murum aries attigisset se dedidissent;
これに対しカエサルは答えた。 もし破城槌が城壁に触れる前に降伏するならば、彼らの功績によってではなく、むしろ彼自身の慣行によって、その部族を助けるであろう。
§2.32.2sed deditionis nullam esse condicionem nisi armis traditis.
ただし、武器を引き渡さない限り、降伏の条件は一切ない。
Se id quod in Nerviis fecisset facturum finitimisque imperaturum ne quam dediticiis populi Romani iniuriam inferrent.
自分はネルウィー族に対しておこなったことをおこない、ローマ人民の降伏者に対していかなる危害も加えないよう近隣諸族に命じるつもりである、と。
§2.32.3Re renuntiata ad suos illi se quae imperarentur facere dixerunt.
このことが彼らの人々に報告されると、彼らは命じられたことを実行していると言った。
§2.32.4Armorum magna multitudine de muro in fossam, quae erat ante oppidum, iacta, sic ut prope summam muri aggerisque altitudinem acervi armorum adaequarent, et tamen circiter parte tertia, ut postea perspectum est, celata atque in oppido retenta, portis patefactis eo die pace sunt usi.
城壁から町の前にある堀へと、膨大な量の武器が投げ落とされ、武器の山が城壁や土塁の最も高いところとほぼ同じ高さに達するほどであったが、それでも約三分の一は、後に判明したことだが、隠されて町の中に留め置かれていた。 彼らは門を開き、その日は平和を享受した。

語釈・文法注

  1. §2.32.1si prius quam murum aries attigisset se dedidissent — attigisset と dedidissent は間接話法における条件節の動詞であり、主節の伝達動詞が過去時制(respondit)であるため、直接話法における未来完了時制から時制の一致(consecutio temporum)により接続法過去完了に変化したものである。
  2. §2.32.2ne quam dediticiis populi Romani iniuriam inferrent — quam は、否定や禁止を表す ne の後で頭の aliqu- が脱落した不定代名詞 quis の女性単数対格(形容詞的用法)であり、iniuriam を修飾して「いかなる害も〜ないように」という意味を表す。
  3. §2.32.3se quae imperarentur facere — 現在不定詞 facere は、命令に対する即座の服従と実行の意志(「今まさに実行している」)を際立たせるために、未来不定詞(facturos esse)の代わりに用いられている。
  4. §2.32.4et tamen circiter parte tertia ... celata atque ... retenta — parte tertia ... celata atque ... retenta は独立奪格構文(主格に直せば pars tertia celata est)であり、et tamen(しかしながら)を伴って、前の奪格句(magna multitudine ... iacta)と対照的な事実を提示している。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §2.32.1-2.32.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:2.32.1-2.32.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。